స విద్ధో విక్షరన్రక్తం శత్రుసంవారణం మహత్। చిచ్ఛేద చిత్రసేనస్య చిత్రం కార్ముకమార్జునిః
అతడు బాణాలతో గాయపడి, రక్తం కారుస్తూ, శత్రువులను జయించే మహావీరుడు అయిన అర్జునుని కుమారుడు, చిత్రసేనుని అద్భుతమైన ధనుస్సును కోసేశాడు.
భిత్త్వా చాస్య తనుత్రాణం శరేణోరస్యతాడయత్ । తతస్తే తావకా వీరా రాజపుత్రా మహారథాః
తర్వాత అతని కవచాన్ని బాణంతో ఛేదించి, ఛాతీపై బలంగా తాకాడు. దాంతో నీ వీరపుత్రులు, మహారథులు, రాజకుమారులు అందరూ
సమేత్య యుధి సంరబ్ధా వివ్యధుర్నిశితైః శరైః। తాంశ్చ సర్వాఞ్శరైస్తీక్ష్ణైర్జఘాన పరమాస్త్రవిత్
యుద్ధంలో ఒక్కటై, కోపంతో పదునైన బాణాలతో అతనిపై దాడి చేశారు. కానీ అతడు పరమాస్త్రాలలో నైపుణ్యం కలవాడు కావడంతో, వారందరినీ పదునైన బాణాలతో ఎదుర్కొన్నాడు.
తస్య దృష్ట్వా తు తత్కర్మ పరివవ్రుః సుతాస్తవ। దహన్తం సమరే సైన్యం వనే కక్షం యథోల్బణమ్
అతని ఆ కార్యాన్ని చూసి, నీ కుమారులు అతన్ని చుట్టుముట్టారు. యుద్ధంలో అతడు సైన్యాన్ని అరణ్యంలో మంటపట్టిన అగ్నిలా కాల్చుతున్నాడు.
అపేతశిశిరే కాలే సమిద్ధమివ పావకమ్ । అత్యరోచత సౌభద్రస్తవ సైన్యాని నాశయన్
చలికాలంలో మండుతున్న అగ్నిలా, సుభద్ర కుమారుడు నీ సైన్యాన్ని నాశనం చేస్తూ ప్రకాశించాడు.
తత్తస్య చరితం దృష్ట్వా పౌత్రస్తవ విశాంపతే । లక్ష్మణోఽభ్యపతత్తూర్ణం సాత్తీపుత్రమాహవే
నీ మనవడు చేసిన ఆ కార్యాన్ని చూసి, రాజాధిరాజా, లక్ష్మణుడు వెంటనే యుద్ధంలో సుభద్ర కుమారుడి మీద దూసుకొచ్చాడు.
అభిమన్యుస్తు సంక్రుద్ధో లక్ష్మణం శుభలక్షణమ్ । వివ్యాధ నిశితైః షఙభిః సారథిం చ త్రిభిః శరైః
అభిమన్యుడు కోపంతో, శుభలక్షణాలు కలిగిన లక్ష్మణుడిని ఆరు పదునైన బాణాలతో, అతని సారథిని మూడు బాణాలతో గాయపరిచాడు.
తథైవ లక్ష్మణో రాజన్సౌభద్రం నిశితైః శరైః। అవిధ్యత మహారాజ తదద్భుతమివాభవత్
అలాగే, రాజా, లక్ష్మణుడు కూడా సౌభద్రుడిని పదునైన బాణాలతో గాయపరిచాడు. ఓ మహారాజా, అది అద్భుతంగా కనిపించింది.
తస్యాశ్వాంశ్చతురో హత్వా సారథిం చ మహాబలః । అభ్యద్రవత సౌభద్రో లక్ష్మణం నిశితైః శరైః
అభిమన్యుడు అతని నలుగురు గుర్రాలను, సారథిని చంపి, మహాబలుడు లక్ష్మణుని మీద పదునైన బాణాలతో దాడి చేశాడు.
హతాశ్వే తు రథే తిష్ఠఁల్లక్ష్మణః పరవీరహా । శక్తిం చిక్షేప సంక్రుద్ధః సౌభద్రస్య రథం ప్రతి
గుర్రాలు చనిపోయినా తన రథంలో నిలబడి, శత్రువులను సంహరించే లక్ష్మణుడు, తీవ్రమైన కోపంతో సౌభద్రుని రథంపై ఒక శక్తిని విసిరాడు.
