ఋతే చ గర్దభీక్షీరాత్పయః పాస్యతి మే సుతః।' ఋతేపి త్వాం చ దుష్యన్త శైలరాజావతంసికామ్। చతురన్తామిమాముర్వీం పుత్రో మే పాలయిష్యతి
గర్దభి పాలను తప్ప నా కుమారుడు మిగతా పాలను తాగుతాడు. నిన్ను, పర్వతమాల ధరించిన రాణిని తప్ప నా కుమారుడు ఈ భూమంతటినీ పాలించగలడు.
శకున్తలే తవ సుతశ్చక్రవర్తీ భవిష్యతి। ఏవముక్తం మహేన్ద్రేణ భవిష్యతి న చాన్యథా
శకుంతల, నీ కుమారుడు చక్రవర్తి అవుతాడు అని మహేంద్రుడు చెప్పాడు. ఇది తప్పకుండా జరుగుతుంది, వేరేలా కాదు.
సాక్షిత్వే బహవో హ్యుక్తా దేవదూతాదయో మయా। న బ్రువన్తి తథా సత్యముతాహో నానృతం కిల
దేవదూతలు మొదలుకొని అనేక మంది సాక్షులను నేను చెప్పాను. వారు అబద్ధం చెప్పరు, కానీ ఇలాంటి సత్యాన్ని కూడా ఇలా చెప్పరు.
అసాక్షిణీ మన్దబాగ్యా గమిష్యామి యథాగతమ్
సాక్ష్యం లేక, దురదృష్టవశాత్తు, నేను ఎలా వచ్చానో అలాగే వెళ్ళిపోతాను.
ఏతావదుక్త్వా వచనం ప్రాతిష్ఠత శకున్తలా। `తస్యాః క్రోధసముత్థోగ్నిః సధూమో మూర్ధ్న్యదృశ్యత
ఇలా చెప్పి శకుంతల అక్కడినుంచి బయలుదేరింది. ఆమె తలపై కోపాగ్ని పొగతో కూడి కనిపించింది.
సంనియమ్యాత్మనోఽఙ్గేషు తతః క్రోధాగ్నిమాత్మజమ్। ప్రస్థితైవానవద్యాఙ్గీ సహ పుత్రేణ వై వనమ్
తన శరీరంలో పుట్టిన కోపాన్ని అదుపు చేసుకొని, మచ్చలేని అందమైన శరీరముతో శకుంతల తన కుమారుడితో కలిసి అడవిలోకి వెళ్ళింది.
అథాన్తరిక్షే దుష్యన్తం వాగువాచాశరీరిణీ। ఋత్విక్పురోహితాచార్యైర్మన్త్రిభిశ్చాభిసంవృతమ్
అప్పుడు ఆకాశంలో శరీరం లేని వాణి, ఋత్వికులు, పురోహితులు, ఆచార్యులు, మంత్రులు చుట్టూ ఉన్న దుష్యంతుని పిలిచింది.
మాతా భస్త్రా పితుః పుత్రో యస్మాజ్జాతః స ఏవ సః। భరస్వ పుత్రం దౌష్యన్తిం సత్యమాహ శకున్తలా
ఎలా బెల్లో మాతృమూర్తి, తండ్రి నుంచి కుమారుడు జన్మిస్తాడో, అలాగే నీ కుమారుడు కూడా అంతే. దుష్యంతా, శకుంతల నిజమే చెప్పింది. నీ కుమారుడిని అంగీకరించు.
సర్వేభ్యో హ్యఙ్గమఙ్గేభ్యః సాక్షాదుత్పద్యతే సుతః। ఆత్మా చైవ సుతో నామ తేనైవ తవ పౌరవ
ప్రతి అవయవం నుంచి కుమారుడు నేరుగా జన్మిస్తాడు. అందుకే కుమారుని 'ఆత్మ' అని కూడా అంటారు, పౌరవా!
ఆహితం హ్యాత్మనాఽఽత్మానం పరిరక్ష ఇమం సుతమ్। అనన్యాం త్వం ప్రతీక్షస్వ మావమంస్థాః శకున్తలామ్
నీ ఆత్మను అతనిలో ఉంచినట్లుగా, ఈ కుమారుడిని రక్షించు. నీకు వేరొకరు లేరు, శకుంతలను తక్కువగా చూడకూ.
