ఆజఘాన మహారాజ శరేణానతపర్వణా। సోఽతివిద్ధో మహేష్వాసస్తేన రాజ్ఞా మహారథః
మహారాజు పదునైన బాణంతో అతనిని గాయపరిచాడు. ఆ రాజు బాణానికి గాయపడి, మహాఋధ్వసుడు అయిన భీముడు
మూర్చ్ఛయాఽభిపరీతాత్మా ధ్వజయష్టిం సమాశ్రయత్। తాంస్తు భీతాన్సమాలక్ష్య భీమసేనం చ మూర్చ్ఛితమ్
చేతులు బలహీనంగా మారి, తన ధ్వజయష్టిని పట్టుకున్నాడు. వారందరూ భయపడుతూ, భీమసేనుడు మూర్ఛించిపోతున్నదాన్ని గమనించారు.
ననాద బలవన్నాదం భగదత్తః ప్రతాపవాన్। తతో ఘటోత్కచో రాజన్ప్రేక్ష్య భీమం తథాఽఽగతం
శక్తివంతుడైన భగదత్తుడు గట్టిగా గర్జించాడు. ఆ సమయంలో, రాజా! ఘటోత్కచుడు భీముడిని అలా బలహీనంగా చూసి,
సంక్రుద్ధో రాక్షసో ఘోరస్తత్రైవాన్తరధీయత। స కృత్వా దారుణాం మాయాం భూరూణాం భయవర్ధినీమ్
కోపంతో ఉన్న భయంకరమైన రాక్షసుడు అక్కడే కనిపించకుండా పోయాడు. భూమిపై భయాన్ని పెంచే భయంకరమైన మాయను సృష్టించాడు.
అదృశ్యత నిమేషార్ధాద్ధోరరూపం సమాస్థితః। ఐరావతం సమారూఢః స వై మాయాకృతం స్వయమ్
అర క్షణంలోనే, అతడు భయంకరమైన రూపాన్ని ధరించి, తన మాయతో సృష్టించిన ఐరావతంపై కనిపించాడు.
తస్య చాన్యేఽపి దిఙ్వాగా బభూవురనుయాయినః। అఞ్జనో వమానశ్చైవ మహాపద్మశ్చ సుప్రభః
అతనితో పాటు, అంజనుడు, వామనుడు, ప్రకాశవంతమైన మహాపద్ముడు కూడా ఉన్నారు.
త్రయ ఏతే మహానాగా రాక్షసైః సమధిష్ఠితాః। మహాకాయాస్త్రిధా రాజన్ప్రస్రవన్తో మదం బహు
ఈ ముగ్గురు పెద్ద ఏనుగులు రాక్షసులు అధిష్టించగా, అవి విపరీతమైన మదంతో పొంగిపొర్లుతూ, రాజా! మహత్తరమైన శరీరాలతో ఉన్నాయ.
తేజోవీర్యబలోపేతా మహాబలపరాక్రమాః। ఘటోత్కచస్తు స్వం నాగం చోదయామాస తం తదా
వీరు తేజస్సు, వీరత్వం, బలంతో నిండినవారు. ఘటోత్కచుడు తన ఏనుగును ముందుకు నడిపించాడు.
సగజం భగదత్తం తు హన్తుకామః పరంతపః। తే చాన్యే చోదితా నాగా రాక్షసైస్తైర్మహాబలైః
పరులను భయపెట్టే అర్జునుడు, భగదత్తుడిని అతని ఏనుగుతో కలిసి చంపాలని ఆశించి, రాక్షసులు ప్రేరేపించిన ఇతర బలవంతమైన ఏనుగులతో కూడి యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు.
పరిపేతుః సుసంరబ్ధాశ్చతుర్దంష్ట్రాశ్చతుర్దిశమ్। భగదత్తస్య తం నాగం విషాణైరభ్యపీడయన్
ఆ నాలుగు దంతాలున్న ఏనుగులు, కోపంతో అన్ని దిశల నుండీ దూసుకొచ్చి, భగదత్తుడి ఏనుగును తమ దంతాలతో గట్టిగా గుద్దాయి.
స పీడ్యమానస్తైర్నాగైర్వేదనార్తః శరాహతః। అనదత్సుమహానాదమిన్ద్రాశనిసమస్వనమ్
ఆ ఏనుగు, ఇతర ఏనుగుల చేత బాధపడుతూ, బాణాలతో గాయపడి, నొప్పితో విలవిలలాడుతూ, ఇంద్రుడి వజ్రంలా భయంకరమైన గర్జనతో అరవసాగింది.
