ఏకప్రహారనిహతాన్భీమసేనేన దన్తినః। అపశ్యామ రణే తస్మిన్గిరీన్వజ్రహతానివ
ఒక్క దెబ్బతో భీమసేనుడు పడగొట్టిన ఏనుగులు యుద్ధభూమిలో పడి ఉండగా, అవి ఉక్కిరిబిక్కిరైన కొండల్లా కనిపించాయి.
భగ్నదన్తాన్భగ్నకరాన్భగ్నసక్థీశ్చ వారణాన్। భగ్నపృష్ఠత్రికానన్యాన్నిహతాన్పర్వతోపమాన్
కొంతమంది ఏనుగులకు దంతాలు విరిగిపోయాయి, మరికొంతమందికి చేతులు, కాళ్లు, నడుము, వెన్నెముకలు పగిలిపోయాయి. అవన్నీ చనిపోయి, కొండల్లా అక్కడ పడిపోయి ఉన్నాయి.
నదతః సీదతశ్చాన్యాన్విముఖాన్సమరే గతాన్। విద్రుతాన్భయసంవిగ్నాంస్తథా విశకృతోఽపరాన్
కొన్ని ఏనుగులు గర్జిస్తున్నాయి, మరికొన్ని కూలిపోతున్నాయి, ఇంకొన్ని భయంతో పరుగు తీస్తున్నాయి. మరికొన్ని భయంతో వికృతంగా మారి పారిపోతున్నాయి.
భీమసేనస్య మార్గేషు పతితాన్పర్వతోపమాన్ । అపశ్యం నిహతాన్నాగాన్రాజన్నిష్ఠీవతోపరాన్
ఓ రాజా! భీమసేనుడు వెళ్లిన దారిలో కొండల్లా పెద్దగా ఉన్న, తొండాలు చాపి పడిపోయిన చనిపోయిన ఏనుగులను నేను చూశాను.
వమన్తో రుధిరం చాన్యే భిన్నకుమ్భా మహాగజాః । విహ్నలన్తో గతా భూమిం శైలా ఇవ ధరాతలే
మరికొన్ని గొప్ప ఏనుగులు, తలలు పగిలి, రక్తం ఉమ్ముతూ, బలహీనంగా భూమిపై కొండల్లా కూలిపోయాయి.
మేదోరుధిరదిగ్ధాఙ్గో వసామజ్జాసముక్షితః । వ్యచరత్సమరే భీమో దణ్డపాణిరివాన్తకః
భీముడు యుద్ధభూమిలో కొవ్వు, రక్తం, మజ్జతో తన శరీరం తడిపించుకొని, చేతిలో దండం పట్టుకున్న యమధర్మరాజు లా సంచరించాడు.
గజానాం రుధిరక్లిన్నాం గదాం బిభ్రద్వృకోదరః । ఘోరః ప్రతిభయశ్చాసీత్పినాకీవ పినాకభృత్
వృకోదరుడు ఏనుగుల రక్తంతో తడిసిన గదను పట్టుకొని, భయంకరంగా, భయపెట్టే విధంగా, పినాకాన్ని పట్టుకున్న శివుడు లా కనిపించాడు.
సంమథ్యమానాః క్రుద్ధేన భీమసేనేన దన్తినః । సహసా ప్రాద్రవన్క్లిష్ఠా మృద్గన్తస్తవ వాహినీమ్
కోపంతో ఉన్న భీమసేనుడు ఏనుగులను నలిపేసినప్పుడు, అవి భయంతో నీ సైన్యాన్ని తొక్కుతూ ఒక్కసారిగా పారిపోయాయి.
తం హి వీరం మహేష్వాసం సౌభద్రప్రముఖా రథాః । పర్యరక్షన్త యుధ్యన్తం వజ్రాయుధమివామరాః
అప్పుడు, ఓ వీరుడా! సుభద్ర కుమారుడు ముందుండి, రథాలన్నీ భీమసేనుడిని చుట్టుముట్టి, అతను యుద్ధం చేస్తుండగా, వజ్రాయుధాన్ని పట్టుకున్న ఇంద్రుడిని దేవతలు ఎలా రక్షిస్తారో అలా రక్షించాయి.