స్త్రియః పవిత్రమతులమేతద్దుష్యన్త ధర్మతః। మాసి మాసి రజో హ్యాసాం దురితాన్యపకర్షతి
స్త్రీలు ధర్మపరంగా అపూర్వమైన పవిత్రత కలవారు, దుష్యంతా! ప్రతి నెల వారి రజస్వలతో పాపాలు తొలగిపోతాయి.
తతః సర్వాణి భూతాని వ్యాజహ్రస్తం సమన్తతః
అప్పుడే అన్ని ప్రాణులు అన్ని దిశల నుంచీ ఒకేసారి మాట్లాడాయి.
రేతోధాః పుత్ర ఉన్నయతి నరదేవ యమక్షయాత్। త్వం చాస్య ధాతా గర్భస్య సత్యమాహ శకున్తలా
వీర్యాన్ని ఇచ్చినవాడు కుమారుడిని యమలోకంలో నుంచి పైకి తీసుకువస్తాడు, రాజా! గర్భానికి పోషకుడవు నీవే. శకుంతల నిజమే చెప్పింది.
పతిర్జాయాం ప్రవిశతి స తస్యాం జాయతే పునః। అన్యోన్యప్రకృతిర్హ్యేషా మావమంస్థాః శకున్తలామ్
భర్త భార్యలో ప్రవేశించి, ఆమెలో మళ్లీ జన్మిస్తాడు. ఇది వారి సహజ స్వభావం. శకుంతలను తక్కువగా చూడకూ.
జాయా జనయతే పుత్రమాత్మనోఽఙ్గాద్ద్విధా కృతమ్। తస్మాద్భరస్వ దుష్యన్త పుత్రం శాకున్తలం నృప
భార్య తన శరీరంలోంచి రెండు భాగాలుగా కుమారుడిని జన్మిస్తుంది. అందుచేత, దుష్యంతా, నీ కుమారుడైన శాకుంతలుని అంగీకరించు, రాజా!
సుభూతిరేషా న త్యాజ్యా జీవితం జీవయాత్మజమ్। శాకున్తలం మహాత్మానం దుష్యన్త భర పౌరవమ్
ఇది గొప్ప అదృష్టం, వదిలేయకూడదు. నీ ప్రాణంతో నీ కుమారుడిని పోషించు. దుష్యంతా, మహాత్ముడైన పౌరవుడు శాకుంతలుని ఆదరించు.
భర్తవ్యోఽయం త్వయా యస్మాదస్మాకం వచనాదపి। తస్మాద్భవత్వయం నామ్నా భరతో నామ తే సుతః
నీవు ఈ బిడ్డను మన మాటకన్నా ఎక్కువగా సంరక్షించాల్సినదే కనుక, నీ కుమారుడికి 'భరతుడు' అనే పేరు పెట్టాలి.
భరతాద్భారతీ కీర్తిర్యేనేదం భారతం కులమ్। అపరే యే చ పూర్వే చ భారతా ఇతి తేఽభవన్
భరతుని వల్లే ఈ వంశానికి 'భారత వంశం' అనే గొప్ప పేరు వచ్చింది. ముందు, తరువాత వచ్చినవాళ్లందరికీ 'భారతులు' అనే పేరు కలిగింది.
ఏవముక్త్వా తతో దేవా ఋషయశ్చ తపోధనాః। పతివ్రతేతి సంహృష్టాః పుష్పవృష్టిం వవర్షిరే
అలా చెప్పిన తరువాత, దేవతలు, తపస్సుతో ఉన్న మహర్షులు ఆనందంతో 'పతివ్రత' అని పిలిచి, పుష్పవృష్టిని కురిపించారు.
తచ్ఛ్రుత్వా పౌరవో వాక్యం వ్యాహృతం వే దివౌకసామ్। `సింహాసనాత్సముత్థాయ ప్రణమ్య చ దివౌకసః
దేవతలు చెప్పిన మాటలు విని, పురువంశజుడు తన సింహాసనంనుండి లేచి, దేవతలకు నమస్కరించాడు.
