ఏతే సమరదుర్ధర్షాః సింహతుల్యపరాక్రమాః। పాణ్డవానామనీకాని బభఞ్జుఃస్మ పునఃపునః
ఈ యోధులు యుద్ధంలో ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేని వీరులు, సింహాల వలె పరాక్రమశాలి. వీరు పాండవుల సైన్యాన్ని మళ్లీ మళ్లీ చీల్చారు.
తథైవ భీమసేనోఽపి రాక్షసశ్చ ఘటోత్కచః । సాత్యకిశ్చేకితానశ్చ ద్రోపదేయాశ్చ భారత
అలాగే, భీమసేనుడు, రాక్షసుడు ఘటోత్కచుడు, సాత్యకుడు, చెకితానుడు, ద్రౌపదీ కుమారులు కూడా, ఓ భరత, యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు.
తావకాంస్తవ పుత్రాంశ్చ సహితాన్సర్వరాజభిః । ద్రావయామాసురాజౌ తే త్రిదశా దానవానివ
వారు నీ కుమారులను, ఇతర రాజులతో కలిపి, దేవతలు దానవులను తరిమినట్లు, యుద్ధరంగంలో పరుగెత్తించారు.
తథా తే సమరేఽన్యోన్యం నిఘ్నన్తః క్షత్రియర్షభాః । రక్తోక్షితా ఘోరరూపా విరేర్జుర్దానవా ఇవ
అలా, ఆ క్షత్రియ శ్రేష్ఠులు యుద్ధంలో ఒకరిని ఒకరు చంపుకుంటూ, రక్తంలో తడిసి, భయంకరంగా మారి, దానవుల వలె గర్జించారు.
వినిర్జిత్య రిపూన్వీరా సేకనయోరుభయోరపి। వ్యదృస్యన్త మహామాత్రా గ్రహా ఇవ నభస్తలే
రెండు వైపులా శత్రువులను ఓడించిన మహా వీరులు, ఆకాశంలో గ్రహాల్లా ప్రకాశించారు.
తతో రథసహస్రేణ పుత్రో దుర్యోధనస్తవ । అభ్యయాత్పాణ్డవం యుద్ధే రాక్షసం చ ఘటోత్కచమ్
అప్పుడూ నీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు, వెయ్యి రథాలతో, యుద్ధంలో పాండవుని మరియు రాక్షసుడు ఘటోత్కచుని ఎదిరించేందుకు ముందుకు వచ్చాడు.
తథైవ పాణ్డవాః సర్వే మహత్యా సేనయా సహ । ద్రోణభీష్మౌ రణే యత్తౌ ప్రత్యుద్యయురరిన్దమౌ
అలాగే, పాండవులందరూ తమ గొప్ప సేనతో కలిసి, యుద్ధంలో శత్రువుల్లో అగ్రగణ్యులైన ద్రోణుడు, భీష్ముడు ఇద్దరినీ ఎదుర్కొనడానికి ముందుకు సాగారు.
కిరీటీ చ యయౌ క్రుద్ధః సమన్తాత్పార్థివోత్తమాన్ । ఆర్జునిః సాత్యకిశ్చైవ యయతుః సౌబలం బలమ్
కిరీటధారి అర్జునుడు కోపంతో చుట్టూ ఉన్న రాజులపై దాడికి వెళ్లాడు; అర్జునుడు, సత్యకితో కలిసి సౌబల సైన్యాన్ని ఎదుర్కొన్నారు.
తతః ప్రవవృతే భూయః సంగ్రామో రోమహర్షణః । తావకానాం పరేషాం చ సమరే విజయైషిణామ్
తర్వాత నీవారి సైన్యం, శత్రు సైన్యం రెండూ గెలుపుకోసం పోటీ పడుతూ, మళ్లీ రోమాంచకరమైన ఘోర యుద్ధం మొదలైంది.
తతస్తే పార్థివాః క్రుద్ధాః ఫల్గునం వీక్ష్య సంయుగే। రథైరనేకసాహస్రైః సమన్తాత్పర్యవారయన్
ఆ సమయంలో యుద్ధంలో ఫల్గుణుడిని చూసిన రాజులు కోపంతో, అనేక వేల రథాలతో చుట్టూ ముట్టడించారు.
