కౌరవం సాత్యకిశ్చైవ శరైః సన్నతపర్వభిః। అవారయదమేయాత్మా సర్వలోకస్య పశ్యతః
అపరాజితాత్ముడైన సాత్యకి, అందరూ చూస్తుండగా, మెత్తని సంధానాలు గల బాణాలతో కౌరవుణ్ణి అడ్డుకున్నాడు.
తతో దుర్యోధనో రాజా సోదర్యైః పరివారితః। సోమదత్తిం రణే యత్తః సమన్తాత్పర్యవారయత్
అప్పుడు రాజు దుర్యోధనుడు తన అన్నదమ్ములతో చుట్టుముట్టి, యుద్ధంలో సోమదత్తుని కుమారుడిని అన్ని వైపులా రక్షించాడు.
తం చైవ పాణ్డవాః సర్వే సాత్యకిం రభసం రణే। పరివార్య స్థితాః సఙ్ఖ్యే సమన్తాత్సుమహౌజసః
అలాగే మహౌజస్వులు అయిన పాండవులు అందరూ, యుద్ధంలో సాత్యకిని చుట్టుముట్టి, అన్ని వైపులా నిలబడ్డారు.
భీమసేనస్తు సంక్రుద్ధో గజాముద్యమ్య భారత । దుర్యోధనముఖాన్సర్వాన్పుత్రాంస్తే పర్యవారయత్
భీమసేను కోపంతో తన గొడ్డలిని పైకి ఎత్తి, దుర్యోధనుడు ముందుండి నీ కుమారులను అందరినీ అడ్డుకున్నాడు.
రథైరనేకసాహస్రైః క్రోధామర్షసమన్వితః । నన్దకస్తవ పుత్రస్తు భీమసేనం మహాబలమ్
నందకుడు, నీ కుమారుడు, కోపంతో మరియు ఆగ్రహంతో నిండిపోయి, వేలాది రథాలతో మహాబలుడు అయిన భీమసేనుడిపై దాడికి దిగాడు.
వివ్యాధ విశిఖైః షడ్భిః కఙ్కపత్రైః శిలాశితైః । దుర్యోధనస్తదా రాజన్భీమసేనం మహారథమ్
రాజా! ఆ సమయంలో దుర్యోధనుడు, గద్దపక్షి రెక్కలతో అలంకరించిన ఆరు పదునైన బాణాలతో మహారథుడైన భీమసేనుడిని గాయపరిచాడు.
ఆజఘానోరసి క్రుద్ధో మార్గణైర్నవభిః శితైః । తతో భీమో మహాబాహుః స్వరథం సుమహాబలః
ఆగ్రహంతో, తొమ్మిది పదునైన బాణాలతో భీముడి ఛాతీలో కొట్టాడు. వెంటనే మహాబాహుడు, అపారబలశాలి అయిన భీముడు తన రథంపైకి ఎక్కాడు.
ఆరురోహ రథశ్రేష్ఠం విశోకం చేదమబ్రవీత్ । ఏతే మహారథాః శూరా ధార్తరాష్ట్రాః సమాగతాః
అతడు ఉత్తమమైన రథంపైకి ఎక్కి, విశోకుడిని ఇలా పలికాడు: 'ఇక్కడ ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు, వీరులు, మహారథులు కూడి వచ్చారు.'
మామేవ భృశసంక్రుద్ధా హన్తుమభ్యుద్యతా యుధి। మనోరథద్రుమోఽస్మాకం చిన్తితో బహువార్షికః
'వారు అందరూ యుద్ధంలో నన్ను చంపాలని తీవ్ర కోపంతో సిద్ధమయ్యారు. మనం ఎన్నో సంవత్సరాలుగా కోరుకున్న మనసులోని ఆశ ఇప్పుడు సాకారమవుతోంది.'
సఫలః సూత చాద్యేహ యోఽహం పశ్యామి సోదరాన్। యత్రాశోకసముత్క్షిప్తా రేణవో రథనేమిభిః
'సారథీ! నేడు నా కన్నదొడ్లను ఇక్కడ చూస్తున్నాను. రథచక్రాల ధూళి నిరాశతో లేవనెత్తబడుతోంది. మన కోరిక నేడు నెరవేరింది.'
