ఏహ్యేహి దేవేశ జగన్నివాస నమోస్తు తే మాధవ చక్రపాణే। ప్రసహ్య మాం పాతయ లోకనాథ రథోత్తమాత్సర్వశరణ్య సఙ్ఖ్యే
రా రా దేవేశా, జగత్తుకు ఆధారమైనవాడా! నీకు నమస్కారం మాధవా, చక్రపాణీ! లోకనాథా, యుద్ధంలో నన్ను బలవంతంగా రథం మీద నుంచి పడవేయి, అందరికీ ఆశ్రయమైనవాడా!
త్వయా హతస్యాపి మమాఽద్య కృష్ణ శ్రేయః పరిస్మిన్నిహ చైవ లోకే। సంభావితోఽస్మ్యన్ధకవృష్ణినాథ లోకైస్త్రిభిర్వీర తవాభియానాత్
కృష్ణా! నీవు నన్ను ఈ రోజు చంపినా, ఈ లోకంలోను పరలోకంలోను నాకు మేలు జరుగుతుంది. అందక వృష్ణుల అధిపతివైన నీవు నన్ను గౌరవించావు, నీ దాడివల్ల మూడు లోకాల్లోనూ నాకు గౌరవం లభించింది.
రథాదవప్లుత్య తతస్త్వరావాన్ పార్థోఽప్యనుద్రుత్య యదుప్రవీరమ్। జగ్రాహ పీనోత్తమలమ్బబాహుం బాహ్వోర్హరిం వ్యాయతపీనబాహుః
ఆ సమయంలో, పార్థుడు వేగంగా రథం నుంచి దూకి, యాదవులలో శ్రేష్ఠుడైన హరిని వెంబడించి, తన బలమైన, పొడవైన చేతులతో పీడించి పట్టుకున్నాడు.
నిగృహ్యమణాశ్చ తదాఽఽదిదేవో భృశ సరోషః కిల నామ యోగీ । ఆదాయ వేగేన జగామ విష్ణు- ర్జిష్ణుం మహావాత ఇవైకవృక్షమ్
ఆ సమయంలో, అర్జునుడు పట్టుకున్నందుకు కోపంతో ఉన్న ఆ మహాదేవుడు, యోగశక్తితో వేగంగా జిష్ణువైపు వాయువులా దూసుకెళ్లాడు.
పార్థస్తు విష్టభ్య బలేన పాదౌ భీష్మాన్తికం తూర్ణమభిద్రవన్తమ్। బలాన్నిజగ్రాహ హరిం కిరీటీ పదేఽథ రాజన్దశమే కథంచిత్
పార్థుడు తన పాదాలను బలంగా నేలపై మోపి, వేగంగా భీష్ముని వైపు పరుగెత్తుతున్న కిరీటధారి హరిని బలవంతంగా పది అడుగుల దగ్గర పట్టుకున్నాడు, రాజా!
అవస్థితం చ ప్రణిపత్య కృష్ణం ప్రీతోఽర్జునః కాఞ్చనచిత్రమాలీ। ఉవాచ కోపే ప్రతిసంహరేతి గతిర్భవాన్కేశవ పాణ్డవానామ్
అర్జునుడు బంగారు అలంకారములతో అలంకరించబడి, స్థిరంగా నిలబడి ఉన్న కృష్ణుని పాదాలకు వందనం చేసి, సంతోషంతో కూడిన కోపంతో, 'కేశవా, పాండవులకు నీవే ఆశ్రయం, వెనక్కి తగ్గు' అని అన్నాడు.
న హాస్యతే కర్మ యథాప్రతిజ్ఞం పుత్రైః శపే కేశవ సోదరైశ్చ । అన్తం కరిష్యామి యథా కురూణాం త్వయాఽహమిన్ద్రానుజసంప్రయుక్తః
కేశవా! నేను నా కుమారులు, సోదరుల మీద ప్రమాణం చేస్తూ చెబుతున్నాను — నేను చెప్పినట్టు పని తప్పకుండా జరుగుతుంది. నీ సహాయంతో, ఇంద్రుని తమ్ముడా, నేను కురువంశానికి అంతం తెస్తాను.
