ఋషయో దేవగన్ధర్వా యక్షరాక్షసపన్నగాః। పిశాచా మానుషాశ్చైవ మృగపక్షిసరీసృపాః
ఋషులు, దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పాములు, పిశాచులు, మనుష్యులు, జంతువులు, పక్షులు, సరీసృపాలు —
ఏవమాది మయా సృష్టం పృథివ్యాం త్వత్ప్రసాదజమ్ । పద్మనాభ విశాలాక్ష కృష్ణ దుఃశ్వప్రణాశన
ఇలాంటి అన్ని జీవరాశులను నేనే భూమిపై సృష్టించాను, నీ కృప వల్లే, ఓ పద్మనాభా, విశాలాక్షా, కృష్ణా, చెడు స్వప్నాలను తొలగించేవాడా.
త్వం గతిః సర్వభూతానాం త్వం నేతా త్వం జగద్గురుః । త్వత్ప్రసాదేన దేవేశ సుఖినో విబుధాః సదా
నీదే సమస్త భూతాలకు ఆశ్రయం, నీవే నాయకుడు, నీవే జగద్గురు; నీ కృప వల్లే, దేవేశా, జ్ఞానులు ఎప్పుడూ సుఖంగా ఉంటారు.
పృథివీ నిర్భయా దేవ త్వత్ప్రసాదాత్సదాఽభవత్ । తస్మాద్భవ విశాలాక్ష యదువంశవివర్ధనః
దేవా, నీ కృప వల్ల భూమి ఎప్పుడూ భయములేకుండా ఉంది; అందువల్ల, విశాలాక్షా, యదువంశాన్ని అభివృద్ధి పరచు.
ధర్మసంస్థాపనార్థాయ దైత్యానాం చ బధాయ చ। జగతో ధారణార్థాయ విజ్ఞాప్యం కురు మే విభో
ధర్మాన్ని స్థాపించేందుకు, దైత్యులను నశింపజేయటానికి, జగత్తును నిలబెట్టేందుకు, ఓ మహాబలశాలి, నేను నిన్ను ప్రార్థిస్తున్నాను.
యత్తత్పరమకం గుహ్యం త్వత్ప్రసాదాదిదం విభో। వాసుదేవ తదేతత్తే మయోద్గీతం యథాతథమ్
ఓ వాసుదేవా, నీ కృప వల్ల ఆ పరమమైన, గూఢమైన తత్వాన్ని నేను నిన్ను ఉద్దేశించి యథాతథంగా వర్ణించాను.
సృష్ట్వా సంకర్షణం దేవం స్వయమాత్మానమాత్మనా। కృష్ణ త్వమాత్మనాస్రాక్షీః ప్రద్యుమ్నం చాత్మసంభవమ్
దేవా, నీవు స్వయంగా నీ నుండి సంకర్షణుడిని సృష్టించావు; ఆ తరువాత, కృష్ణా, నీ నుండి ప్రద్యుమ్నుడిని కూడా సృష్టించావు.
ప్రద్యుమ్నాదనిరుద్ధం త్వం యం విదుర్విష్ణుమవ్యయమ్। అనిరుద్ధోఽసృజన్మాం వై బ్రహ్మాణం లోకధారిణమ్
ప్రద్యుమ్నుని నుండి నీవు అనిరుద్ధుడిని ప్రాప్తి చేసావు; అతడిని జ్ఞానులు నశించని విష్ణువుగా తెలుసుకుంటారు. అనిరుద్ధుడు నన్ను, లోకాలను పోషించే బ్రహ్మను సృష్టించాడు.
వాసుదేవమయః సోఽహం త్వయైవాస్మి వినిర్మితః। తస్మాద్యాచామి లోకేశ చతురాత్మానమాత్మనా। విభజ్య భాగశోత్మానం వ్రజ మానుషతాం విభో
నేను వాసుదేవ స్వరూపుడిని, నీవే నన్ను సృష్టించావు; అందువల్ల, ఓ లోకేశ్వరా, నీవు నీ నాలుగు రూపాలను విడగొట్టి, మానవ రూపాన్ని ధరించమని నేను వేడుకుంటున్నాను.
