తవ పుత్రో విశాలాక్షి చక్రవర్తీ భవిష్యతి। తవ భర్తా విశాలాక్షి త్రైలోక్యవిజయీ భవేత్
విశాలమైన కళ్లుగలదా! నీ కుమారుడు చక్రవర్తిగా అవతరిస్తాడు. నీ భర్త మూడు లోకాలను జయించేవాడవుతాడు.
దివ్యాన్భోగాననుప్రాప్తా భవ త్వం వరవర్ణిని। ఏవముక్తా రథ్తర్యా పరం హర్షమవాప సా
ఉత్తమవర్ణముగలదా! నీవు దివ్యమైన సుఖాలు పొందుతావు. రథంతరీ ఇలా చెప్పగానే, శకుంతలకు అపారమైన ఆనందం కలిగింది.
శకున్తలాం తదా రాజా శాస్త్రోక్తేనైవ కర్మణా। తతోఽగ్రమహిషీం కృత్వా సర్వాభరణభూషితామ్
ఆ తరువాత రాజు, శాస్త్రోక్త విధిగా శకుంతలను అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించి, ప్రధాన మహిషిగా చేసుకున్నాడు.
బ్రాహ్మణేభ్యో ధనం దత్త్వా సైనికానాం చ భూపతిః। దౌష్యన్తిం చ తతో రాజా పుత్రం శాకున్తలం తదా
రాజు బ్రాహ్మణులకు, తన సైనికులకు ధనం ఇచ్చి, తరువాత శకుంతల పుత్రుడైన దౌష్యంతిని పట్టాభిషేకం చేశాడు.
భరతం నామతః కృత్వా యౌవరాజ్యేఽభ్యషేచయత్। `భరతే భారమావేశ్య కృతకృత్యోఽభవన్నృపః
ఆ కుమారునికి భరత అనే పేరు పెట్టి, యువరాజుగా అభిషేకించాడు. రాజ్యభారం భరతుడికి అప్పగించి, రాజు తన కర్తవ్యాన్ని పూర్తిచేశానని భావించాడు.
తతో వర్షశతం పూర్ణం రాజ్యం కృత్వా నరాధిపః। గత్వా వనాని దుష్యన్తః స్వర్గలోకముపేయివాన్
తర్వాత, నూరేళ్లు రాజ్యం నిర్వహించిన దుశ్యంతుడు, అరణ్యాలకు వెళ్లి, దేవలోకాన్ని పొందాడు.
దుష్యన్తాద్భరతో రాజ్యం యథాన్యాయమవాప సః।' తస్య తత్ప్రథితం కర్మ ప్రావర్తత మహాత్మనః
దుశ్యంతుని నుండి భరతుడు రాజ్యాన్ని ధర్మబద్ధంగా స్వీకరించాడు. ఆ మహాత్ముడి కీర్తి ప్రపంచంలో వ్యాపించింది.
భాస్వరం దివ్యమజితం లోకసంనాదనం మహత్। స విజిత్య మహీపాలాంశ్చకార వశవర్తినః
ఆయన దీప్తిమంతమైన, దివ్యమైన, అజేయమైన, లోకాలకూ ప్రసిద్ధమైన రాజు. భూమిపాలకులను జయించి, వారందరినీ తనకు వశపరిచాడు.
చచార చ సతాం ధర్మం ప్రాప్య చానుత్తమం యశః। స రాజా చక్రవర్త్యాసీత్సార్వభౌమః ప్రతాపవాన్
ఆయన సజ్జనుల ధర్మాన్ని ఆచరించి, అపూర్వమైన కీర్తిని సంపాదించాడు. ఆ రాజు చక్రవర్తిగా, సమస్త భూమిపై పరిపాలనచేసే శక్తిశాలి అయినవాడు.
ఈజే చ బహుభిర్యజ్ఞైర్యథా శక్రో మరుత్పతిః। యాజయామాస తం కణ్వో దక్షవద్భూరిదక్షిణమ్
ఇంద్రుడు యజ్ఞాలు చేసినట్టు, ఆయన అనేక యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు. కన్వుడు, దక్షుడు చేసినట్టు, విరాళాలతో ఆ మహాయజ్ఞాలకు కర్తగా నిలిచాడు.
