తమాయాన్తమభిప్రేక్ష్య నృవీరం దృఢవైరిణమ్ । భీమసేనః సుసంక్రుద్ధ ఇదం వచనమబ్రవీత్
అలా ఎదురుగా వస్తున్న, పటిష్టమైన శత్రుత్వం కలిగిన ఆ యోధుడిని చూసి, భీమసేనుడు తీవ్రమైన కోపంతో ఇలా అన్నాడు.
అయం స కాలః సంప్రాప్తో వర్షపూగాభివాఞ్ఛితః । అద్య త్వాం నిహనిష్యామి యది నోత్సృజసే రణమ్
ఇది ఎన్నో సంవత్సరాలుగా ఎదురుచూసిన సమయం; నువ్వు యుద్ధాన్ని వదిలిపెట్టకపోతే, నిన్ను ఈ రోజు చంపుతాను.
అద్య కున్త్యాః పరిక్లేశం వనవాసం చ కృత్స్నశః। ద్రౌపద్యాశ్చ పరిక్లేశం ప్రణేష్యామి హతే త్వయి
ఈ రోజు నువ్వు చనిపోతే, కుంటికి జరిగిన బాధను, వనవాసాన్ని, ద్రౌపదికి జరిగిన కష్టాన్ని పూర్తిగా తొలగిస్తాను.
యత్పురా మత్సరీభూత్వా పాణ్డవానవమన్యసే । తస్య పాపస్య గాన్ధారే పశ్య వ్యసనమాగతమ్
గాంధారి కుమారా! గతంలో నీవు అసూయతో పాండవులను తక్కువగా చూసిన ఆ పాపానికి ఫలితంగా ఇప్పుడు నీకు వచ్చిన నాశనాన్ని చూడు.
కర్ణస్య మతమాస్థాయ సౌబలస్య చ యత్పురా । అచిన్త్య పాణ్డవాన్కామాద్యథేష్టం కృతవానసి
కర్ణుడి, శకుని మాటలు నమ్మి, కోరికతో పాండవులను పట్టించుకోకుండా నీవు నచ్చినట్లు చేసిన ఫలితమే ఇది.
యాచమానం చ యన్మోహాద్దాశార్హమవమన్యసే। ఉలూకస్య సమాదేశం యద్దదాసి చ హృష్టవత్
నీ మోహంతో, యాచిస్తున్న కృష్ణుణ్ణి నీవు అవమానించావు; ఉలూకుడు చెప్పిన సందేశాన్ని సంతోషంగా అంగీకరించావు.
తేన త్వాం నిహనిష్యామి సానుబన్ధం సబాన్ధవమ్ । శమీకరిష్యే తత్పాపం యత్పురా కృతవానసి
ఈ కారణాల వల్ల, నిన్ను నీ బంధువులతో సహా చంపి, నీవు చేసిన ఆ పాపాన్ని అంతం చేస్తాను.
ఏవముక్త్వా ధనుర్ఘోరం వికృష్యోద్భ్రామ్య చాసకృత్ । సమాధత్త శరాన్ఘోరాన్మహాశనిసమప్రభాన్
అలా చెప్పి, భీముడు తన భయంకరమైన ధనుస్సును బలంగా లాగి, తిరిగి తిరిగి, ఉగ్రమైన మెరుపుల్లా మెరిసే బాణాలను సిద్ధం చేశాడు.
షడ్వింశతిమసం క్రుద్ధో ముమోచాశు సుయోధనే । జ్వలితాగ్నిశిఖాకారాన్వజ్రకల్పానజిహ్మగాన్
తీవ్ర కోపంతో, భీముడు సుయోధనుడిపై ఇరవై ఆరు బాణాలను వేగంగా వదిలాడు; అవి అగ్ని జ్వాలల్లా, వజ్రాల్లా నేరుగా వెళ్ళాయి.
తతోఽస్య కార్ముకం ద్వాభ్యాం సూతం ద్వాభ్యాం చ వివ్యధే । చతుర్భిరశ్వాఞ్జవనాననయద్యమసాదనమ్
ఆ తర్వాత రెండు బాణాలతో అతని ధనుస్సును, ఇంకో రెండు బాణాలతో సారథిని, నాలుగు బాణాలతో దుర్యోధనుడి గుర్రాలను యమలోకానికి పంపాడు.