తామాపతన్తీం సహసా ఘోరరూపాం దురాసదామ్। అభిమన్యుః శరైస్తీక్ష్ణైశ్చిచ్ఛేద భుజగోపమామ్
ఆ భయంకరమైన, పాము లాంటి శక్తి వేగంగా వచ్చేటప్పుడు, అభిమన్యుడు పదునైన బాణాలతో దానిని ముక్కలు చేశాడు.
తతః స్వరథమారోప్య లక్ష్మణం గౌతమస్తదా। అపోవాహ రథేనాజౌ సర్వసైన్యస్య పశ్యతః
అప్పుడే గౌతముడు తన రథంలో లక్ష్మణుని ఎక్కించుకుని, యుద్ధరంగం నుంచి అతన్ని తీసుకెళ్లాడు. ఆ దృశ్యాన్ని అందరు యోధులు చూశారు.
తతః సమాకులే తస్మిన్వర్తమానే మహాభయే । అభ్యద్రవఞ్జిఘాంసన్తః పరస్పరవధైషిణః
అప్పుడు అక్కడ కలకలం, మహాభయం నెలకొన్నప్పుడు, ఒకరినొకరు సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో యోధులు పరస్పరం ఎదురెదురు దూసుకొచ్చారు.
తావకాశ్చ మహేష్వాసాః పాణ్డవాశ్చ మహారథాః । జుహ్వన్తః సమరే ప్రాణాన్నిజఘ్నురితరేతరమ్
నీ మహాయోధులు, పాండవుల మహారథులు, యుద్ధంలో ప్రాణాలను త్యాగం చేస్తూ, పరస్పరం బలంగా పోరాడారు.
ముక్తకేశా వికవచా విరథాశ్ఛిన్నకార్ముకాః । బాహుభఇః సమయుధ్యన్త సృఞ్జయాః కురుభిః సహ
జుట్టు విరబోసి, కవచాలు విరిగిపోయి, రథాలు పోయి, ధనుస్సులు తెగిపోయిన సృంజయులు, కురువులతో చేతితోనే పోరాడారు.
తతో భీష్మో మహాబాహుః పాణ్డవానాం మహాత్మనామ్ । సేనాం జఘాన సంక్రుద్ధో దివ్యైరస్త్రైర్మహాబలః
అప్పుడు మహాబాహువు అయిన భీష్ముడు, కోపంతో, పరమశక్తివంతుడు, పాండవుల మహాత్ముల సైన్యాన్ని దివ్యాస్త్రాలతో సంహరించాడు.
హతేశ్వరైర్గజైస్తత్ర నరైరశ్వైశ్చ పాతితైః । రథిభిః సాదిభిశ్చైవ సమాస్తీర్యత మేదినీ
అక్కడ యుద్ధంలో పడిపోయిన ఏనుగుల యజమానులు, మనుషులు, గుర్రాలు, రథసారథులు, వీరి సహాయకులతో నేల అంతా కప్పబడిపోయింది.
అథ రాజన్మహాబాహుః సాత్యకిర్యుద్ధదుర్మదః। వికృష్య చాపం సమరే భారసాహమనుత్తమమ్
అప్పుడు, ఓ రాజా, మహాబలుడు, యుద్ధంలో ఉగ్రుడు అయిన సాత్యకి, తన గొప్ప విల్లు బలంగా లాగి యుద్ధంలో సిద్ధంగా నిలిచాడు.
యత్తత్సఖ్యుస్తు పూర్వేణ అర్జునాదుపశిక్షితమ్ । ప్రగాఢం లఘు చిత్రం చ దర్శయన్హస్తలాఘవమ్। ప్రాముఞ్చత్పుఙ్ఖసంయుక్తాఞ్శరానాశీవిషోపమాన్
అర్జునుడి దగ్గర ముందు నేర్చుకున్న లోతైన, వేగమైన, విచిత్రమైన విలువిద్యను చూపిస్తూ, చేతిలో నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తూ, విషసర్పాలవలె పదునైన బాణాలను వదిలాడు.
తస్య విక్షిపతస్ఛాపం శరానన్యాంశ్చ ముఞ్చతః। ఆదదానస్య భూయశ్చ సందధానస్య చాపరాన్
అతడు విల్లు ఎడతెరిపిలేకుండా లాగుతూ, బాణాలను వదులుతూ, మరిన్ని బాణాలు తీసుకుంటూ, వాటిని అమర్చుతూ నిరంతరం కదిలాడు.
