సాదినశ్చాశ్వపృష్ఠేభ్యో భూమౌ వాపి పదాతినః । గదయా వ్యవమత్సర్వాన్వాతో వృక్షానివౌజసా
కుదీరులపై ఉన్న యోధులను, నేలపై ఉన్న పాదాటులను కూడా, తన గదతో కొట్టి, గాలి చెట్లను కూల్చినట్టు వారిని పడగొట్టాడు.
భీమసేనో మహాబాహుస్తవ పుత్రస్య వై బలే। సాపి ప్రఞ్జానసామాసైః ప్రదిగ్ధా రుధిరేణ చ
మహాబాహువైన భీమసేనుడు, నీ కుమారుడి సైన్యంలో, హతమైన యోధులు, ఏనుగుల రక్తంతో తడిసిపోయాడు.
అదృశ్యత మహారౌద్రా గదా నాగాశ్వపాతనీ। తత్రతత్ర హతైశ్చాపి మనుష్యగజవాజిభిః
ఆయన భయంకరమైన గొప్ప గద, ఏనుగులు, కుదీరులను పడగొడుతూ, అక్కడక్కడా చనిపోయిన మనుషులు, ఏనుగులు, కుదీరులతో కనిపించింది.
రణాఙ్గణం సమభవన్మృత్యోరావాససన్నిభమ్ । పినాకమివ రుద్రస్య క్రుద్ధస్యాభిఘ్నతః పశూన్
ఆ యుద్ధరంగం, మృత్యువు నివాసంలా మారింది; కోపంతో జంతువులను సంహరించే రుద్రుని ధనుస్సు లా కనిపించింది.
యమదణ్డోపమాముగ్రామిన్ద్రాశనిసమస్వనామ్ । దదృశుర్భీమసేనస్య రౌద్రాం విశసనీం గదామ్
యమధర్మరాజు దండంలా భయంకరంగా, ఇంద్రుని వజ్రంలా గర్జిస్తూ, సంహారానికి తగిన భీమసేనుని గదను అందరూ చూశారు.
ఆవిధ్యతో గదాం తస్య కౌన్తేయస్య మహాత్మనః । బభౌ రూపం మహాఘోరం కాలస్యేవ యుగక్షయే
కుంతీ కుమారుడు ఆ మహాత్ముడు తన గదను ఊపినప్పుడు, అది యుగాంతపు కాలంలా అత్యంత భయంకరంగా కనిపించింది.
తం తథా మహతీం సేనాం ద్రావయన్తం పునః పునః । దృష్ట్వా మృత్యుమవాయాన్తం సర్వే విమనసోఽభవన్
అతడు ఆ గొప్ప సైన్యాన్ని మళ్లీ మళ్లీ తరిమేస్తూ, మరణం దగ్గరికి వస్తున్నట్టు కనిపించడంతో అందరూ మనసు కోల్పోయారు.
యతోయతః ప్రేక్షతే స్మ గదాముద్యమ్య పాణ్డవః। తేనతేన స్మ దీర్యన్తే సర్వసైన్యాని భారత
పాండవుడు తన గొడ్డలిని పైకి ఎత్తి ఎక్కడ చూసినా, అక్కడ భరతుల సైన్యాలు చెల్లాచెదురయ్యాయి.
ప్రదారయన్తం సైన్యాని బలేనామితవిక్రమమ్ । గ్రసమానమనీకాని వ్యాదితాస్యమివాన్తకమ్
అతడు అపారమైన బలంతో సైన్యాలను చీల్చుతూ, విపరీతమైన నోటితో అంతకుడు లాగానే దళాలను మింగేస్తూ పోయాడు.
తం తథా భీమకర్మాణం ప్రగృహీతమహాగదమ్ । దృష్ట్వా వృకోదరం భీష్మః సహసైవ సమభ్యయాత్
అలా భయంకరమైన కార్యాలు చేసే వృకోదరుడు గొప్ప గొడ్డలిని పట్టుకుని ఉన్నాడని చూసి, భీష్ముడు వెంటనే అతని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
మహతా రథఘోషేణ రథేనాదిత్యవర్చసా । ఛాదయఞ్శరవర్షేణ పర్జన్య ఇవ వృష్టిమాన్
ఆదిత్యుడిలా ప్రకాశించే రథంపై, గొప్ప రథధ్వనితో, మేఘం వాన కురిపించినట్టు బాణవర్షంతో అతన్ని కప్పేశాడు.
