తైశ్చాపి విద్ధః శుశుభే రుధిరేమ సముక్షితః । గిరిః ప్రస్రవణైర్యద్వద్గైరికాదివిమిశ్రితైః
వారు వేసిన బాణాలతో గాయపడి, రక్తంతో తడిసి, అతడు ఎర్ర గేరుతో కలిసిన జలపాతాలతో ఉన్న కొండలా మెరిసిపోయాడు.
భీష్మోఽపి సమరే రాజన్పాణ్డవానామనీకినీమ్ । కాలయామాస బలవాన్పాలః పశుగణానివ
భీష్ముడు కూడా, రాజా, యుద్ధంలో పాండవుల సైన్యాన్ని గొప్ప బలంతో దాడి చేశాడు. అది పశుగణాన్ని మేపే కాపరిలా కనిపించింది.
తతో గాణ్డీవనిర్ఘోషః ప్రాదురాసీద్విశాంపతే । దక్షిణేన వరూథిన్యాః పార్థస్యరీన్వినిఘ్నతః
అప్పుడు, రాజా, పార్థుడు తన శత్రువులను దక్షిణ వైపు నుంచి సంహరిస్తూ, గాండీవం మ్రోగిన శబ్దం ఆకాశాన్ని మార్మోగించింది.
ఉత్తస్థుః సమరే తత్ర కబన్ధాని సమన్తతః। కురూణాం చైవ సైన్యేషు పాణ్డవానాం చ భారత
ఆ యుద్ధరంగంలో, కౌరవులూ పాండవులూ రెండు సైన్యాల్లోనూ చుట్టూ చుట్టూ తలలు లేని శరీరాలు పైకి లేచాయి.
శోణితోదం శరావర్తం గజద్వీపం హయోర్మిణమ్ । రథనౌభిర్నరవ్యాఘ్రాః ప్రతేరుః సైన్యసాగరమ్
రక్తం నీటిలా, బాణాలు అలలలా, ఏనుగులు ద్వీపాల్లా, గుర్రాలు కెరటాల్లా ఉండగా, రథాలనే నౌకల్లో కూర్చున్న వీరులు ఆ సైన్య సముద్రాన్ని దాటి పోయారు.
ఛిన్నహస్తా వికవచా విదేహాశ్చ నరోత్తమాః । దృశ్యన్తే పతితాస్తత్ర శతశోఽథ సహస్రశః
అక్కడ, శ్రేష్ఠులైన మానవులు, చేతులు తెగిపోయి, కవచాలు విరిగిపోయి, ప్రాణాలు లేని వందలు, వేల సంఖ్యలో పడిపోయి కనిపించారు.
నిహతైర్మత్తమాతఙ్గైః శోణితౌఘపరిప్లుతైః । భూర్భాతి భరతశ్రేష్ఠ పర్వతైరాచితా యథా
హతమైన మత్తులో ఉన్న ఏనుగులు రక్త ప్రవాహంలో మునిగి ఉండగా, భూమి పర్వతాలతో నిండినట్టు మెరిసింది, ఓ భరత శ్రేష్ఠ.
తత్రాద్భుతమపశ్యామ తవ తేషాం చ భారత । న తత్రాసీత్పుమాన్కశ్చిద్యో యుద్ధం నాభికాఙ్క్షతి
అక్కడ, ఓ భరత, మేము ఒక అద్భుతాన్ని చూశాం; యుద్ధం కోరని ఒక్క మనిషి కూడా అక్కడ కనబడలేదు.
ఏవం యుయుధిరే వీరాః ప్రార్థయానా మహద్యశః। తావకాః పాణ్డవైః సార్ధమాకాఙ్క్షన్తో జయం యుధి
అలా, గొప్ప కీర్తిని ఆశిస్తూ, నీవారు పాండవులతో కలిసి, ప్రతి ఒక్కరూ విజయాన్ని కోరుతూ యుద్ధం చేశారు.
తతో దుర్యోధనో రాజా లోహితాయతి భాస్కరే। సంగ్రామరభసో భీమం హన్తుకామోఽభ్యధావత
అప్పుడు, సూర్యుడు ఎర్రగా మెరుస్తుండగా, రాజు దుర్యోధనుడు యుద్ధ ఉత్సాహంతో భీముడిని చంపాలని ఉద్దేశించి దూసుకొచ్చాడు.