తతః ప్రతిజ్ఞాం సమయం చ తస్య జనార్దనః ప్రీతమనా నిశమ్య। స్థితః ప్రియే కౌరవసత్తమస్య రథం సచక్రః పునరారురోహ
తర్వాత జనార్దనుడు, అతని ప్రతిజ్ఞను, మాటను వినిపించి హర్షంతో, ప్రియమైన కౌరవశ్రేష్ఠుని పక్కన నిలబడి, చక్రాన్ని తీసుకుని మళ్లీ రథంపై ఎక్కాడు.
తతః ప్రతిజ్ఞాం సమవాప్య భీష్మః కృతాఞ్చలిః స్తుత్యమథాకరోద్వై । త్రైవిక్రమే యస్య వపుర్బభాసే తథైవ దృష్ట్వా తు సముఞ్జ్వలన్తమ్
తర్వాత భీష్ముడు తన ప్రతిజ్ఞను నెరవేర్చిన తరువాత, చేతులు జోడించి, అతడిని స్తుతించసాగాడు. మూడు అడుగులతో ప్రకాశించిన రూపాన్ని చూసినట్టు, అతడిని అద్భుతంగా వెలిగిపోతూ చూశాడు.
ప్రగృహ్య శఙ్ఖం ద్విషతాకం నిహన్తా స తానభూషూన్పునరాదదానః । భీష్మం శరైః సంపరివార్య సఙ్ఖ్యే చిచ్ఛేద భూరిశ్రవసశ్చ చాపమ్
శత్రువులను సంహరించే వాడు తన శంఖాన్ని గట్టిగా పట్టుకుని, ఆయుధాలను మళ్లీ తీసుకున్నాడు. యుద్ధంలో భీష్ముని బాణాలతో చుట్టుముట్టి, భూరిశ్రవసు ధనుస్సును కోసేశాడు.
శల్యం చ విద్ధ్వా నవభిః పృషత్కై- ర్దుర్యోధం వక్షసి నిర్బిభేద।' వినాదయామాస తతో దిశశ్చ స పాఞ్చజన్యస్య రవేణ శౌరిః
అతడు శల్యుడిని తొమ్మిది బాణాలతో గాయపరిచి, దుర్యోధనుడిని ఛాతీలో గట్టిగా తాకాడు. ఆ తరువాత శౌరి, పాంచజన్య శంఖాన్ని ఊదుతూ, దిక్కులను మారుమోగించాడు.
వ్యావిద్ధనిష్కాఙ్గదకుణ్డలం తం రజోవికీర్ణాఞ్చితపద్మనేత్రమ్ । విశుద్ధదంష్ట్రం ప్రగృహీతశఙ్ఖం విచుక్రుశుః ప్రేక్ష్య కురుప్రవీరాః
కిరీటంతో, కంకణాలతో, కుండలాలతో అలంకరించబడి, పద్మాకారమైన కళ్లతో, స్వచ్ఛమైన పళ్లతో, శంఖాన్ని పట్టుకుని ఉన్న వాడిని చూసి, కురు వీరులు భయంతో అరవసాగారు.
మృదఙ్గభేరీపణవప్రణాదా నేమిస్వనా దున్దుభినిఃస్వనాశ్చ। ససింహనాదాశ్చ బభూవురుగ్రాః సర్వేష్వనీకేషు తతః కురూణామ్
ఆ సమయంలో, మృదంగాలు, బేరీలు, పణవాలు, చక్రాల గర్జనలు, దుండుభి మేళాలు, సింహపు అరుపులు — ఇవన్నీ కురువంశపు సైన్యాల్లో ఘోరంగా మారుమోగాయి.
గాణ్డీవఘోషః స్తనయిత్నుకల్పో జగామ పార్థస్య నభో దిశశ్చ। జగ్ముశ్చ బాణా విమలాః ప్రసన్నాః సర్వా దిశః పాణ్డవచాపముక్తాః
పార్థుని గాండీవ ధనుస్సు మేఘగర్జనలా ఆకాశాన్ని, దిక్కులను మారుమోగించింది. పాండవుని ధనుస్సు నుంచి విడిచిన స్వచ్ఛమైన, ప్రకాశవంతమైన బాణాలు అన్ని దిక్కులకూ వెళ్ళాయి.
తం కౌరవాణామధిపో జవేన భీష్మేణ భూరిశ్రవసా చ సార్ధమ్। అభ్యుద్యయావుద్యతబాణపాణిః కక్షం దిధక్షన్నివ ధూమకేతుః
కౌరవాధిపతి, భీష్ముడు, భూరిశ్రవసుతో కలిసి, చేతిలో ఆయుధాలు ఎత్తుకుని, అరణ్యాన్ని కాల్చే ధూమకేతువులా వేగంగా ముందుకు వచ్చాడు.