పురోహితమమాత్యాంశ్చ సంప్రహృష్టోఽబ్రవీదిదమ్। శృణ్వన్త్వేతద్భవన్తోఽపి దేవదూతస్య భాషితమ్
ఆనందంతో, రాజు తన పురోహితుడు, మంత్రులతో ఇలా అన్నాడు: 'మీరు అందరూ కూడా దేవదూత చెప్పిన మాటలు వినండి.'
శృణ్వన్తు దేవతానాం చ మహర్షీణాం చ భాషితమ్'। అహమప్యేవమేవైనం జానామి సుతమాత్మజమ్
'దేవతలు, మహర్షులు చెప్పిన మాటలు కూడా వినండి. నేనూ ఈ కుమారుణ్ని నిజంగా నా సంతానంగా భావిస్తున్నాను.'
యద్యహం వచనాదస్యా గృహ్ణీయామిమమాత్మజమ్। భవేద్ధి శఙ్కా లోకస్య నైవం శుద్ధో భవేదయమ్
నేను ఈ బిడ్డను ఆమె మాట మీదే నా సంతానంగా అంగీకరిస్తే, ప్రజలకు సందేహం కలుగుతుంది. అప్పుడు ఇతడు పవిత్రుడని ఎవరూ నమ్మరు.
తాం విశోధ్య తదా రాజా దేవైః సహ మహర్షిభిః। హృష్టః ప్రముదితశ్చాపి ప్రతిజగ్రాహ తం సుతమ్
అందుకే, దేవతలు, మహర్షులతో కలిసి ఆ విషయం స్పష్టంగా తెలుసుకుని, రాజు ఆనందంతో ఆ కుమారుణ్ని అంగీకరించాడు.
తతస్తస్య తదా రాజా పితృకర్మాణి సర్వశః। కారయామాస ముదితః ప్రీతిమానాత్మజస్య హ। మూర్ధ్ని చైనం సమాఘ్రాయ సస్నేహం పరిషస్వజే
తర్వాత రాజు తన కుమారునిపై ప్రేమతో, ఆనందంతో, అన్ని పితృకర్మలు చేయించాడు. కుమారుణ్ని తలపై ముద్దాడి, హృదయంగా ఆలింగనం చేశాడు.
సభాజ్యమానో విప్రైశ్చ స్తూయమానశ్చ బన్దిభిః। ముదం స పరమాం లేభే పుత్రస్పర్శనజాం నృపః
బ్రాహ్మణులు గౌరవించి, బందులు స్తుతిస్తూ ఉండగా, రాజు తన కుమారుణ్ని తాకిన ఆనందంతో పరమ సంతోషాన్ని పొందాడు.
స్వాం చైవ భార్యాం ధర్మజ్ఞః పూజయామాస ధర్మతః। అబ్రవీచ్చైవ తాం రాజా సాన్త్వపూర్వమిదం వచః
ధర్మాన్ని తెలిసిన రాజు తన భార్యను కూడా ధర్మబద్ధంగా గౌరవించి, మృదువుగా, సాంత్వనతో ఇలా అన్నాడు.
లోకస్యాయం పరోక్షస్తు సంబన్ధో నౌ పురాఽభవత్। కృతో లోకసమక్షోఽద్య సంబన్ధో వై పునః కృతః
'మన బంధం ఇంతవరకు లోకానికి తెలియకుండా ఉండేది. ఇప్పుడు అందరి ముందే మన బంధం మళ్లీ బలపడింది.'
తస్మాదేతన్మయా తస్య తన్నిమిత్తం ప్రభాషితమ్
అందుకే, ఆ కారణంగా నేనే అతని గురించి అలా మాట్లాడాను.
శఙ్కేత వాఽయం లోకోఽథ స్త్రీభావాన్మయి సంగతమ్। తస్మాదేతన్మయా చాపి తచ్ఛుద్ధ్యర్థం విచారితమ్
నీ స్త్రీత్వం వల్ల ప్రజలు నాపై ఏదైనా అపవాదం అనుమానించవచ్చు. అందుకే నీ పవిత్రత కోసం నేనూ ఆ విషయాన్ని పరిశీలించాను.