అథైనం రథబృన్దేన కోష్ఠకీకృత్య భారత। శరైః సుబహుసాహస్రైః సమన్తాదభ్యవారయన్
భారత రాజా! ఆ రథ సమూహంతో అతన్ని చుట్టుముట్టి, లక్షలాది బాణాలతో అన్ని వైపులా అతనిపై ముష్కరించారు.
శక్తీశ్చ విమలాకస్తీక్ష్ణా గదాశ్చ పరిఘైః సహ । ప్రాసాన్పరశ్వథాంశ్చైవ ముద్గరాన్ముసలానపి
వారు యుద్ధంలో అతనిపై పదునైన, మెరిసే శక్తులు, గొప్ప గొడుగులు, ఇనుప దండాలు, కత్తులు, గొడ్డళ్లు, ముద్గరాలు, ముసలులతో విసిరారు.
చిక్షిషుః సమరే క్రుద్ధాః ఫల్గునస్య రథం ప్రతి। శస్త్రాణామథ తాం వృష్టిం శలభానామివాయతిమ్
కోపంతో వారు యుద్ధంలో ఫల్గుణుని రథాన్ని ఆ ఆయుధ వర్షంతో కొట్టాలని యత్నించారు; అది మిడతల దండు దూసుకొచ్చినట్లుండింది.
రురోధ సర్వతః పార్థః శరైః కనకభూషణైః । తత్ర తల్లాఘవం దృష్ట్వా బీభత్సోరతిమానుషమ్
పార్థుడు బంగారు అలంకారాలున్న బాణాలతో అన్ని వైపులా ఆ దాడిని అడ్డుకున్నాడు; బీభత్సుని ఆ మానవలోకానికి అతీతమైన వేగాన్ని చూసి అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు.
దేవదానవగన్ధర్వాః పిశాచోరగరాక్షసాః । సాధుసాధ్వితి రాజేన్ద్ర ఫల్గునం ప్రత్యపూజయన్
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, పిశాచులు, నాగులు, రాక్షసులు – రాజా! అందరూ 'బాగుంది! బాగుంది!' అంటూ ఫల్గుణుని ప్రశంసించారు.
సాత్యకిశ్చాభిమన్యుశ్చ మహత్యా సేకనయా వృతౌ । గాన్ధారాన్సమరే శూరాఞ్జగ్మతుః సహసౌబలాన్
సత్యకీ, అభిమన్యులు తమ గొప్ప సైన్యంతో కలిసి, యుద్ధంలో వీరమైన గాంధారులను, సౌబల సైన్యాన్ని ఎదుర్కొన్నారు.
తత్ర సౌబలకాః క్రుద్ధా వార్ష్ణేయస్య రథోత్తమమ్ । తిశలశ్చిచ్ఛిదుః క్రోధాచ్ఛస్త్రైర్నానావిధైర్యుధి
అక్కడ సౌబల సైనికులు కోపంతో, యుద్ధంలో సత్యకీ రథాన్ని色色 ఆయుధాలతో ధ్వంసం చేశారు.
సాత్యకిస్తు రథం త్యక్త్వా వర్తమానే భయావహే । అభిమన్యో రథం తూర్ణమారురోహ పరంతపః
సత్యకీ తన రథాన్ని వదిలిపెట్టి, ఆ భయంకరమైన యుద్ధంలో వెంటనే అభిమన్యుడి రథంపై ఎక్కాడు.
తావేకరథసంయుక్తౌ సౌబలేయస్య వాహినీమ్ । వ్యధమేతాం శితైస్తూర్ణం శరైఃక సన్నతపర్వభిః
ఇద్దరూ ఒకే రథంపై చేరి, పదునైన, బాగా తయారైన బాణాలతో సౌబల సైన్యాన్ని వేగంగా చిదిమేశారు.
ద్రోణభీష్మౌ రణే యత్తౌ ధర్మరాజస్య వాహినీమ్ । నాశయేతాం శరైస్తీక్ష్ణైః కఙ్కపత్రపరిచ్ఛదైః
ద్రోణుడు, భీష్ముడు యుద్ధంలో శ్రమించి, ధర్మరాజు సైన్యాన్ని గద్దపాటి రెక్కలతో ఉన్న పదునైన బాణాలతో నాశనం చేశారు.