అథార్జునాయ ప్రజిఘాయ భల్లాన్ భూరిశ్రవాః సప్త సువర్ణపుఙ్ఖాన్। దుర్యోదనస్తోమరముగ్రవేగం శల్యో గదాం శాన్తనవశ్చ శక్తిమ్
ఆ సమయంలో, భూరిశ్రవుడు అర్జునుని మీద బంగారు రెక్కలతో ఉన్న ఏడుసార్లు బాణాలను సంధించాడు. దుర్యోధనుడు ఉగ్రవేగంతో ఒక కటారి విసిరాడు, శల్యుడు గదను, శాంతనువు కుమారుడు శక్తిని విసిరాడు.
స సప్తభిః సప్త శరప్రవేకాన్ సంవార్య భీరిశ్రవసా విసృష్టాన్ । శితేన దుర్యోధనబాహుముక్తం క్షురేణ తత్తోమరమున్మమాథ
భూరిశ్రవసు వదిలిన ఏడు బాణాల ప్రవాహాన్ని, అతడు తన ఏడు బాణాలతో అడ్డగించి, దుర్యోధనుడు విసిరిన పదునైన కత్తిపెట్టిన కటారి బాణంతో ఆ కటారిని粉చేశాడు.
తతః శుభామాపతతీం స శక్తిం విద్యుత్ప్రభాం శాన్తనవేన ముక్తామ్। గదాం చ మద్రాధిపబాహుముక్తాం ద్వాభ్యాం శరాభ్యాం నిచర్త వీరః
తర్వాత శాంతనువు వదిలిన మెరుపులా మెరిసే గొప్ప శక్తిని, మద్రదేశాధిపతి చేతి నుండి వచ్చిన గదను, ఆ వీరుడు రెండు బాణాలతో నరికివేశాడు.
తతో భుజాభ్యాం బలవద్వికృష్య చిత్రం ధనుర్గాణ్డివమప్రమేయమ్ । మాహేన్ద్రమస్రం విధివత్సుఘోరం ప్రాదుశ్చకారాద్భుతమన్తరిక్షే
తర్వాత అతడు తన రెండు భుజాలతో గాండీవాన్ని బలంగా లాగి, మహేంద్రాస్త్రాన్ని నియమంగా వదిలాడు. ఆ అస్త్రం ఆకాశంలో ఆశ్చర్యంగా మెరిసింది.
తేనోత్తమాస్త్రేణ తతో మహాత్మా సర్వాణ్యనీకాని మహాధనుష్మాన్। శరౌఘజాలైర్విమలాగ్నివర్ణై- ర్నివారయామాస కిరీటమాలీ
ఆ పరమాస్త్రంతో, మహాశక్తిశాలి, కిరీటధారి ఆ అర్జునుడు, అగ్నిలా మెరిసే బాణవర్షాలతో అన్ని సేనలను తిప్పికొట్టాడు.
శిలీముఖాః పార్థధనుఃప్రముక్తా రథాన్ధ్వజాగ్రాణి ధనూంషి బాహూన్ । నికృత్య దేహాన్వివిశుః పరేషాం నరేన్ద్రనాగేన్ద్రతురఙ్గమాణామ్
పార్థుడు వదిలిన పదునైన బాణాలు, శత్రు రథాల జెండాలు, ధనుస్సులు, భుజాలను నరికివేసి, రాజులు, ఏనుగులు, గుర్రాల శరీరాల్లోకి ప్రవేశించాయి.
తతో దిశః సోఽనుదిశశ్చ పార్థః శరైః సుధారైః సమరే వితత్య । గాణ్డీవశబ్దేన మనాంసి తేషాం కిరీటమాలీ వ్యథయాంచకార
ఆ యుద్ధంలో, కిరీటధారి అర్జునుడు తన గాండీవ ధ్వనితో, అన్ని దిక్కులలో పదునైన బాణాల వర్షాన్ని కురిపించి, వారి మనసులను కలవరపరిచాడు.
