పునర్యుద్ధాయ సమరే ప్రత్యుద్యాతా జిగీషవః । తతో యుధిష్ఠిరః ప్రాహ సమాహూయ స్వసైనికాన్
విజయం సాధించాలనే తపనతో వారు మళ్లీ యుద్ధానికి ముందుకు వచ్చారు. అప్పుడు యుధిష్ఠిరుడు తన సైనికులను పిలిపించి ఇలా అన్నాడు.
గచ్ఛన్తు పదవీం శక్త్యా భీమపార్షతయోర్యుధి। సౌభద్రప్రముఖా వీరా రథా ద్వాదశ దంశితాః
యుద్ధంలో భీముడు, ధృష్టద్యుమ్నుడు వెళ్ళిన దారిలో, అభిమన్యును ముందుగా ఉంచుకుని, మొత్తం పన్నెండు మంది వీర రథసారథులు తమ శక్తిని చూపిస్తూ వెళ్లాలని చెప్పాడు.
ప్రవృత్తిమధిగచ్ఛన్తు న హి శుద్ధ్యతి మే మనః । ప్రవృత్తిర్భిమసేనస్య పార్షతస్య చ సంయుగే
ఏం జరుగుతుందో తెలుసుకోవాలని చెప్పాడు, ఎందుకంటే నా మనస్సు ప్రశాంతంగా లేదు. యుద్ధంలో భీమసేనుడు, ధృష్టద్యుమ్నుడు ఎలా ఉన్నారో తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.
విజ్ఞేయా సమరే శీఘ్రం ప్రవిశధ్వం రథార్ణవమ్ । గచ్ఛన్తు పరయా శక్త్యా భవన్త ఇతి మే మతిః
యుద్ధంలో పరిస్థితి ఏమిటో త్వరగా తెలుసుకోండి. మీ శక్తిని మొత్తం ఉపయోగించి రథాల సముద్రంలో ప్రవేశించండి — ఇదే నా నిర్ణయం.
త ఏవం సమనుజ్ఞాతాః శూరా విక్రాన్తయోధినః । బాఢమిత్యేవముక్త్వా తు సర్వే పురుషమానినః । మధ్యందినగతే సూర్యే ప్రయయుః సర్వ ఏవ హి
అలా అనుమతి ఇచ్చిన యోధులు, వీరులు, అందరూ 'అలాగే' అని సమాధానమిచ్చి, మధ్యాహ్నం సూర్యుడు మధ్యలో ఉన్నప్పుడు, యుద్ధానికి బయలుదేరారు.
కేకయా ద్రౌపదేయాశ్చ ధృష్టకేతుశ్చ వీర్యవాన్ । అభిమన్యుం పురస్కృత్య మహత్యా సేనయా వృతాః
కేకయులు, ద్రౌపదేయులు, ధృష్టకేతువు వంటి మహావీరులు, అభిమన్యును ముందుగా ఉంచుకుని, పెద్ద సైన్యంతో కలిసి బయలుదేరారు.
తే కృత్వా సమరే వ్యూహం సూచీముఖమరిన్దమమ్ । బిభిదుర్ధార్తరాష్ట్రాణాం తద్రథానీకమాహవే
వారు యుద్ధంలో శత్రువులకు దుర్జేయమైన సూచి ఆకారపు వ్యూహాన్ని ఏర్పాటు చేసి, ధృతరాష్ట్రుని సైన్యంలో రథ విభాగాన్ని ఛేదించారు.
తాన్ప్రయాతాన్మహేష్వాసానభిమన్యుపురోగమాన్। భీమసేనభయావిష్టా ధృష్టద్యుమ్నవిమోహితా
అభిమన్యును ముందుగా ఉంచుకుని వస్తున్న ఆ మహాశరధారులను చూసి, కౌరవ సైన్యం భీమసేనుడి భయంతో, ధృష్టద్యుమ్నుని మోహంతో గందరగోళానికి గురయ్యారు.
న సంవారయితుం శక్తా తవ సేనా జనాధిప । మదమూర్చ్ఛన్వితాత్మా వై ప్రమదేవాధ్వని స్థితా
ఓ రాజా! నీ సైన్యం, గర్వం, మూర్ఛతో మునిగిపోయి, మార్గంలో నిర్లక్ష్యంగా ఉన్న ఒక స్త్రీలా, వారిని ఆపలేకపోయింది.