శ్రీమద్గోవితతం నామ వాజిమేధమవాప సః। యస్మిన్సహస్రం పద్మానాం కణ్వాయ భరతో దదౌ
ఆయన గొప్ప వైభవంతో గోవితత అనే అశ్వమేధ యాగాన్ని నిర్వహించాడు. అందులో భరతుడు కన్వునికి వెయ్యి బంగారు పద్మాలు ఇచ్చాడు.
సోఽశ్వమేధశతైరీజే యమునామను తీరగః। త్రిశతైశ్చ సరస్వత్యాం గఙ్గామను చతుఃశతైః
ఆయన యమునా తీరంలో వంద అశ్వమేధ యాగాలు, సరస్వతి తీరంలో మూడు వందలు, గంగా తీరంలో నాలుగు వందలు నిర్వహించాడు.
దౌష్యన్తిర్భరతో యజ్ఞైరీజే శాకున్తలో నృపః। తస్మాద్భరతవంశస్య విప్రతస్థే మహద్యశః
దౌష్యంతుడు, శాకుంతల దేవికి పుత్రుడైన భరతుడు, అనేక యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు. ఆయనవల్ల భరత వంశానికి గొప్ప పేరు దూరదూరాలకి వ్యాపించింది.
భరతస్య వరస్త్రీషు పుత్రాః సంజజ్ఞిరే పృథక్। నాభ్యనన్దత్తదా రాజా నానురూపా మమేతి తాన్
భరతునికి పలువురు గొప్ప స్త్రీల నుండి కుమారులు పుట్టారు. కానీ రాజు వారిని 'ఇవాళ్లు నా వారికారు' అని ఒప్పుకోలేదు.
తతస్తాన్మాతరః క్రుద్ధాః పుత్రాన్నిన్యుర్యమక్షయమ్। తతస్తస్య నరేన్ద్రస్య వితథం పుత్రజన్మ తత్
అప్పుడు కోపంతో ఆ తల్లులు తమ కుమారులను యమలోకానికి తీసుకెళ్లారు. అందువల్ల ఆ రాజుకు కుమారుల జననం వ్యర్థమైంది.
తతో మహద్భిః క్రతుభిరీజానో భరతస్తదా। లేభే పుత్రం భరద్పాజాద్భుమన్యుం నామ భారత
తరువాత భరతుడు గొప్ప యజ్ఞాలు చేసి, భరద్వాజుని ద్వారా భూమన్యుననే కుమారునిని పొందాడు, ఓ భరత వంశజా!
తతః పుత్రిణమాత్మానం జ్ఞాత్వా పౌరవనన్దనః। భుమన్యుం భరతశ్రేష్ఠ యౌవరాజ్యేఽభ్యషేచయత్
తర్వాత తనకు కుమారుడు కలిగాడని తెలుసుకున్న భరతుడు, పౌరవ వంశానికి ఆనందంగా, భూమన్యుని యువరాజుగా పట్టాభిషేకం చేశాడు.
తతో దివిరథో నామ భుమన్యోరభవత్సుతః। సుహోత్రశ్చ సుహోతా చ సుహవిః సుయజుస్తథా
ఆ తరువాత భూమన్యునికి దివిరథుడు అనే కుమారుడు పుట్టాడు. అలాగే సుహోత్రుడు, సుహోతుడు, సుహవి, సుయజుస్ అనే కుమారులు కూడా పుట్టారు.
పుష్కరిణ్యామృచీకశ్చ భుమన్యోరభవన్సుతాః। తేషాం జ్యేష్ఠః సుహోత్రస్తు రాజ్యమాప మహీక్షితామ్
పుష్కరిణిలో భూమన్యునికి ఋచీకుడు మరియు ఇతరులు కుమారులుగా పుట్టారు. వారిలో పెద్దవాడు అయిన సుహోత్రుడు భూమిపై రాజ్యాధికారం పొందాడు.
రాజసూయాశ్వమేధాద్యైః సోఽయజద్బహుభిః సవైః। సుహోత్రః పృథివీం కృత్స్నాం బుభుజే సాగరామ్బరామ్
సుహోత్రుడు రాజసూయ, అశ్వమేధాది అనేక యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు. ఆయన సముద్రంతో చుట్టబడిన భూమిని అంతటిని పాలించాడు.