ప్రయాస్యన్త్యన్తరిక్షం హి శరబృన్దైర్దిగన్తరే । తత్ర తిష్ఠతి సన్నద్ధః స్వయం రాజా సుయోధనః
'అక్కడ దూరంలో బాణాల సమూహాలు ఆకాశంలో ఎగురుతున్నాయి. అక్కడే రాజు సుయోధనుడు సంపూర్ణ కవచంతో నిలబడి ఉన్నాడు.'
భ్రాతరశ్చాస్య సన్నద్ధాః కులపుత్రా మదోత్కటాః । ఏతానద్య హనిష్యామి పశ్యతస్తే న సంశయః
'అతని సోదరులు కూడా కవచధారులై, వంశపారంపర్య గర్వంతో అతనితో ఉన్నారు. నేడు వీరిని నీ కళ్ల ముందే నేను సంహరిస్తాను — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.'
తస్మాన్మమాశ్వాన్సంగ్రమే యత్తః సంయచ్ఛ సారథే। ఏవముక్త్వా తతః పార్థస్తవ పుత్రం విశాంపతే
'కాబట్టి, సారథీ! యుద్ధంలో నా గుర్రాలను జాగ్రత్తగా నియంత్రించు.' అని చెప్పి, ఆ తరువాత పార్థుడు నీ కుమారుడిని బలంగా గాయపరిచాడు, ఓ ప్రజలాధిపతి!
వివ్యాధ నిశితైస్తీక్ష్ణైః శరైః కనకభూషణైః। నన్దకం చ త్రిభిర్భాణైరభ్యవిధ్యత్స్తనాన్తరే
పదునైన, బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న బాణాలతో అతడిని గాయపరిచాడు. మూడు బాణాలతో నందకుడి ఛాతీలో బలంగా తగిలించాడు.
తం తు దుర్యోధనః షష్ట్యా విద్ధ్వా భీమం మహాబలమ్। త్రిభిరన్యైః సునిశితైర్విశోకం ప్రత్యవిధ్యత
దుర్యోధనుడు, భీముడిని అరవై బాణాలతో గాయపరిచి, మరో మూడు పదునైన బాణాలతో విశోకుడిని కూడా గాయపరిచాడు.
భిమస్య చ రణే రాజన్ధనుశ్చిచ్ఛేద భాసురమ్ । ముష్టిదేశే భృశం తీక్ష్ణౌస్త్రిభిర్భల్లైర్హసన్నివ
రాజా! యుద్ధంలో దుర్యోధనుడు నవ్వుతూ మూడు పదునైన విస్తృత తలల బాణాలతో భీముడి మెరిసే విల్లు ముష్టిపట్టున వద్ద కోసేశాడు.
సమరే ప్రేక్ష్య యన్తారం విశోకం తు వృకోదరః । పీడితం విశిఖైస్తీక్ష్ణైస్తవ పుత్రేణ ధన్వినా
యుద్ధంలో నీ కుమారుడు, ధనుర్ధారి, పదునైన బాణాలతో విశోకుడిని బాధించడాన్ని చూసి వృకోదరుడు కోపంతో మండిపడ్డాడు.
అమృష్యమాణః సంరబ్ధో ధనుర్దివ్యం పరామృశమ్ । పుత్రస్య తే మహారాజ వధార్థం భరతర్షభ
అతడు తట్టుకోలేక, ఆవేశంతో, పరమదివ్యమైన విల్లు పట్టుకొని, నీ కుమారుడిని సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో సిద్ధమయ్యాడు, ఓ మహారాజా!
సమాదధత్సుసంక్రుద్ధః క్షురప్రం రోమవాహినమ్ । తేన చిచ్ఛేద నృపతేర్భీమః కార్ముకముత్తమమ్
భీముడు తీవ్రమైన కోపంతో, క్షురప్రమైన, రోమాలు నిక్కబొడుచుకునే బాణాన్ని ఎక్కించుకొని, దానితో రాజుని ఉత్తమ విల్లును కోసేశాడు.
సోఽపవిద్ధ్య ధనుశ్ఛిన్నం పుత్రస్తే క్రోధమూర్చ్ఛితః । అన్యత్కార్ముకమాదత్త సత్వరం వేగవత్తరమ్
నీ కుమారుడు, కోపంతో ఉలిక్కిపడి, తెగిపోయిన విల్లు పారవేసి, మరొక వేగవంతమైన విల్లు త్వరగా తీసుకున్నాడు.
