నిశ్చయో వాపి కస్తేషాం తదా హ్యాసీన్మహాత్మానామ్ । విముఖేషు మహాప్రాజ్ఞ మమ పుత్రేషు సఞ్జయ
సంజయా, నా కుమారులు యుద్ధంలో వెనక్కు తగ్గినప్పుడు, ఆ మహాత్ములు ఏ నిర్ణయం తీసుకున్నారు?
శ్రృణు రాజన్నవహితః శ్రుత్వా చైవావధారయ। నైవ మన్త్రకృతం కించిన్నైవ మాయాం తథావిధామ్
రాజా, నీవు శ్రద్ధగా విను. ఏ రహస్య యుక్తి లేదు, ఏ మాయా కూడా లేదు.
న వై విభీషికాం కాంచిద్రాజన్కుర్వన్తి పాణ్డవాః । యుధ్యన్తి తే యథాన్యాయం శక్తిమన్తశ్చ సంయుగే
రాజా, పాండవులు ఏ భయపెట్టే పని చేయరు, మాయలు ఉపయోగించరు. వారు న్యాయంగా, ధైర్యంగా యుద్ధం చేస్తున్నారు.
ధర్మేణ సర్వకార్యాణి జీవితాదీని భారత। ఆరభన్తే సదా పార్థాః ప్రార్థయానా మహద్యశః
పార్థులు ఎప్పుడూ ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, గొప్ప పేరు కోసం, తమ జీవితం సహా అన్నీ ధర్మబద్ధంగా చేస్తారు.
న తే యుద్ధాన్నివర్తన్తే ధర్మోపేతా మహాబలాః । శ్రియా పరమయా యుక్తా యతో ధర్మస్తతో జయః
వారు మహాబలులు, ధర్మాన్ని ఆశ్రయించి, పరమ వైభవంతో యుద్ధంలో వెనక్కు తగ్గరు. ధర్మం ఉన్న చోటే విజయముంటుంది.
తేనావధ్యా రణే పార్థా జయయుక్తాశ్చ పార్థివ । తవ పుత్రా దురాత్మానః పాపేష్వభిరతాః సదా
అందుకే, పాండవులు యుద్ధంలో ఓడించలేరు, విజయం వారి వశమే. కానీ నీ కుమారులు చెడు మనస్సుతో ఎప్పుడూ పాపకార్యాల్లో మునిగిపోయారు.
నిష్ఠురా హీనకర్మాణస్తేన హీయన్తి సంయుగే। సుబహూని నృశంసాని పుత్రైస్తవ జనేశ్వరే
వారు కఠినంగా, నీచమైన పనులు చేస్తారు. అందుకే యుద్ధంలో ఓడిపోతున్నారు. రాజా, నీ కుమారులు ఎన్నో క్రూరమైన పనులు చేశారు.
నికృతానీహ పాణ్డూనాం నీచైరివ యథా నరైః । సర్వం చ తదనాదృత్య పుత్రాణాం తవ కిల్బిషమ్
ఇక్కడ పాండవులకు నీచులు చేసేలా అన్యాయం చేశారు. ఇవన్నీ పట్టించుకోకుండా నీ కుమారులు పాపం చేశారు.
ధర్మమూలాః సదైవాసన్పాణ్డవాః పాణ్డుపూర్వజ। న చైతాన్బహుమన్యన్తే పుత్రాస్తవ విశాంపతే
పాండవులు ఎప్పుడూ ధర్మాన్ని ఆధారంగా పెట్టుకున్నారు, పాండుపుత్రుడా. కానీ నీ కుమారులు వారిని గౌరవించలేదు, రాజా.
తస్య పాపస్య సతతం క్రియమాణస్య కర్మణః। సాంప్రతం సుమహద్ధోరం ఫలం ప్రాప్తం జనేశ్వర
అలా ఎప్పుడూ చెడు పనులు చేస్తూ ఉండడం వల్ల, ఇప్పుడు భయంకరమైన ఫలితం వచ్చేసింది, రాజా.