తస్మింస్తథా ఘోరతమే ప్రవృత్తే శఙ్ఖస్వనా దున్దుభినిఃస్వనాశ్చ। అన్తర్హితా గాణ్డివనిఃస్వనేన బభూవురుగ్రాశ్వరథప్రణాదాః
అలా ఘోరమైన యుద్ధం జరుగుతుండగా, గాండీవం గర్జనతో శంఖాలు, డప్పుల శబ్దాలు, గుర్రాలు, రథాల అరుపులు అన్నీ మాయమయ్యాయి.
గాణ్డీవశబ్దం తమథో విదిత్వా విరాటరాజప్రముఖాః ప్రవీరాః। పాఞ్చాలరాజో ద్రుపదశ్చ వీర- స్తం దేశమాజగ్మురదీనసత్త్వాః
ఆ గాండీవ ధ్వని వినగానే, వీరాటరాజు ముందుగా, పాంచాలరాజు ద్రుపదుడు సహా ధైర్యవంతులైన యోధులు, నిర్భయంగా ఆ ప్రదేశానికి వచ్చారు.
సర్వాణి సైన్యాని తు తావకాని యతోయతో గాణ్డివజః ప్రణాదః । తతస్తతః సన్నతిమేవ జగ్ము- ర్న తం ప్రతీపోఽభిససార కశ్చిత్
ఎక్కడైతే గాండీవం గర్జన వినిపించిందో, అక్కడ మీ సేన అంతా భయంతో తలవంచింది. ఎవ్వరూ అతనికి ఎదురు వెళ్లేందుకు ధైర్యం చేయలేదు.
తస్మిన్సుఘోరే కనృప సంప్రహారే హతాః ప్రవీరాః సరథాశ్వసూతాః। గజాశ్చ నారాచనిపాతతప్తా మహాపతాకాః శుభరుక్మకక్ష్యాః
ఓ రాజా! ఆ భయంకరమైన యుద్ధంలో, వీరులు, రథసారథులు, గుర్రాలపై యోధులు చనిపోయారు. బాణాల తాకిడికి కాలిన ఏనుగులు, గొప్ప జెండాలు, బంగారు కవచాలు నేలపాలయ్యాయి.
పరీతసత్వాః సహసా నిపేతుః కిరీటినా భిన్నతనుత్రకాయాః । దృఢం హతాః పాత్రిభిరుగ్రవేగైః పార్థేన భల్లైర్విమలైః శితాగ్నైః
చుట్టూ శత్రువులతో ఉన్న వారిని, కిరీటధారి అర్జునుడు పదునైన, స్వచ్ఛమైన, అగ్నిలా మండే బాణాలతో బలంగా కొట్టి, వారి శరీరాలు విరిగిపోయి ఒక్కసారిగా నేలకుపడిపోయారు.
నికృత్తయన్త్రా నిహతేన్ద్రకీలా ధ్వజా మహాన్తో ధ్వజినిముఖేషు। పదాతిసఙ్ఘాశ్చ రథాశ్చ సఙ్ఖ్యే హయాశ్చ నాగాశ్చ ధనఞ్జయేన
ధనంజయుడు యుద్ధంలో, యంత్రాలు నరికివేసిన, స్థంభాలు తెగిన గొప్ప జెండాలను భూమిపై పడేశాడు. కాలినడక సైనికులు, రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు అన్నీ అతని చేతిలో నాశనం అయ్యాయి.
బాణాహతాస్తూర్ణమపేతసత్వా విష్టభ్య గాత్రాణి నిపేతురుర్వ్యామ్ । ఐన్ద్రేణ తేనాస్త్రవరేణ రాజన్ మహాహవే భిన్నతనుత్రదేహాః
బాణాల తాకిడికి ప్రాణం విడిచిన వారు, శరీరాలు విరిగిపోయి, ఆ ఇంద్రాస్త్ర శక్తికి భయంకరమైన యుద్ధంలో నేలపై త్వరగా పడిపోయారు.
తతః శరౌఘైర్నిశితైః కిరీటినా నృదేహశస్త్రక్షతలోహితోదా। నదీ సుఘోరా నరమేదఫేనా ప్రవర్తితా తత్ర రణాజిరే వై
తర్వాత కిరీటధారి అర్జునుడి పదునైన బాణాల వర్షంతో, మానవ శరీరాలు, ఆయుధాల గాయాల రక్తంతో, మాంసపు నురుగు కలిగిన ఘోరమైన నది యుద్ధరంగంలో ప్రవహించింది.