పూర్ణాం హస్తిగవాశ్వైశ్చ బహురత్నసమాకులామ్। మమజ్జేవ మహీ తస్య భూరిభారావపీడితా
ఆయన పాలనలో భూమి ఏనుగులు, ఆవులు, కుదిరాలు, అనేక రత్నాలతో నిండిపోయి, భారంగా మోసుకోలేక పోయింది.
హస్త్యశ్వరథసంపూర్ణా మనుష్యకలిలా భృశమ్। సుహోత్రే రాజని తదా ధర్మతః శాసతి ప్రజాః
ఏనుగులు, కుదిరాలు, రథాలు, మనుషుల గుంపులతో భూమి నిండిపోయింది. అప్పుడు సుహోత్రుడు ధర్మబద్ధంగా ప్రజలను పాలించాడు.
చైత్యయూపాఙ్కితా చాసీద్భూమిః శతసహస్రశః। ప్రవృద్ధజనసస్యా చ సర్వదైవ వ్యరోచత
భూమి ఎక్కడ చూసినా లక్షలాది యజ్ఞస్తంభాలతో అలంకరించబడి, ఎప్పుడూ జనసమృద్ధిగా, పంటలతో ప్రకాశించింది.
ఐక్ష్వాకీ జనయామాస సుహోత్రాత్పృథివీపతేః। అజమీఢం సుమీఢం చ పురుమీఢం చ భారత
సుహోత్రుడు అనే రాజుకి ఐక్ష్వాకువంశపు యువరాణి అజమీఢుడు, సుమీఢుడు, పురుమీఢుడు అనే కుమారులను ప్రసవించింది, ఓ భరతా!
అజమీఢో వరస్తేషాం తస్మిన్వంశః ప్రతిష్ఠితః। షట్ పుత్రాన్సోప్యజనయత్తిసృషు స్త్రీషు భారత
వారిలో అజమీఢుడు ఉత్తముడు. వంశం ఆయనలో స్థిరపడింది. ఆయనకు మూడు భార్యల నుండి ఆరు మంది కుమారులు పుట్టారు, ఓ భరతా!
ఋక్షం ధూమిన్యథో నీలీ దుష్యన్తపరమేష్ఠఇనౌ। కేశిన్యజనయజ్జహ్నుం సుతౌ చ జనరూషిణౌ
ఋక్షుడు, ధూమినీ, నీలీ, దుశ్యంతుడు, పరమేష్ఠి, కేశినీ—ఇవాళ్లలో జహ్నుడు, జనరూషి అనే ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు.
విదుః సంవరణం వీరమృక్షాద్రాథన్తరీసుతమ్। తథేమే సర్వపఞ్చాలా దుష్యన్తపరమేష్ఠినోః। అన్వయాః కుశికా రాజఞ్జన్హోరమితతేజసః
ఋక్షుని నుండి రథాంతరీ కుమారుడైన శౌర్యవంతుడైన సంవరణుడు పుట్టాడు. దుశ్యంతుడు, పరమేష్ఠి వంశజులే పాంచాళులు. జనహుని వంశమే కుశికులు, ఓ రాజా!
జనరూషణయోర్జ్యేష్ఠమృక్షమాహుర్జనాధిపమ్। ఋక్షాత్సంవరణో జజ్ఞే రాజన్వంశకరస్తవ
జనరూషి కుమారుల్లో పెద్దవాడు ఋక్షుడు అని చెబుతారు. ఋక్షుని నుండి సంవరణుడు పుట్టాడు. ఆయనే నీ వంశాన్ని కొనసాగించాడు, ఓ రాజా!
ఆర్క్షే సంవరణే రాజన్ప్రశాసతి వసున్ధరామ్। సంక్షయః సుమహానాసీత్ప్రజానామితి నః శ్రుతమ్
ఋక్షుని కుమారుడైన సంవరణుడు భూమిని పాలిస్తున్నప్పుడు, ఓ రాజా, ప్రజలకు గొప్ప వినాశనం సంభవించిందని మేము విన్నాము.
వ్యశీర్యత తతో రాష్ట్రం క్షయైర్నానావిధైస్తదా। క్షున్మృత్యుభ్యామనావృష్ట్యా వ్యాధిభిశ్చ సమాహతమ్
ఆ సమయంలో రాజ్యం అనేక రకాల కష్టాలతో విచ్ఛిన్నమైంది. ఆకలి, మరణం, వర్షాభావం, వ్యాధులతో ప్రజలు బాధపడ్డారు.