తమాయాన్తం తథా దృష్ట్వా వ్యాత్తాననమివాన్తకమ్ । భీష్మం భీమో మహాబాహుః ప్రత్యుదీయాదమర్షితః
భీష్ముడు అలా, మరణం లాంటి పెద్ద నోటితో వస్తున్నాడని చూసి, భీముడు మహాబాహువు, కోపంతో అతని ఎదురుగా పరుగెత్తాడు.
తస్మిన్క్షణే సాత్యకిః సత్యసన్ధః శినిప్రవీరోఽభ్యపతత్పితామహమ్। నిఘ్నన్నమిత్రాన్ధనుషా దృఢేన సంకమ్పయంస్తవ పుత్రస్య సైన్యమ్
అదే సమయంలో సత్యసంధుడు, శినివంశ వీరుడు సాత్యకి, పితామహుడి మీదకు దూకి, తన బలమైన విల్లుతో శత్రువులను చంపుతూ నీ కుమారుడి సైన్యాన్ని కంపించేశాడు.
తం యాన్తమశ్వై రజతప్రకాశైః శరాన్వపన్తం నిశితాన్సుపుఙ్ఖాన్। నాశక్నవన్ధారయితుం తదానీం సర్వే గణా భారత యే త్వదీయాః
వెండి వలె మెరిసే కుదిరిన గుర్రాలతో వస్తూ, పదునైన, బాగా అమర్చిన బాణాలను వదులుతున్న సాత్యకిని, నీవారు ఎవ్వరూ ఆపలేకపోయారు.
అవిధ్యదేనం దశభిః పృషత్కైః- రలమ్బుసో రాక్షసోఽసౌ తదానీమ్ । శరైశ్చతుర్భిః ప్రతివిద్ధ్య తం చ నప్తా శినేరభ్యపతద్రథేన
ఆ సమయంలో రాక్షసుడు అలంబూషుడు, అతనిపై పదిహేను బాణాలు విసిరాడు. అప్పుడు శినిపౌత్రుడు నాలుగు బాణాలతో ప్రతిఘటించి, తన రథంపై అతని మీదకు దూసుకెళ్లాడు.
అన్వాగతం వృష్ణివరం నిశమ్య తం శత్రుమధ్యే పరివర్తమానమ్। ప్రద్రావయన్తం కురుపుఙ్గవాంశ్చ పునః పునశ్చ ప్రణదన్తమాజౌ
వృష్ణివంశంలో గొప్పవాడు వచ్చాడని, శత్రువుల మధ్య సంచరిస్తూ, కురు వీరులను తరిమేసి, యుద్ధంలో మళ్లీ మళ్లీ గర్జిస్తున్నాడని విన్నారు.
యోధాస్త్వదీయాః శరవర్షైరవర్ష- న్మేఘా యథా భూధరమమ్బువేగైః । తథాపి తం ధారయితుం న శేకు- ర్మధ్యందినే సూర్యమివాతపన్తమ్
నీ యోధులు మేఘాలు పర్వతంపై నీరు కురిపించినట్టు బాణవర్షంతో అతనిపై వర్షం కురిపించారు. అయినా మధ్యాహ్నపు సూర్యుడిలా మండుతున్న అతన్ని ఆపలేకపోయారు.
న తత్ర కశ్చిన్నవిషణ్ణ ఆసీ- దృతే రాజన్సోమదత్తస్య పుత్రాత్। స వై సమాదాయ ధనుర్మహాత్మా భిరిశ్రవా భారత సౌమదత్తిః
అక్కడ సోమదత్తుని కుమారుడిని తప్ప, ఎవ్వరూ నిరుత్సాహపడలేదు. ఆ మహాత్ముడు భూరిశ్రవుడు తన విల్లు తీసుకున్నాడు.
దృష్ట్వా రథాన్స్వాన్వ్యపనీయమానా- న్ప్రత్యుద్యయౌ సాత్యకిం యోద్ధుమిచ్ఛన్
తనవారి రథాలు వెనక్కి పోతున్నట్టు చూసి, సాత్యకిని యుద్ధానికి ఎదుర్కోవాలని ముందుకు వచ్చాడు.
తతో భూరిశ్రవా రాజన్సాత్యకిం నవభిః శరైః। ప్రావిధ్యద్భృశసంక్రుద్ధస్తోత్రైరివ మహాద్విపమ్
ఆ తరువాత, రాజా భూరిశ్రవుడు తీవ్రమైన కోపంతో, సాత్యకిని తొమ్మిది బాణాలతో గొడవలోని ఏనుగును తోకతో కొట్టినట్టు గట్టిగా తాకాడు.