తత్రాసురవధం కృత్వా సర్వలోకసుఖాయ వై। ధర్మం ప్రాప్య యశః ప్రాప్య యోగం ప్రాప్స్యతి తత్త్వతః
అక్కడ అసురులను సంహరించి, సమస్త లోకాల ఆనందానికి, నీవు ధర్మాన్ని, కీర్తిని, నిజమైన యోగాన్ని పొందుతావు.
త్వాం హి బ్రహ్మర్షయో లోకే దేవాశ్చామితవిక్రమ । తైస్తైర్హి నామభిర్యుక్తా గాయన్తి పరమాత్మకమ్
బ్రహ్మర్షులు, అపారమైన శక్తిగల దేవతలు, నీకు తగిన పేర్లతో, లోకంలో నిన్ను పరమాత్మగా స్తుతిస్తున్నారు.
స్థితాశ్చ సర్వే త్వయి భూతసఙ్ఘాః కృత్వాశ్రయం త్వాం వరదం సుబాహో। అనాదిమధ్యాన్తమపారయోగం లోకస్య సేతుం ప్రవదన్తి విప్రాః
సర్వ భూతసమూహాలు నిన్ను ఆశ్రయించి, వరదా, దీర్ఘబాహువా, నీవే లోకానికి ఆదియైన, మధ్యాంతరహితమైన, అగాధమైన యోగ స్వరూపుడవని, మునులు ప్రకటిస్తున్నారు.
తతః స భగవాన్దేవో లోకానామీశ్వరేశ్వరః। బ్రహ్మాణం ప్రత్యువాచేదం స్రిగ్ధగమ్భీరయా గిరా
అప్పుడు ఆ భగవంతుడు, లోకాల అధిపతి, దేవతల దేవుడు, బ్రహ్మను మృదువుగా, గంభీరమైన స్వరంతో ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
విదితం తాత యోగాన్మే సర్వమేతత్తవేప్సితమ్ । తథా తద్భవితేత్యుక్త్వా తత్రైవాన్తరధీయత
తాతా, నీ కోరికలు, నా యోగాలన్నీ నాకు తెలుసు; 'అలా జరుగుతుంది' అని చెప్పి, అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
తతో దేవర్షిగన్ధర్వా విస్మయం పరమం గతాః । కౌతూహలపరాః సర్వే పితామహమథాబ్రువన్
అప్పుడు దేవర్షులు, గంధర్వులు, గొప్ప ఆశ్చర్యానికి లోనై, అందరూ ఆసక్తితో పితామహుడిని అడిగారు.
కోన్వయం యో భగవతా ప్రణమ్య వినయాద్విభో । వాగ్భిః స్తుతో వరిష్ఠాభిః శ్రోతుమిచ్ఛామ తం వయమ్
ఈయన ఎవరు? భగవంతుడు నమస్కరించి, గౌరవంగా, ఉత్తమమైన పదాలతో స్తుతించినవాడు ఎవరు? మేము ఆయన గురించి వినాలని కోరుకుంటున్నాము.
ఏవముక్తస్తు భగవాన్ప్రత్యువాచ పితామహః । దేవబ్రహ్మర్షిగన్ధర్వాన్సర్వాన్మధురయా గిరా
ఇలా అడిగినప్పుడు, పితామహుడు భగవంతుడు దేవతలు, బ్రహ్మర్షులు, గంధర్వులందరితో మధురమైన మాటలతో సమాధానం చెప్పాడు.
యత్తత్పరం భవిష్యం చ భవితవ్యం చ యత్పరమ్ । భూతాత్మా చ ప్రభుశ్చైవ బ్రహ్మ యచ్చ పరం పదమ్
ఏది పరమమైనది, భవిష్యత్తులో జరగబోయేది, జరగాల్సినది, భూతాత్మ అయిన ప్రభువు, బ్రహ్మం, పరమపదం —
తేనాస్మి కృతసంవాదః ప్రసన్నేన సురర్షభాః । జగతోఽనుగ్రహార్థాయ యాచితో మే జగత్పతిః
ఆ జగత్పతితో నేను సంభాషించాను, ఓ ఉత్తమ దేవతలారా! లోకానికి మేలు జరగాలనే ఉద్దేశంతో ఆయన నన్ను కోరాడు.