వ్యవర్తత మహాఘోషో భైమసేనిశరార్దితః । మృదిత్వా సర్వసైన్యాని తవ పుత్రస్య భారత
భీమసేనుడు వేసిన బాణాలతో బాధపడిన ఆ గొప్ప శబ్దం చేసే ఏనుగు, నీ కుమారుడి సైన్యాన్ని నాశనం చేసి, వెనక్కు తిరిగింది, ఓ భారతా!
తస్య తం నదతో నాదం సుఘోరం భీమనిఃశ్వనమ్ । శ్రుత్వా భీష్మోఽబ్రవీద్ద్రోణం రాజానం చ సుయోధనమ్
ఆ ఏనుగు భయంకరంగా అరవడం విని, భీష్ముడు ద్రోణునికీ, రాజు సుయోధనునికీ ఇలా చెప్పాడు.
ఏష యుధ్యతి సంగ్రామే హైడిమ్బేన దురాత్మనా। భగదత్తో మహేష్వాసః కృచ్ఛ్రే చ పరివర్తతే
ఈ మహాశక్తివంతుడు అయిన భగదత్తుడు, దుష్టుడు అయిన హిడింబుడి కుమారునితో యుద్ధం చేస్తూ, ఇప్పుడు పెద్ద కష్టంలో ఉన్నాడు.
రాక్షసశ్చ మహామాయః స చ రాజాఽతికోపనః । ఏతౌ సమేతౌ సమరే కాలమృత్యుసమావుభౌ
అతడు మహామాయలు కలిగిన రాక్షసుడు, ఈ రాజు కూడా చాలా కోపంగా ఉన్నాడు. వీరిద్దరూ యుద్ధంలో కలిసినప్పుడు, కాలమృతువుల్లా భయంకరంగా మారతారు.
శ్రీయతే చైవ హృష్టానాం పాణ్డవానాం మహాస్వనః । హస్తినశ్చైవ సుమహాన్భీతస్య రుదితధ్వనిః
పాండవులు ఆనందంతో చేసిన గొప్ప అరుపులు, భయంతో వణికిపోతున్న ఏనుగు ఏడుపు శబ్దం, రెండూ వినిపిస్తున్నాయి.
తత్ర గచ్ఛామ భద్రం వో రాజానం పరిరక్షితుమ్ । అరక్ష్యమాణః సమరే క్షిప్రం ప్రాణాన్విమోక్ష్యతి
మనందరికీ మంగళం కలగాలి. మనం అక్కడికి వెళ్లి రాజును రక్షిద్దాం. యుద్ధంలో అతడిని కాపాడకపోతే, అతడు త్వరగా ప్రాణాలు కోల్పోతాడు.
తే త్వరధ్వం మహావీర్యాః కిం చిరేణ ప్రయామహే । మహాన్హి వర్తతే రౌద్రః సంగ్రామో రోమహర్షణః
మహా పరాక్రములు అయిన మీరు త్వరగా వెళ్లండి. ఎందుకు ఆలస్యం? అక్కడ భయంకరమైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే యుద్ధం జరుగుతోంది.
భక్తశ్చ కులపుత్రశ్చ శూరశ్చ పృతనాపతిః। యుక్తం తస్య పరిత్రాణం కర్తుమస్మాభిరచ్యుత
అతడు భక్తుడు, మంచి వంశంలో పుట్టినవాడు, వీరుడు, సైన్యాధిపతి కూడా. అతడిని మనం తప్పక రక్షించాలి, అచ్యుతా!
భీష్మస్య తద్వచః శ్రుత్వా సర్వ ఏవ మహారథాః । ద్రోణభీష్మౌ పురస్కృత్య భగదత్తపరీప్సయా
భీష్ముడు చెప్పిన మాటలు విని, ద్రోణుడు, భీష్ముడు ముందుండగా, అన్ని మహారథులు భగదత్తుడిని రక్షించేందుకు బయలుదేరారు.