తమాయాన్తమభిప్రేక్ష్య నృవీరం దృఢవైరిణమ్ । భీమసేనః సుసంక్రుద్ధ ఇదం వచనమబ్రవీత్
అలా ఎదురుగా వస్తున్న, పటిష్టమైన శత్రుత్వం కలిగిన ఆ యోధుడిని చూసి, భీమసేనుడు తీవ్రమైన కోపంతో ఇలా అన్నాడు.
అయం స కాలః సంప్రాప్తో వర్షపూగాభివాఞ్ఛితః । అద్య త్వాం నిహనిష్యామి యది నోత్సృజసే రణమ్
ఇది ఎన్నో సంవత్సరాలుగా ఎదురుచూసిన సమయం; నువ్వు యుద్ధాన్ని వదిలిపెట్టకపోతే, నిన్ను ఈ రోజు చంపుతాను.
అద్య కున్త్యాః పరిక్లేశం వనవాసం చ కృత్స్నశః। ద్రౌపద్యాశ్చ పరిక్లేశం ప్రణేష్యామి హతే త్వయి
ఈ రోజు నువ్వు చనిపోతే, కుంటికి జరిగిన బాధను, వనవాసాన్ని, ద్రౌపదికి జరిగిన కష్టాన్ని పూర్తిగా తొలగిస్తాను.
యత్పురా మత్సరీభూత్వా పాణ్డవానవమన్యసే । తస్య పాపస్య గాన్ధారే పశ్య వ్యసనమాగతమ్
గాంధారి కుమారా! గతంలో నీవు అసూయతో పాండవులను తక్కువగా చూసిన ఆ పాపానికి ఫలితంగా ఇప్పుడు నీకు వచ్చిన నాశనాన్ని చూడు.
కర్ణస్య మతమాస్థాయ సౌబలస్య చ యత్పురా । అచిన్త్య పాణ్డవాన్కామాద్యథేష్టం కృతవానసి
కర్ణుడి, శకుని మాటలు నమ్మి, కోరికతో పాండవులను పట్టించుకోకుండా నీవు నచ్చినట్లు చేసిన ఫలితమే ఇది.
యాచమానం చ యన్మోహాద్దాశార్హమవమన్యసే। ఉలూకస్య సమాదేశం యద్దదాసి చ హృష్టవత్
నీ మోహంతో, యాచిస్తున్న కృష్ణుణ్ణి నీవు అవమానించావు; ఉలూకుడు చెప్పిన సందేశాన్ని సంతోషంగా అంగీకరించావు.
తేన త్వాం నిహనిష్యామి సానుబన్ధం సబాన్ధవమ్ । శమీకరిష్యే తత్పాపం యత్పురా కృతవానసి
ఈ కారణాల వల్ల, నిన్ను నీ బంధువులతో సహా చంపి, నీవు చేసిన ఆ పాపాన్ని అంతం చేస్తాను.
ఏవముక్త్వా ధనుర్ఘోరం వికృష్యోద్భ్రామ్య చాసకృత్ । సమాధత్త శరాన్ఘోరాన్మహాశనిసమప్రభాన్
అలా చెప్పి, భీముడు తన భయంకరమైన ధనుస్సును బలంగా లాగి, తిరిగి తిరిగి, ఉగ్రమైన మెరుపుల్లా మెరిసే బాణాలను సిద్ధం చేశాడు.
షడ్వింశతిమసం క్రుద్ధో ముమోచాశు సుయోధనే । జ్వలితాగ్నిశిఖాకారాన్వజ్రకల్పానజిహ్మగాన్
తీవ్ర కోపంతో, భీముడు సుయోధనుడిపై ఇరవై ఆరు బాణాలను వేగంగా వదిలాడు; అవి అగ్ని జ్వాలల్లా, వజ్రాల్లా నేరుగా వెళ్ళాయి.
తతోఽస్య కార్ముకం ద్వాభ్యాం సూతం ద్వాభ్యాం చ వివ్యధే । చతుర్భిరశ్వాఞ్జవనాననయద్యమసాదనమ్
ఆ తర్వాత రెండు బాణాలతో అతని ధనుస్సును, ఇంకో రెండు బాణాలతో సారథిని, నాలుగు బాణాలతో దుర్యోధనుడి గుర్రాలను యమలోకానికి పంపాడు.