మానుషం లోకమాతిష్ఠ వాసుదేవ ఇతి శ్రుతః । అస్రురాణాం వధార్థాయ సంభవస్వ మహీతలే
వాసుదేవుడు అనే పేరుతో మానవ లోకంలో నివసించబోతున్నాడని వినిపించింది. అసురులను సంహరించేందుకు భూమిపై అవతరించబోతున్నాడు.
సంగ్రామే నిహతా యే తే దైత్యదానవరాక్షసాః । త ఇమే నృషు సంభూతా ఘోరరూపా మహాబలాః
పోరులో సంహరించబడిన దైత్యులు, దానవులు, రాక్షసులు ఇప్పుడు భూమిపై భయంకరమైన రూపంతో, గొప్ప బలంతో మానవులుగా పుట్టారు.
తేషాం వధార్థం భగవాన్నరేణ సహితో వశీ । మానుషీం యోనిమాస్థాయ చరిష్యతి మహీతలే
వారిని సంహరించేందుకు భగవంతుడు నరుడితో కలిసి మానవ జన్మను స్వీకరించి భూమిపై సంచరిస్తాడు.
నరనారాయణౌ యౌ తౌ పురాణావృషిసత్తమౌ । సహితో మానుషే లోకే సంభూతావమితద్యుతీ
నరుడు, నారాయణుడు అనే పురాతన ఋషులిద్దరూ మానవ లోకంలో కలసి, అద్భుతమైన కాంతితో జన్మించారు.
అజేయౌ సమరే యత్తౌ సహితైరమరైరపి । మూఢాస్త్వేతౌ న జానన్తి నరనారాయణావృషీ
సమస్త దేవతలు కూడినప్పటికీ యుద్ధంలో వీరిద్దరిని ఎవరూ జయించలేరు. కానీ మూర్ఖులు మాత్రం నర-నారాయణ ఋషులను గుర్తించరు.
తస్యాహమగ్రజః పుత్రః సర్వస్య జగతః ప్రభుః । వాసుదేవోఽర్చనీయో వః సర్వలోకమహేశ్వరః
ఆయనకు నేను అన్నయ్యను, కుమారుడిని, జగత్తుకూ ప్రభువును. వాసుదేవుడు మీ అందరికి పూజ్యుడు, సమస్త లోకాల మహేశ్వరుడు.
తథా మనుష్యోఽయమితి కదాచిత్సురసత్తమాః । నావజ్ఞేయో మహావీర్యః శఙ్ఖచక్రగదాధరః
కాబట్టి, ఓ ఉత్తమ దేవతలారా! ఈ మహావీరుడు శంఖం, చక్రం, గదను ధరించినవాడు మానవుడిగా కనిపించినా ఎప్పుడూ తక్కువగా చూడకూడదు.
ఏతత్పరమకం గుహ్యమేతత్పరమకం పదమ్ । ఏతత్పరమకం బ్రహ్మ ఏతత్పరమకం యశః
ఇది పరమమైన రహస్యము, ఇది పరమమైన లక్ష్యం, ఇది పరమ బ్రహ్మం, ఇది అత్యున్నతమైన మహిమ.
ఏతదక్షరమవ్యక్తమేతద్వై శాశ్వతం మహః । యత్తత్పురుషసంజ్ఞం వై గీయతే జ్ఞాయతే న చ
ఇది నశించని, అవ్యక్తమైనది, శాశ్వతమైన మహిమ. పురుషుని అని పాడబడే ఇది పూర్తిగా ఎవరూ తెలుసుకోలేరు.
ఏతత్పరమకం తేజ ఏతత్పరమకం సుఖమ్। ఏతత్పరమకం సత్యం కీర్తితం విశ్వకర్మణా
ఇది పరమ తేజస్సు, ఇది పరమ ఆనందం, ఇది పరమ సత్యం — విశ్వకర్ముడు ఇదే అని ప్రకటించాడు.
తస్మాత్సేన్ద్రైః సురైః సర్వైర్లోకైశ్చామితవిక్రమఃక । నావజ్ఞేయో వాసుదేవో మానుషోఽయమితి ప్రభుః
కాబట్టి, ఇంద్రుడు, సమస్త దేవతలు, లోకాలు కూడా ఈ వాసుదేవుడిని మానవుడిగా భావించి తక్కువగా చూడకూడదు. ఆయన అపారమైన శక్తి కలిగిన ప్రభువు.