ఉత్తమం జవమాస్థాయ ప్రయయుర్యత్ర సోఽభవత్। తాన్ప్రయాతాన్సమాలోక్య యుధిష్ఠిరపురోగమాః
వారు తమ ఉత్తమ రథాలపై ఎక్కి, భగదత్తుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లారు. యుధిష్ఠిరుడు ముందుండగా వారు వస్తున్నదాన్ని చూసి—
పఞ్చాలాః పాణ్డవైః సార్ధం పృష్ఠతోఽనుయయుః పరాన్। తాన్యనీకాన్యథాలోక్య రాక్షసేన్ద్రః ప్రతాపవాన్
పంచాళులు పాండవులతో కలిసి వెనుకనుండి అనుసరించారు. ఆ సైన్యాలు దగ్గరికి వస్తున్నట్టు చూసి, రాక్షసుల రాజు పరాక్రమంతో—
ననాద సుమహానాదం విస్ఫోటమశనేరివ । తస్య తం నినదం శ్రుత్వా దృష్ట్వా నాగాంశ్చ యుధ్యతః
వజ్రం పగిలినట్టు ఒక గొప్ప గర్జన చేశాడు. ఆ అరుపు వినిపించి, యుద్ధంలో ఏనుగులు పోరాడుతున్నదాన్ని చూసి—
భీష్మః శాన్తనవో భూయో భారద్వాజమభాషత । న రోచతే మే సంగ్రామో హైడిమ్బేన దురాత్మనా
శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముడు మళ్లీ భరద్వాజుని కుమారునితో ఇలా అన్నాడు: "హిడింబుడి కుమారునితో ఈ యుద్ధం నాకు ఇష్టం లేదు."
బలవీర్యమసావిష్టః ససహాయశ్చ సాంప్రతజ్ । నైష శక్యో యుధా జేతుమపి వజ్రభృతా స్వయమ్
ఆయన బలంతో, పరాక్రమంతో నిండినవాడు, ఇప్పుడు సహాయంతో కూడి ఉన్నాడు. వజ్రాన్ని ధరించిన దేవుడికైనా యుద్ధంలో అతడిని ఓడించడం సాధ్యం కాదు.
లబ్ధలక్షః ప్రహారీ చ వయం చ శ్రాన్తవాహనాః। పాఞ్చాలైః పాణ్డవేయైశ్చ దివసం క్షతవిక్షతాః
అతడు లక్ష్యాన్ని చేరి గట్టిగా దాడి చేస్తున్నాడు. మన వాహనాలు అలసిపోయాయి, పాంచాళులు, పాండవులు మన సైన్యాన్ని రోజు పొడవునా గాయపరిచారు.
ఇదానీం యుధి నిర్జేతుం న శక్యోఽసౌ స రాక్షసః । అస్తమభ్యేతి సవితా రాత్రౌ యోద్ధుం కన శక్యతే। అవహారమతః కుర్మః శ్వో యోత్స్యామః పరై సహ
ఇప్పుడు ఆ రాక్షసుడిని యుద్ధంలో ఓడించటం సాధ్యం కాదు. సూర్యుడు అస్తమిస్తున్నాడు, రాత్రి యుద్ధం చేయగలవారు ఎవరు? అందుకే మనం వెనక్కి వెళ్లిపోదాం. రేపు మళ్లీ శత్రువులతో యుద్ధం చేద్దాం.
పితామహవచః శ్రుత్వా యథా చక్రుఃస్మ కౌరవాః । ఉపాయేనాపయానం తే ఘటోత్కచభయార్దితాః
పితామహుని మాటలు విన్న కౌరవులు, ఘటోత్కచుడి భయంతో ఒక ఉపాయంతో వెనక్కి వెళ్లారు.
కౌరవేషు నివృత్తేషు పాణ్డవా జితకాశినః। సింహనాదాన్భృశం చక్రుః శఙ్ఖాన్దధ్ముశ్చ భారత
కౌరవులు వెనక్కి వెళ్లిన తర్వాత, విజయాన్ని సాధించిన పాండవులు గర్జనలు చేశారు, శంఖాలు బలంగా ఊదారు.
ఏవం తదభవద్యుద్ధం దివసం భరతర్షభ । పాణ్డవానాం కురూణాం చ పురస్కృత్య ఘటోత్కచమ్
ఓ భరతవంశశ్రేష్ఠా! ఆ రోజు పాండవులు, కౌరవులు ఘటోత్కచుడిని ముందుంచుకుని యుద్ధం చేశారు.