ద్వాభ్యాం చ సువికృష్టాభ్యాం శరాభ్యామరిమర్దనః । ఛత్రం చిచ్ఛేద సమరే రాజ్ఞస్తస్య నరోత్తమ్
శత్రువులను సంహరించే వాడు, యుద్ధంలో రెండు బాగా లక్ష్యంగా వేసిన బాణాలతో ఆ రాజు గొడుగు కోసేశాడు, ఓ మహాపురుషా.
షఙ్భిశ్చ తస్య చిచ్ఛేద జ్వలన్తం ధ్వజముత్తమమ్ । ఛిత్త్వా తం చ ననాదోచ్చైస్తవ పుత్రస్య పశ్యతః
ఆ తరువాత ఆరు బాణాలతో అగ్నిలా ప్రకాశించే అద్భుతమైన పతాకను కోసాడు. దాన్ని కోసిన తర్వాత, నీ కుమారుడు చూస్తుండగానే గట్టిగా అరవడం మొదలుపెట్టాడు.
రథాచ్చ స ధ్వజః శ్రీమాన్నానారత్నవిభూషితాత్। పపాత సహసా భూమౌ విద్యుఞ్జలధరాదివ
వివిధ రత్నాలతో అలంకరించబడిన ఆ మహిమాన్వితమైన పతాకం, రథం మీద నుండి ఒక్కసారిగా భూమిపై పడిపోయింది, అది మేఘంలో నుంచి మెరుపు పడినట్టు కనిపించింది.
జ్వలన్తం సూర్యసంకాశం నాగం మణిమయం శుభమ్ । ధ్వజం కురుపతేశ్ఛిన్నం దదృశుః సర్వపార్థివాః
సూర్యుడిలా ప్రకాశించే, రత్నాలతో తయారైన అందమైన కురుపతి పతాకం కోసి పడిపోయిన దాన్ని అన్ని రాజులు చూశారు.
అథైనం దశభిర్బాణైస్తోత్రైరివ మహాద్విపమ్ । ఆజఘాన రణే వీరం స్మయన్నివ మహారథః
అప్పుడు ఆ మహారథి, చిరునవ్వుతో, యుద్ధంలో ఆ వీరుడిని పది బాణాలతో గొడవించాడు, అవి గొప్ప ఏనుగును తోక్కే అంకుశాల్లా ఉన్నాయి.
స గాఢవిద్ధో వ్యథితో భీమసేనేన సంయుగే । నిషసాద రథోపస్థే మూర్చ్ఛాభిహతచేతనః
భీమసేనుడు యుద్ధంలో బలంగా గాయపరిచినందున, అతడు బాధతో తన చైతన్యం కోల్పోయి రథంలో కూర్చున్నాడు.
తతః స రాజా సిన్ధూనాం రథశ్రేష్ఠో మహాబలః । దుర్యోధనస్య జగ్రాహ పార్ష్ణిం స్వపురుషైర్వృతః
ఆ తరువాత సింధూదేశపు రాజు, గొప్ప బలశాలి, రథాలలో అగ్రగణ్యుడు, తన సైనికులతో కలిసి దుర్యోధనుని వెనక పట్టుకున్నాడు.
కృపశ్చ రథినాం శ్రేష్ఠస్తవ పుత్రమచేతనమ్ । ఆరోపయద్రథం రాజన్దుర్యోధనమమర్షణమ్
రథయోధులలో అగ్రగణ్యుడైన కృపాచార్యుడు, నీ కుమారుడైన దుర్యోధనుడు చైతన్యం కోల్పోయినప్పుడు, అతన్ని తన రథంలో ఎక్కించాడు, ఓ రాజా.
పరివార్య తతో భీమం జేతుకామో జయద్రథః । రథైరనేకసాహస్రైర్భీమస్యావారయద్దిశః
ఆ తరువాత జయద్రథుడు, భీముడిని జయించాలని ఆశించి, వేలాది రథాలతో చుట్టుముట్టి, భీముడి దిశలను మూసివేశాడు.
ధృష్టకేతుస్తతో రాజన్నభిమన్యుశ్చ వీర్యవాన్। కేకయా ద్రౌపదేయాశ్చ తవ పుత్రానయోధయన్
అప్పుడే, ఓ రాజా, ధృష్టకేతు, పరాక్రమశాలి అభిమన్యుడు, కేకయులు, ద్రౌపదీ కుమారులు కలిసి నీ కుమారులతో యుద్ధం చేశారు.