తతో ధర్మసుతోక రాజా మాద్రీపుత్రౌ చ పాణ్డవౌ । మిషతాం సర్వసైన్యానాం ద్రోణానీకముపాద్రవన్
ఆ తరువాత ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు, మాద్రీ కుమారులైన ఇద్దరు పాండవులతో కలిసి, అందరి సైన్యాల ముందే ద్రోణుని విభాగాన్ని ఎదుర్కొనడానికి దూసుకెళ్లాడు.
తత్రాసీత్సుమహద్యుద్ధం తుములం రోమహర్షణమ్ । యథా దేవాసురం యుద్ధం పూర్వమాసీత్సుదారుణమ్
అక్కడ అతి ఘోరమైన, ఉల్లాసభరితమైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే యుద్ధం జరిగింది; అది పూర్వం దేవతలు-దానవుల మధ్య జరిగిన భయంకరమైన యుద్ధంలా ఉండింది.
కుర్వాణౌ సుమహత్కర్మ భీమసేనఘటోత్కచౌ। దుర్యోధనస్తతోఽభ్యేత్య తావుభావప్యవారయత్
భీమసేనుడు, ఘటోత్కచుడు గొప్ప కార్యం చేయుచుండగా, దుర్యోధనుడు వచ్చి వారిద్దరినీ ఎదుర్కొన్నాడు.
తత్రాద్భుతమపశ్యామ హైడిమ్బస్య పరాక్రమమ్। అతీత్య పీతరం యుద్ధే యదయుధ్యత భారత
అక్కడ హిడింబుని కుమారుడు ఘటోత్కచుడు తన తండ్రిని మించిపోయి యుద్ధంలో చూపిన ఆశ్చర్యకరమైన పరాక్రమాన్ని మేము చూశాము, ఓ భారత.
భీమసేనస్తు సంక్రుద్ధో దుర్యోధనమమర్షణమ్। హృద్యవిధ్యత్పృషత్కేన ప్రహసన్నివ పాణ్డవః
ఆ సమయంలో భీమసేనుడు కోపంతో, తలవంచని దుర్యోధనుని గుండెల్లో ఒక బాణంతో గాయపరిచాడు. పాండవుడు చిరునవ్వుతో ఆ పని చేశాడు.
తతో దుర్యోధననో రాజా ప్రహారవరపీడితః। నిషసాద రథోపస్థే కశ్మలం చ జగామ హ
ఆ గట్టిప్రహారానికి రాజు దుర్యోధనుడు బాధపడి తన రథంలో కూర్చుని, స్పృహ కోల్పోయాడు.
తం విసంజ్ఞం విదిత్వా తు త్వరమాణోఽస్య సారథిః । అపోవాహ రణాద్రాజంస్తతః సైన్యమభజ్యత
అతడు స్పృహతప్పినదాన్ని గమనించిన రథసారథి వెంటనే రాజును యుద్ధభూమి నుండి తీసుకెళ్లాడు. దాంతో ఆ సైన్యం చెల్లాచెదురైంది.
తతస్తాం కౌరవీం సేనాం ద్రవమాణాం సమన్తతః। నిఘ్నన్భీమః శరైస్తీక్ష్ణైరనువవ్రాజ పృష్ఠతః
ఆ తరువాత భీముడు పదునైన బాణాలతో పారిపోతున్న కౌరవ సైన్యాన్ని అన్ని వైపులా వెంబడించి, వారిని వెనుకనుండి కొట్టి పడగొట్టాడు.
పార్షతశ్చ రథశ్రోష్ఠో ధర్మపుత్రశ్చ పాణ్డవః। ద్రోణస్య పశ్యతః సైన్యం గాఙ్గేయస్య చ పశ్యతః
పార్షతుడు, రథాలలో అగ్రగణ్యుడు, మరియు పాండవుడు ధర్మపుత్రుడు, ద్రోణుడు, గంగా కుమారుడు చూస్తుండగానే ఆ సైన్యాన్ని ఎదుర్కొన్నారు.
జఘ్నతుర్విశికైస్తీక్ష్ణైః పరానీకవినాశనైః । ద్రవమాణం తు తత్సైన్యం తవ పుత్రస్య సంయుగే
వారు పదునైన బాణాలతో శత్రు వలయాలను ఛేదిస్తూ, నీ కుమారుని సైన్యాన్ని యుద్ధంలో పారిపోయేలా చేసి చంపారు.