ద్వాభ్యాం చ సువికృష్టాభ్యాం శరాభ్యామరిమర్దనః । ఛత్రం చిచ్ఛేద సమరే రాజ్ఞస్తస్య నరోత్తమ్
శత్రువులను సంహరించే వాడు, యుద్ధంలో రెండు బాగా లక్ష్యంగా వేసిన బాణాలతో ఆ రాజు గొడుగు కోసేశాడు, ఓ మహాపురుషా.
షఙ్భిశ్చ తస్య చిచ్ఛేద జ్వలన్తం ధ్వజముత్తమమ్ । ఛిత్త్వా తం చ ననాదోచ్చైస్తవ పుత్రస్య పశ్యతః
ఆ తరువాత ఆరు బాణాలతో అగ్నిలా ప్రకాశించే అద్భుతమైన పతాకను కోసాడు. దాన్ని కోసిన తర్వాత, నీ కుమారుడు చూస్తుండగానే గట్టిగా అరవడం మొదలుపెట్టాడు.
రథాచ్చ స ధ్వజః శ్రీమాన్నానారత్నవిభూషితాత్। పపాత సహసా భూమౌ విద్యుఞ్జలధరాదివ
వివిధ రత్నాలతో అలంకరించబడిన ఆ మహిమాన్వితమైన పతాకం, రథం మీద నుండి ఒక్కసారిగా భూమిపై పడిపోయింది, అది మేఘంలో నుంచి మెరుపు పడినట్టు కనిపించింది.
జ్వలన్తం సూర్యసంకాశం నాగం మణిమయం శుభమ్ । ధ్వజం కురుపతేశ్ఛిన్నం దదృశుః సర్వపార్థివాః
సూర్యుడిలా ప్రకాశించే, రత్నాలతో తయారైన అందమైన కురుపతి పతాకం కోసి పడిపోయిన దాన్ని అన్ని రాజులు చూశారు.
అథైనం దశభిర్బాణైస్తోత్రైరివ మహాద్విపమ్ । ఆజఘాన రణే వీరం స్మయన్నివ మహారథః
అప్పుడు ఆ మహారథి, చిరునవ్వుతో, యుద్ధంలో ఆ వీరుడిని పది బాణాలతో గొడవించాడు, అవి గొప్ప ఏనుగును తోక్కే అంకుశాల్లా ఉన్నాయి.
స గాఢవిద్ధో వ్యథితో భీమసేనేన సంయుగే । నిషసాద రథోపస్థే మూర్చ్ఛాభిహతచేతనః
భీమసేనుడు యుద్ధంలో బలంగా గాయపరిచినందున, అతడు బాధతో తన చైతన్యం కోల్పోయి రథంలో కూర్చున్నాడు.
తతః స రాజా సిన్ధూనాం రథశ్రేష్ఠో మహాబలః । దుర్యోధనస్య జగ్రాహ పార్ష్ణిం స్వపురుషైర్వృతః
ఆ తరువాత సింధూదేశపు రాజు, గొప్ప బలశాలి, రథాలలో అగ్రగణ్యుడు, తన సైనికులతో కలిసి దుర్యోధనుని వెనక పట్టుకున్నాడు.
కృపశ్చ రథినాం శ్రేష్ఠస్తవ పుత్రమచేతనమ్ । ఆరోపయద్రథం రాజన్దుర్యోధనమమర్షణమ్
రథయోధులలో అగ్రగణ్యుడైన కృపాచార్యుడు, నీ కుమారుడైన దుర్యోధనుడు చైతన్యం కోల్పోయినప్పుడు, అతన్ని తన రథంలో ఎక్కించాడు, ఓ రాజా.
పరివార్య తతో భీమం జేతుకామో జయద్రథః । రథైరనేకసాహస్రైర్భీమస్యావారయద్దిశః
ఆ తరువాత జయద్రథుడు, భీముడిని జయించాలని ఆశించి, వేలాది రథాలతో చుట్టుముట్టి, భీముడి దిశలను మూసివేశాడు.
ధృష్టకేతుస్తతో రాజన్నభిమన్యుశ్చ వీర్యవాన్। కేకయా ద్రౌపదేయాశ్చ తవ పుత్రానయోధయన్
అప్పుడే, ఓ రాజా, ధృష్టకేతు, పరాక్రమశాలి అభిమన్యుడు, కేకయులు, ద్రౌపదీ కుమారులు కలిసి నీ కుమారులతో యుద్ధం చేశారు.