సందధే విశిఖం ఘోర కాలమృత్యుసమప్రభమ్ । తేనాజఘాన సంక్రుద్ధో భీమసేనం స్తనాన్తరే
అతడు భయంకరమైన, కాలమృత్యువుతో సమానమైన బాణాన్ని ఎక్కించి, ఆగ్రహంతో భీమసేనుడి ఛాతీలో దానితో గాయపరిచాడు.
స గాఢవిద్ధో వ్యథితః స్యాన్దనోపస్థ ఆవిశత్। స నిషణ్ణో రథోపస్థే మూర్చ్ఛామభిజగామ హ
భీముడు బలంగా గాయపడి, బాధతో తన రథపు నేలలోకి చొచ్చుకుపోయాడు. అక్కడ కూర్చున్న అతడు మూర్చపోయాడు.
తం దృష్ట్వా వ్యథితం భీమమభిమన్యుపురోగమాః । నామృష్యన్త మహేష్వాసాః పాణ్డవానాం మహారథః
భీముడు బాధతో ఉన్నాడని చూసి, అభిమన్యుడు ముందుండి నడిపించిన పాండవుల మహాశరధులు, ఆ దుఃఖాన్ని తట్టుకోలేకపోయారు.
తతస్తు తుములాం వృష్టిం శస్త్రాణాం తిగ్మతేజసామ్ । పాతయామాసురవ్యగ్రాః పుత్రస్య తవ మూర్ధని
తర్వాత, వారు ఏ మాత్రం వెనకడుగు వేయకుండా, నీ కుమారుని తలపైకి భయంకరంగా మిన్ను మిన్నుగా మెరుస్తున్న ఆయుధాల వర్షాన్ని కురిపించారు.
ప్రతిలభ్య తతః సంజ్ఞాం భీమసేనో మహాబలః । దుర్యోధనం త్రిభిర్విద్ధ్వా పునర్వివ్యాధ పఞ్చభిః
ఆ తర్వాత భీమసేనుడు తన హృదయాన్ని స్థిరపరచుకుని, దుర్యోధనుడిని మూడు బాణాలతో గాయపరిచి, మళ్లీ ఐదు బాణాలతో అతన్ని గట్టిగా తాకాడు.
శల్యం చ పఞ్చవింశత్యా శరైర్వివ్యాధ పాణ్డవః। రుక్మపుఙ్ఖైర్మహేష్వాసః స విద్ధో వ్యపయాద్రణాత్
పాండవుడు, గొప్ప విలువేత్త, శల్యుడిని ఇరవై ఐదు బంగారు పుంఖాల బాణాలతో గాయపరిచాడు. గాయపడిన శల్యుడు యుద్ధాన్ని వదిలి వెళ్ళిపోయాడు.
ప్రత్యుద్యయుస్తతో భీమం తవ పుత్రాశ్చతుర్దశ । సేనాపతిః సుషేణశ్చ జలసన్ధః సులోచనః
ఆ తర్వాత నీ పద్నాలుగు మంది కుమారులు, సేనాధిపతి సుషేణుడు, జలసంధుడు, సులోచనుడు కలిసి భీమునిపై దాడికి ముందుకు వచ్చారు.
ఉద్రో భీమరథో భీమో వీరబాహురలోలుపః । దుర్ముఖో దుష్ప్రధర్షశ్చ వివిత్సుర్వికటః సమః
ఉద్రుడు, భీమరథుడు, భీముడు, వీరబాహుడు, అలోలుపుడు, దుర్ముఖుడు, దుష్ప్రధర్షుడు, వివిత్సు, వికటుడు, సముడు—
విసృజన్తో బహూన్బాణాన్క్రోధసంరక్తలోచనాః । భీమసేనమభిద్రుత్య వివ్యధుః సహితా భృశమ్
కోపంతో కళ్లెర్రబెట్టుకుని, వారు అందరూ కలసి భీమసేనుడిపై దూకి, అనేక బాణాలను వదిలి, అతన్ని తీవ్రంగా గాయపరిచారు.
పుత్రాంస్తు తవ సంప్రేక్ష్య భీమసేనో మహాబలః । సృక్కిణీ విలిహన్వీరః పశుమధ్యే యథా వృకః
నీ కుమారులను చూసి, మహాబలుడు భీమసేనుడు, పశువుల మధ్య ఉన్న కొండపిల్లి లాగా పెదవులు నాకుతూ యుద్ధానికి సిద్ధంగా నిలబడ్డాడు.