స త్వం భుఙ్క్ష్వ మహారాజ సపుత్రః సముహృఞ్జనః। నావబుధ్యసి యద్రాజన్వార్యమాణః సుహృజ్జనైః
కాబట్టి మహారాజా, నీవు నీ కుమారులతో, ప్రజలతో కలిసి ఈ ఫలితాన్ని అనుభవించు. మిత్రులు ఎంత చెప్పినా నీవు వినలేదు.
విదురేణాథ భీష్మేణ ద్రోణేన న మహాత్మనా। తథా మయా చాప్యసకృద్వార్యమాణో న బుధ్యసే
విదురుడు, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, నేను కూడా ఎన్నోసార్లు నిన్ను ఆపినా, నీవు గ్రహించలేదు.
వాక్యం హితం చ పథ్యం చ మర్త్యః పథ్యమివౌషధమ్ । పుత్రాణాం మతమాస్థాయ జితాన్మన్యసి పాణ్డవాన్
నీవు నీ కుమారుల మాటను, రోగికి మందు ఎంత ఉపయోగకరమో అంతగా, మంచిదిగా భావించి, పాండవులు ఓడిపోయారని అనుకుంటున్నావు.
శృణు భూయో యథాతత్త్వం యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి। కారణం భరతశ్రేష్ఠ పాణ్డవానాం జయం ప్రతి
భరత వంశ శ్రేష్ఠుడా, పాండవుల విజయం గురించి నన్ను అడిగిన ప్రశ్నకు నిజంగా ఎలా ఉందో మళ్లీ చెబుతాను, విను.
తత్తేఽహం కథయిష్యామి యథాశ్రుతమరిన్దమ। దుర్యోధనేన సంపృష్ట ఏతమర్థం పితామహః
శత్రువులను జయించినవాడా, దుర్యోధనుడు ఈ విషయాన్ని పితామహుని అడిగినప్పుడు ఆయన ఏమని చెప్పారో నేను విన్నట్లు నీకు చెబుతాను.
దృష్ట్వా భ్రాతౄన్రణే సర్వాన్నిర్జితాంస్తు మహారథాన్ । శోకసంమూఢహృదయో నిశాకాలే స్మ కౌరవః
యుద్ధంలో తన అన్నదమ్ములందరినీ, మహారథులైన వారిని ఓడిపోయినవారిగా చూసి, దుఃఖంతో మనసు మందిపోయిన కౌరవుడు రాత్రివేళ వచ్చాడు.
పితామహం మహాప్రాజ్ఞం వినయోపగమ్య హ। యదబ్రవీత్సుతస్తేఽసౌ తన్మే శృణు జనేశ్వర
అతడు వినయంతో మహాజ్ఞాని పితామహుని దగ్గరకు వెళ్లి, నీ కుమారుడు చెప్పిన మాటలను చెప్పాడు. జనాధిపతీ, ఆ మాటలు నీవు విను.
భవాన్ద్రోణశ్చ కర్ణశ్చ కృపో ద్రౌణిస్తథైవ చ। కృతవర్మా చ హార్దిక్యః కామ్భోజశ్చ సుదక్షిణః
మీరు, ద్రోణుడు, కర్ణుడు, కృపాచార్యుడు, ద్రౌణి, హార్దిక్యుని కుమారుడు కృతవర్మ, కాంభోజుడు సుదక్షిణుడు,
భూరిశ్రవా వికర్ణశ్చ భగదత్తశ్చ వీర్యవాన్ । మహారథాః సమాఖ్యాతాః కులపుత్రాస్తనుత్యజః
భూరిశ్రవ, వికర్ణుడు, బలవంతుడైన భగదత్తుడు—ఇవాళ్లు అందరూ మహారథులుగా పేరుగాంచినవారు, మంచి వంశాలలో పుట్టినవారు, బలవంతులు.
త్రయాణామపి లోకానాం పర్యాప్తా ఇతి మే మతిః। పాణ్డవానాం సమస్తాశ్చ న తిష్ఠన్తి పరాక్రమే
మూడు లోకాలకూ మీరు అందరూ కలిసినా సరిపోతారు అనిపిస్తుంది. అయినా మీరు ఎవ్వరూ పాండవుల పరాక్రమానికి సమానంగా లేరు.