శోణితాక్తాం గదాం బిభ్రదుక్షితాం గజశోణితైః । కృతాన్త ఇవ రోద్రాత్మా భీమసేనో వ్యదృశ్యత
భీమసేనుడు ఏనుగుల రక్తంతో తడిసిన, భయంకరమైన గదను పట్టుకొని, యమధర్మరాజు లా కనిపించాడు.
వ్యాయచ్ఛమానం గదయా దిక్షు సర్వాసు భారత। అపశ్యామ రణే భీమం నృత్యన్తమివ శఙ్కరమ్
యుద్ధభూమిలో భీముడు తన గదను అన్ని దిక్కులా ఊపుతూ, శివుడు నాట్యం చేసేలా కనిపించాడు.
యమదణ్డోపమాం గుర్వీమిన్ద్రాశనిసమకస్వనామ్ । అపశ్యామ మహారాయ రౌద్రాం విశసనీం గదామ్
ఓ మహారాజా! యమధర్మరాజు దండంలా బరువుగా, ఇంద్రుని వజ్రాయుధంలా గర్జిస్తూ, ఆ భయంకరమైన గదను మేము చూశాము.
విమిశ్రాం కేశమఞ్జాభిః ప్రదిగ్ధాం రుధిరేణ చ। పినాకమివ రుద్రస్య క్రుద్ధస్యాభిఘ్నతః పశూన్
ఆ గద మీద జుట్టు తగిలి, రక్తంతో తడిసి, కోపంతో పశువులను కొట్టే రుద్రుని పినాకంలా కనిపించింది.
యథా పశూనాం సఙ్ఘాతం యష్ట్యా పాలః ప్రకాలయేత్। తథా భీమో గజానీకం గదయా సమకాలయత్
పశుపాలుడు దండంతో పశువులను నడిపించినట్టు, భీముడు తన గదతో ఏనుగుల దళాన్ని నడిపించాడు.
గదయా వధ్యమానాస్తే మార్గణైశ్చ సమన్తతః। స్వాన్యనీకాని మృద్గన్తః ప్రాద్రవన్కుఞ్జరాస్తవ
గద దెబ్బలు, చుట్టూ బాణాల దెబ్బలు తగిలి, నీ ఏనుగులు తమ దళాలను తొక్కుతూ పారిపోయాయి.
మహావాత ఇవాభ్రాణి విధమిత్వా స వారణాన్। అతిష్ఠత్తుములే భీమః శ్మశాన ఇవ శూలభృత్
పెద్ద గాలి మేఘాలను చీల్చినట్టు, భీముడు ఏనుగులను చెదరగొట్టి, భయంకరమైన యుద్ధభూమిలో శూలాన్ని పట్టుకున్న శివుడు లా నిలిచాడు.
హతే తస్మిన్గజానీకే పుత్రో దుర్యోధనస్తవ। భీమసేనం ధ్నతేత్యేవం సర్వసైన్యాన్యచోదయత్
ఆ ఏనుగుల దళం నాశనం అయిన తర్వాత, నీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు, భీమసేనుడిని చంపమని అన్ని సైన్యాలను ఉత్తేజించాడు.
తతః సర్వాణ్యనీకాని తవ పుత్రస్య శాసనాత్। అభ్యద్రవన్భీమసేనం నదన్తం భైరవాన్రవాన్
అంతట నీ కుమారుడి ఆజ్ఞతో, అన్ని దళాలు భయంకరమైన గర్జనలు చేస్తూ భీమసేనుడి మీద దాడికి వచ్చాయి.
తం బలౌఘమపర్యన్తం దేవైరపి సుదుఃసహమ్ । ఆపతన్తం సుదుష్పారం సముద్రిమివ పర్వణి
దేవతలకైనా తట్టుకోలేని అంతులేని ఆ సైన్యపు సముద్రం, పూర్ణిమ నాటి సముద్రంలా ఉప్పొంగుతూ ముందుకు దూసుకొచ్చింది.
రథనాగాశ్వకలిలం శఙ్ఖదున్దుభినాదితమ్ । అనన్తరథపాదాతం రజసా సర్వతో వృతమ్
అది రథాలు, ఏనుగులు, కుదీరులతో నిండిపోయి, శంఖాలు, డుండుభులు మోగుతూ, చుట్టూ పాదాటులు, రథాలతో దట్టంగా, పొగతో కప్పబడి కనిపించింది.