తేఽభిజాతా మహేష్వాసాః సువర్ణవికృతధ్వజాః । పరీప్సన్తోఽభ్యధావన్త ధృష్టద్యుమ్రవృకోదరౌ
ఆ మహాశరధారులు, బంగారు జెండాలతో అలంకరించబడిన వారు, ధృష్టద్యుమ్నుడు, వృకోదరుడు వద్దకు చేరుకోవాలని ఆశిస్తూ ముందుకు దూసుకెళ్లారు.
తౌ చ దృష్ట్వా మహేష్వాసావభిమన్యుపురోగమాన్ । బభూవతుర్ముదాయుక్తౌ నిఘ్నన్తౌ తవ వాహినీమ్
అభిమన్యును ముందుగా ఉంచుకుని వస్తున్న ఆ మహాశరధారులను చూసి, ధృష్టద్యుమ్నుడు, వృకోదరుడు ఆనందంతో నీ సైన్యాన్ని నాశనం చేస్తూ ఉన్నారు.
ద్రోణమిష్వస్త్రకుశలం సర్వవిద్యాసు పారగమ్।' దృష్ట్వా తు సహసాయాన్తం పాఞ్చాల్యో గురుమాత్మనః । నాశంసత వధం వీరః పుత్రాణాం తవ పార్షతః
అయితే, ఆయుధాలలో నిపుణుడైన ద్రోణుడు, అకస్మాత్తుగా ముందుకు వస్తున్నాడని పాంచాలుడు చూసి, తన గురువు కావడంతో, నీ కుమారులు చనిపోతారని ఆశించలేదు.
తతో రథం సమారోప్య కైకేయస్య వృకోదరమ్ । అభ్యధావత్సుసంక్రుద్ధో ద్రోణమిష్వస్త్రపారగమ్
అప్పుడు పాంచాలుడు, వృకోదరుణ్ని కైకేయుని రథంపై ఎక్కించి, తీవ్రమైన కోపంతో ఆయుధ నిపుణుడైన ద్రోణుని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
తస్యాభిపతతస్తూర్ణం భారద్వాజః ప్రతాపవాన్। క్రుద్ధశ్చిచ్ఛేద బాణేన ధనుః శత్రునిబర్హణః
అతను వేగంగా ఎదురుగా వస్తుండగా, భరద్వాజుడు కోపంతో, శత్రువులను సంహరించేవాడు, బాణంతో అతని ధనుస్సును తెగతెంచాడు.
అన్యాంశ్చ శతశో బాణాన్ప్రేషయామాస పార్షతే । దుర్యోధనహితార్థాయ భర్తృపిణ్డమనుస్మరన్
దుర్యోధనుని మేలు కోసం, తన యజమాని ఆజ్ఞను గుర్తు చేసుకుంటూ, భరద్వాజుడు పాంచాలునిపై వందలాది బాణాలను వదిలాడు.
అథాన్యద్ధనురాదాయ పార్షతః పరవీరహా । ద్రోణం వివ్యాధ వింశత్యా రుక్మపుఙ్ఖైః శిలాశితైః
అప్పుడు పాంచాలుడు మరో ధనుస్సు తీసుకుని, శత్రువులను సంహరించేవాడు, ద్రోణునిపై ఇరవై బంగారు రెక్కలతో కూడిన పదునైన బాణాలు వదిలాడు.
తస్య ద్రోణః పునశ్చాపం చిచ్ఛేదామిత్రకర్శనఃక । హయాంశ్చ చతురస్తూర్ణం చతుర్భిః సాయకోత్తమైః
ద్రోణుడు మళ్లీ అతని విల్లు కోసి, నాలుగు అద్భుతమైన బాణాలతో అతని నాలుగు గుర్రాలను వేగంగా గాయపరిచాడు.
వైవస్వతక్షయం ఘోరం ప్రేషయామాస భారత । సారథిం చాస్య భల్లేన ప్రేషయామాస భారత
భారతా! ద్రోణుడు భయంకరమైన నాశనాన్ని పంపాడు. అలాగే, వెడల్పాటి బాణంతో అతని రథసారథిని కూడా గాయపరిచాడు.
హతాశ్వాత్స రథాత్తూర్ణమవప్లుత్య మహారథః । ఆరురోహ మహాబాహురభిమన్యోర్మహారథమ్
తన గుర్రాలు చనిపోయిన రథం నుంచి ఆ మహారథుడు త్వరగా దిగి, బలమైన చేతులతో అభిమన్యుని గొప్ప రథంపై ఎక్కాడు.
తతః సరథనాగాశ్వా సమకమ్పత వాహినీ । పశ్యతో భీమసేనస్య పార్షతస్య చ పశ్యతః
ఆ సమయంలో భీమసేనుడు, పార్థసుడు చూస్తుండగా, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలతో కూడిన ఆ సైన్యం వణికిపోయింది.