కౌరవం సాత్యకిశ్చైవ శరైః సన్నతపర్వభిః। అవారయదమేయాత్మా సర్వలోకస్య పశ్యతః
అపరాజితాత్ముడైన సాత్యకి, అందరూ చూస్తుండగా, మెత్తని సంధానాలు గల బాణాలతో కౌరవుణ్ణి అడ్డుకున్నాడు.
తతో దుర్యోధనో రాజా సోదర్యైః పరివారితః। సోమదత్తిం రణే యత్తః సమన్తాత్పర్యవారయత్
అప్పుడు రాజు దుర్యోధనుడు తన అన్నదమ్ములతో చుట్టుముట్టి, యుద్ధంలో సోమదత్తుని కుమారుడిని అన్ని వైపులా రక్షించాడు.
తం చైవ పాణ్డవాః సర్వే సాత్యకిం రభసం రణే। పరివార్య స్థితాః సఙ్ఖ్యే సమన్తాత్సుమహౌజసః
అలాగే మహౌజస్వులు అయిన పాండవులు అందరూ, యుద్ధంలో సాత్యకిని చుట్టుముట్టి, అన్ని వైపులా నిలబడ్డారు.
భీమసేనస్తు సంక్రుద్ధో గజాముద్యమ్య భారత । దుర్యోధనముఖాన్సర్వాన్పుత్రాంస్తే పర్యవారయత్
భీమసేను కోపంతో తన గొడ్డలిని పైకి ఎత్తి, దుర్యోధనుడు ముందుండి నీ కుమారులను అందరినీ అడ్డుకున్నాడు.
రథైరనేకసాహస్రైః క్రోధామర్షసమన్వితః । నన్దకస్తవ పుత్రస్తు భీమసేనం మహాబలమ్
నందకుడు, నీ కుమారుడు, కోపంతో మరియు ఆగ్రహంతో నిండిపోయి, వేలాది రథాలతో మహాబలుడు అయిన భీమసేనుడిపై దాడికి దిగాడు.
వివ్యాధ విశిఖైః షడ్భిః కఙ్కపత్రైః శిలాశితైః । దుర్యోధనస్తదా రాజన్భీమసేనం మహారథమ్
రాజా! ఆ సమయంలో దుర్యోధనుడు, గద్దపక్షి రెక్కలతో అలంకరించిన ఆరు పదునైన బాణాలతో మహారథుడైన భీమసేనుడిని గాయపరిచాడు.
ఆజఘానోరసి క్రుద్ధో మార్గణైర్నవభిః శితైః । తతో భీమో మహాబాహుః స్వరథం సుమహాబలః
ఆగ్రహంతో, తొమ్మిది పదునైన బాణాలతో భీముడి ఛాతీలో కొట్టాడు. వెంటనే మహాబాహుడు, అపారబలశాలి అయిన భీముడు తన రథంపైకి ఎక్కాడు.
ఆరురోహ రథశ్రేష్ఠం విశోకం చేదమబ్రవీత్ । ఏతే మహారథాః శూరా ధార్తరాష్ట్రాః సమాగతాః
అతడు ఉత్తమమైన రథంపైకి ఎక్కి, విశోకుడిని ఇలా పలికాడు: 'ఇక్కడ ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు, వీరులు, మహారథులు కూడి వచ్చారు.'
మామేవ భృశసంక్రుద్ధా హన్తుమభ్యుద్యతా యుధి। మనోరథద్రుమోఽస్మాకం చిన్తితో బహువార్షికః
'వారు అందరూ యుద్ధంలో నన్ను చంపాలని తీవ్ర కోపంతో సిద్ధమయ్యారు. మనం ఎన్నో సంవత్సరాలుగా కోరుకున్న మనసులోని ఆశ ఇప్పుడు సాకారమవుతోంది.'
సఫలః సూత చాద్యేహ యోఽహం పశ్యామి సోదరాన్। యత్రాశోకసముత్క్షిప్తా రేణవో రథనేమిభిః
'సారథీ! నేడు నా కన్నదొడ్లను ఇక్కడ చూస్తున్నాను. రథచక్రాల ధూళి నిరాశతో లేవనెత్తబడుతోంది. మన కోరిక నేడు నెరవేరింది.'