తం భీమసేనః సమరే మహోదధిమివాపరమ్ । సేనాసాగరమక్షోభ్యం వేలేవ సమవారయత్
ఆ అపారమైన సైన్యసముద్రాన్ని, యుద్ధంలో భీమసేనుడు, ఒడ్డులా నిలబడి ఆపాడు.
తదాశ్చర్యమపశ్యామ పాణ్డవస్య మహాత్మనః । భీమసేనస్య సమరే రాజన్కర్మాతిమానుషమ్
ఆ సమయంలో, మహాత్ముడైన పాండవుడు భీమసేనుడు యుద్ధంలో చేసిన అద్భుతమైన, మానవశక్తికి అతీతమైన కార్యాన్ని చూశాం, రాజా!
ఉదీర్ణాన్పార్థివాన్సర్వాన్సాశ్వాన్సరథకుఞ్జరాన్ । అసంభ్రమం భీమసేనో గదయా సమవారయత్
అప్పుడా భీమసేనుడు, ఎలాంటి గందరగోళం లేకుండా, ముందుకు వచ్చే రాజులతో పాటు వారి కుదీరులు, రథాలు, ఏనుగులను తన గదతో అడ్డగించాడు.
స సంవార్య బలౌఘాంస్తన్గదయా రథినాం వరః। అతిష్ఠత్తుములే భీమో గిరిర్మేరురివాచలః
ఆ సైన్యపు తరంగాలను తన గదతో తిప్పికొట్టి, రథయోధుల్లో శ్రేష్ఠుడైన భీముడు, భయంకరమైన యుద్ధంలో, మెరు పర్వతంలా అచంచలంగా నిలిచాడు.
తస్మిన్సుతుములే ఘోరే కాలే పరమదారుణే। భ్రాతరశ్చైవ పుత్రాశ్చ ధృష్టద్యుమ్నశ్చ పార్షతః
ఆ భయంకరమైన, తీవ్రమైన సమయంలో, భీముని అన్నదమ్ములు, కుమారులు, మరియు పృశతుని కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు కూడా అక్కడే ఉన్నారు.
ద్రౌపదేయాభిమన్యుశ్చ శిఖణ్డీ చాపరాజితః । న ప్రాజహన్భీమసేనం భయే జాతే మహాబలమ్
ద్రౌపదీ కుమారులు, అభిమన్యుడు, అపరాజితుడైన శిఖండీ కూడా, భయంకరమైన ఆ సమయంలో, మహాబలుడు భీమసేనుడిని వదలకుండా అతని పక్కనే నిలిచారు.
తతః శైక్యాయసీం గుర్వీం ప్రగృహ్య మహతీం గదామ్। అధావత్తావకాన్యోధాన్దణ్డపాణిరివాన్తకః
అప్పుడా భీముడు, బరువైన ఇనుప గదను పట్టుకుని, యమధర్మరాజు దండం పట్టుకున్నట్టు, నీ సైన్యంపై దూసుకెళ్లాడు.
పోయయన్రథబృన్దాని వాజిబృన్దని చాభిభూః । కర్షయన్రథవృన్దాని బాహువేగేన పాణ్డవః
ఆ పాండవుడు, రథాల సమూహాలను ధ్వంసం చేసి, కుదీరుల గుంపులను జయించి, తన బాహువల బలంతో రథాలను లాగుతూ ముందుకు సాగాడు.
వినిధ్రన్యచతత్సఙ్ఖ్యే యుగాన్తే కాలవిద్విభుః । ఊరువేగేన సంకర్షన్రథజాలాని పాణ్డవః
ఆ పాండవుడు, యుద్ధరంగంలో యుగాంతపు కాలంలా శత్రువులను చిదిమేశాడు; తన తొడల బలంతో రథాల గుళికలను లాగుతూ చెల్లాచెదురుగా చేశాడు.
బలాని సంమమర్దాశు నడ్వలానీవ కుఞ్జరః । మృద్గన్రథేభ్యో రథినో గజేభ్యో గజయోధినః
ఆయన సైన్యాలను, ఏనుగు నడలను త్రొక్కినట్టు వేగంగా నాశనం చేశాడు; రథాలపై ఉన్న రథయోధులను, ఏనుగులపై ఉన్న యోధులను పడగొట్టాడు.