క్షిపతశ్చ పరాంస్తస్య రణే శత్రూన్వినిఘ్నతః। దదృశే రూపమత్యర్థం మేఘస్యేవ ప్రవర్షతః
అతడు యుద్ధంలో శత్రువులను బాణాలతో కొట్టి పడేస్తూ, ఆ బాణాలను వదులుతుండగా, అతని రూపం గాఢంగా వర్షించే మేఘంలా కనిపించింది.
తముదీర్యన్తమాలోక్య రాజా దుర్యోధస్తతః । రథానామయుతం తస్య ప్రేషయామాస భారత
అలా సాత్యకిని చూచి, రాజు దుర్యోధనుడు అతని మీద పది వేల రథాల దళాన్ని పంపించాడు, ఓ భారతా!
తాంస్తు సర్వాన్మహేష్వాసాన్సాత్యకిః సత్యవిక్రమః । జఘాన పరమేష్వాసో దివ్యేనాస్త్రేణ వీర్యవాన్
అప్పుడు పరాక్రమశాలి, గొప్ప విలువిద్యావంతుడు అయిన సాత్యకి, ఆ మహాశక్తివంతులైన విలువాళ్లను దివ్యాస్త్రంతో సంహరించాడు.
స కృత్కవా దారుణం కర్మ ప్రగృహీతశరాసనః। ఆససాద తతో వీరో భూరిశ్రవసమాహవే
కవచధారి, భయంకరమైన విల్లు పట్టుకున్న ఆ వీరుడు, తర్వాత యుద్ధరంగంలో భూరిశ్రవసుని ఎదుర్కొనడానికి వెళ్లాడు.
స హి సందృశ్య సేనాం తే యుయుధానేన పాతితామ్ । అభ్యధావత సంక్రుద్ధః కురూణాం కీర్తివర్ధనః
యుయుధానుడు తన సేనను నాశనం చేసినదాన్ని చూసి, కురువంశానికి కీర్తినిచ్చే భూరిశ్రవసుడు కోపంతో ముందుకు దూసుకెళ్లాడు.
ఇన్ద్రాయుధసవర్ణం తు విస్ఫార్య సుమహద్ధనుః । సృష్టవాన్వజ్రసంకాశాఞ్శరానాశీవిషోపమాన్
ఇంద్రాయుధానికి సమానంగా మెరుస్తున్న గొప్ప విల్లు లాగి, వజ్రంలా ప్రకాశించే, విషసర్పాలవలె భయంకరమైన బాణాలను వదిలాడు.
సహస్రశో మాహారాజ దర్శయన్పాణిలాఘవమ్ । శరాంస్తాన్మృత్యుసంస్పర్శాన్సాత్యకేశ్చ పదానుగాః
ఓ మహారాజా, వేలాది బాణాలను చేతిలో నైపుణ్యంతో వదిలి, మరణాన్ని తాకినట్లుగా ఉన్న ఆ బాణాలతో సాత్యకికి తోడుగా ఉన్నవారిని కూడా కొట్టాడు.
న విషేహుస్తదా రాజన్దుద్రువుస్తే సమన్తతః । విహాయ సాత్యకిం రాజన్సమరే యుద్ధదుర్మదమ్
అప్పుడు, రాజా, అతడిని తట్టుకోలేక, యుద్ధంలో ఉగ్రుడు అయిన సాత్యకిని వదిలేసి, వారు చుట్టూ చుట్టూ పారిపోయారు.
తం దృష్ట్వా యుయుధానస్య సుతా దశ మహాబలాః । మహారథాఃక సమాఖ్యాతాశ్చిత్రవర్మాయుధధ్వజాః
అది చూసి, యుయుధానుని పది మంది మహాబలశాలి కుమారులు, మహారథులుగా పేరుగాంచిన వారు, అందంగా కవచాలు ధరించి ముందుకు వచ్చారు.
సమాసాద్య మహేష్వాసం భూరిశ్రవసమాహవే। ఊచుః సర్వే సుసంరబ్ధా యూపకేతుం మహారణే
వారు యుద్ధరంగంలో గొప్ప విలువాడు అయిన భూరిశ్రవసుని ఎదుర్కొని, అందరూ కోపంతో, యుద్ధంలో జెండా పట్టిన వాడిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నారు.