చిత్రసేనః సుచిత్రశ్చ చిత్రాఙ్గశ్చిత్రదర్శనః । చారుచిత్రః సుచారుశ్చ తథా నన్దోపనన్దకౌ
చిత్రసేనుడు, సుచిత్రుడు, చిత్రాంగుడు, చిత్రదర్శనుడు, చారుచిత్రుడు, సుచారు, అలాగే నందుడు, ఉపనందుడు—
అష్టావేతే మహేష్వాసాః సుకుమారా యశస్వినః । అభిమన్యురథం రాజన్సమన్తాత్పర్యవారయన్
ఈ ఎనిమిది మంది మహాశరధారులు, మృదువైనవారు, కీర్తిశాలి వారు, అభిమన్యుని రథాన్ని అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టారు, ఓ రాజా.
ఆజఘాన తతస్తూర్ణమభిమన్యుర్మహామనాః । ఏకైకం పఞ్చభిర్బాణైః శితైః సన్నతపర్వభిః
అప్పుడు మహోన్నతమైన అభిమన్యుడు, ప్రతి ఒక్కరిని ఐదు పదునైన, బాగా అమర్చిన బాణాలతో వేగంగా గాయపరిచాడు.
వజ్రమృత్యుప్రతీకాశైర్విచిత్రాయుధనిఃసృతైః । అమృష్యమాణాస్తే సర్వే సౌభద్రం రథసత్తమమ్
వజ్రం, మరణం లాంటి ప్రకాశవంతమైన ఆయుధాలతో, వారు తట్టుకోలేక సౌభద్రుడైన మహారథిపై ఆయుధ వర్షం కురిపించారు.
వవృషుర్మార్గణైస్తీక్ష్ణైర్గిరిం మేరుమివామ్బుదాః । స పీడ్యమానః సమరే కృతాస్త్రో యుద్ధదుర్మదః
వారు పదునైన బాణాలతో, మేఘాలు మెరుపు పర్వతాన్ని ముంచినట్టు, అభిమన్యునిపై వర్షం కురిపించారు. యుద్ధంలో బలంగా ఒత్తిడికి లోనైన అతడు, ఆయుధ నైపుణ్యం కలవాడు, యుద్ధంలో ఉగ్రుడు—
అభిమన్యుర్మహారాజ తావకాన్సమకమ్పయత్। యథా దేవాసురే యుద్ధే వజ్రపాణిర్మహాసురాన్
అభిమన్యుడు, ఓ మహారాజా, నీ సైన్యాన్ని కంపించించాడు. దేవాసుర యుద్ధంలో వజ్రాయుధుడు మహాసురులను ఎలా కంపించించాడో అలాగే.
వికర్ణస్య తతో భల్లాన్ప్రేషయామాస భారత। చతుర్దశ రథశ్రేష్ఠో ఘోరానాశీవిషోపమాన్
అనంతరం, ఓ భారత, రథయోధులలో అగ్రగణ్యుడు, వికర్ణునిపై పద్నాలుగు భయంకరమైన, విషసర్పాల్లాంటి బాణాలను పంపాడు.
స తైర్వికర్ణస్య రథాత్పాతయామాస వీర్యవాన్ । ధ్వజం సూతం హయాంశ్చైవ నృత్యమాన ఇవాహవే
వాటితో, ఆ పరాక్రమశాలి వికర్ణుని రథం మీద ఉన్న పతాకం, సారథి, గుర్రాలు అన్నింటినీ యుద్ధంలో నాట్యం చేసినట్టు కూల్చేశాడు.
పునశ్చాన్యాఞ్శరాన్పీతానకుణ్ఠాగ్రాఞ్శిలాశితాన్। ప్రేషయామాస సంక్రుద్ధో వికర్ణాయ మహాబలః
అభిమన్యుడు కోపంతో మళ్లీ మరోసారి పసుపు తుదలు, రాళ్లతో పదును చేసిన బాణాలను వికర్ణుడి మీద వదిలాడు.
తే వికర్ణం సమాసాద్య కఙ్కబర్హిణవాససః। భిత్త్వా దేహం గతా భూమిం జ్వలన్త ఇవ పన్నగాః
ఆ బాణాలు, బకపక్షి ఈకలతో కూడిన వస్త్రాలు ధరించిన వికర్ణుడిని తాకి, అతని శరీరాన్ని చీల్చి, పాముల్లా మండుతూ నేలపై పడ్డాయి.