తత్ర మే సంశయో జాతస్తత్త్వమాచక్ష్వ పృచ్ఛతః। యం సమాశ్రిత్య కౌన్తేయ జయన్త్యస్మాన్క్షణేక్షణే
అందుకే నాకు సందేహం కలిగింది. నేను అడుగుతున్నప్పుడు నిజాన్ని చెప్పు—కుంతీ కుమారులు ఎవరి ఆశ్రయంతో మమ్మల్ని మళ్లీ మళ్లీ జయిస్తున్నారు?
శృణు రాజన్వచో మహ్యం యథా వక్ష్యామి కౌరవ। బహుశశ్చ మయోక్తోఽసి న చ మే తత్త్వయా కృతమ్
రాజా, నేను చెప్పబోయే మాటలు విను. కౌరవుడా, నేను ఎన్నోసార్లు చెప్పినా నువ్వు నా మాట పాటించలేదు.
క్రియతాం పాణ్డవైః సార్ధ సమో భరతసత్తమ। ఏతత్క్షేమమహం మన్యే పృథివ్యాస్తవ వా విభో
భరత వంశ శ్రేష్ఠుడా, పాండవులతో కలసి స్నేహంగా ఉండు. ఇదే నీకూ, భూమికీ మేలు అని నేను భావిస్తున్నాను.
భుఙ్క్ష్వేమాం పృథివీం రాజన్భ్రాతృభిః సహితః సుఖీ। దుర్హృదస్తాపయన్సర్వాన్నన్దయంశ్చాపి బాన్ధవాన్
రాజా, నీ అన్నదమ్ములతో కలిసి సుఖంగా ఈ భూమిని పాలించు. శత్రువులకు బాధ కలిగించు, బంధువులకు ఆనందం కలిగించు.
న చ మే క్రోశతస్తాత శ్రుతవానసి వై పురా। తదిదం సమనుప్రాప్తం యత్పాణ్డూనవమన్యసే
కానీ, తాతా, నేను ఎంతగా చెప్పినా నువ్వు వినలేదు. ఇప్పుడు పాండవులను తక్కువగా అంచనా వేసినదానికి ఫలితం ఎదురైంది.
యశ్చ హేతురవధ్యత్వే తేకషామక్లిష్టకర్మణామ్। తం శృణుష్వ మహాబాహో మమ కీర్తయతః ప్రభో
పాపం లేని వాళ్లు ఎందుకు చంపబడరని కారణాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను, మహాబాహువా, విను.
నాస్తి లోకేషు తద్భూతం భవితా నో భవిష్యతి। యో జయేత్పాణ్డవాన్సర్వాన్పాలితాఞ్ఛార్ఙ్గధన్వనా
శారంగాన్ని ధరించినవాడు రక్షిస్తుంటే, లోకాల్లో ఎవరూ, ఎప్పుడూ, పాండవులందరినీ ఓడించలేరు.
యత్తు మే కథితం తాత మునిభిర్భావితాత్మభిః। పురాణగీతం ధర్మజ్ఞ తచ్ఛృణుష్వ యథాతథమ్
ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా, పూర్వకాలంలో పవిత్రాత్ములైన ఋషులు నాకు చెప్పిన, పురాణాల్లో పాడినదాన్ని నిజంగా చెబుతాను, విను.
పురా కిల సురాః సర్వే ఋషయశ్చ సమాగతాః । పితామహముపాసేదుః పర్వత గన్ధమాదనే
ఒకప్పుడు, దేవతలు, ఋషులు అందరూ గంధమాదన పర్వతంపై పితామహుని దగ్గరకు వెళ్లి చేరారు.
తేషాం మధ్యే సమాసీనః ప్రజాపతిరపశ్యత । విమానం ప్రజ్వలద్భాసా స్థితం ప్రవరమమ్బరే
వారందరి మధ్య కూర్చున్న ప్రజాపతి, ఆకాశంలో ప్రకాశవంతంగా మెరిసే ఒక విమానాన్ని చూశాడు.