తత్ప్రభగ్నం బలం దృష్ట్వా ద్రోణేనామితతేజసా । నాశక్రువన్వారయితుం సమస్తాస్తే మహారథాః
ద్రోణుని అపారమైన తేజంతో తమ సైన్యం చెల్లాచెదురైపోయినదాన్ని చూసి, అక్కడున్న అన్ని మహారథులూ అతన్ని ఆపలేకపోయారు.
వధ్యమానం తు తత్సైన్యం ద్రోణేన నిశితైః శరైః । వ్యభ్రమత్తత్రతత్రైవ క్షోభ్యమాణ ఇవార్ణవః
ద్రోణుడు పదునైన బాణాలతో ఆ సైన్యాన్ని నాశనం చేస్తుండగా, అది సముద్రం కలకలలాడినట్టు అక్కడక్కడా చెల్లాచెదురైపోయింది.
తథా దృష్ట్వా చ తత్సైన్యం జహృషే తావకం బలమ్ । దృష్ట్వాచార్యం సుసంక్రుద్ధం తపన్తం రిపువాహినీమ్ । తుష్టువుః సర్వతో యోధాః సాధుసాధ్వితి భారత
అలా తమ సైన్యం విజయం సాధించడాన్ని చూసి, కౌరవుల బలగం ఆనందించింది. శత్రు వాహినిని దహించుతున్న గురువును చూసి, యోధులందరూ 'బాగుంది, బాగుంది' అని ప్రశంసించారు.
తతో దుర్యోధనో రాజా మహోత్ప్రత్యాగతస్మృతిః । శరవర్షైః పునర్భీమం ప్రత్యవారయదచ్యుతమ్
ఆ తర్వాత రాజు దుర్యోధనుడు మళ్లీ జ్ఞానం పొందాడు. బలమైన బాణవర్షంతో భీముడిని అడ్డుకున్నాడు.
ఏకీభూతాస్తతశ్చైవ తవ పుత్రా మహారథాః । సమేత్య సమరే భీమం యోధయామాసురుద్యతాః
అప్పుడే నీ కుమారులు, మహారథులు అందరూ కలసి, యుద్ధంలో భీముడిని ఎదుర్కొనడానికి సిద్ధమయ్యారు.
భీమసేనోఽపి సమరే సంప్రాప్య స్వరథం పునః । సమారుహ్య మహాబాహుర్యయౌ యేన తవాత్మజః
భీమసేనుడు కూడా తన రథాన్ని తిరిగి పొందాడు. బలమైన చేతులతో ఆ రథంపై ఎక్కి, నీ కుమారుని వైపు ముందుకు వెళ్లాడు.
ప్రగృహ్య చ మహావేగం పరాసుకరణం దృఢమ్ । సజ్యం శరాసనం సఙ్ఖ్యే శరైర్వివ్యాధ తే సుతమ్
బలమైన, వేగవంతమైన, యుద్ధానికి సిద్ధమైన తన విల్లు పట్టుకుని, బాణాలతో నీ కుమారుని గాయపరిచాడు.
తతో దుర్యోధనో రాజా భీమసేనం మహాబలమ్ । నారాచేన సుతీక్ష్ణేన భృశం మర్మణ్యతాడయత్
తర్వాత రాజు దుర్యోధనుడు, మహాబలుడు భీమసేనుడిని చాలా పదునైన బాణంతో అతని ప్రాణాంతర భాగాల్లో తీవ్రంగా గాయపరిచాడు.
సోఽతివిద్ధో మహేష్వాసస్తవ పుత్రేణ ధన్వినా । క్రోధసంరక్తనయనో వేగేనాక్షిప్య కార్ముకమ్
నీ కుమారుడు ధనుర్విద్యలో నిపుణుడై, భీముడిని బాగా గాయపరిచాడు. కోపంతో భీముడి కళ్ళు ఎర్రబడ్డాయి. అతడు తన విల్లు వేగంగా లాగాడు.
దుర్యోధనం త్రిభిర్బాణైర్బాహ్వోరురసి చార్పయత్ । స తత్ర శుశుభే రాజా శిఖరైర్గిరిరాడివ
భీముడు మూడు బాణాలతో దుర్యోధనుడి భుజాలు, తొడలపై గాయపరిచాడు. అక్కడ ఆ రాజు పర్వత శిఖరాలతో ఉన్న పర్వతంలా ప్రకాశించాడు.