రథీ రథినమాసాద్య శరైః కనకభూషణైఃక । పాతయామాస సమరే తస్మిన్నతిభయంకరే
ఒక రథస్వారీ, మరొక రథస్వారిని ఎదుర్కొని, బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న బాణాలతో, ఆ భయంకరమైన యుద్ధంలో అతడిని కూల్చివేశాడు.
గజారోహా గజారోహాన్నారాచశరతోమరైః । సంసక్తాన్పాతయామాసుస్తవ తేషాం చ సర్వశః
ఏనుగు పై యోధులు, ఇనుపబాణాలు, తుంగాలు వాడుతూ, నీవారు, వారివారు అని తేడా లేకుండా, చుట్టూ ఉన్నవారిని పడగొట్టారు.
కశ్చిదుత్పత్య సమరే వస్వారణమాస్థితః । కేశపక్షే పరామృశ్య జహార సమరే శిరః
ఒకరు యుద్ధంలో దూకి, శత్రువుల ఏనుగుపైకి ఎక్కి, శత్రువు తలని జుట్టు పట్టుకుని యుద్ధంలో తీసుకెళ్లాడు.
అన్యే ద్విరదదన్తాగ్రనిర్భిన్నహృదయా రణే। వేముశ్చ రుధిరం వీరా నిఃశ్వసన్తః సమన్తతః
ఇంకొంత మంది, యుద్ధంలో ఏనుగు దంతాలు గుండెను చీల్చగా, చుట్టూ రక్తం కార్చుకుంటూ, శ్వాస ఆడక విలవిల్లాడారు, ఓ వీరా.
కశ్చిత్కరివిషాణస్థో వీరో రణవిశారదాః । ప్రావేపచ్ఛక్తినిర్భిన్నో గజశిక్షాస్త్రవేదినా
ఒక వీరుడు, ఏనుగు సొంకుపై నిలబడి, ఏనుగు యుద్ధంలో నిపుణుడైన వాడు విసిరిన శక్తి గుచ్చడంతో గాయపడ్డాడు.
పత్తిమఙ్ఘా రణే పక్తీన్భిమన్దిపాలపరశ్వథైః । న్యతాపతయన్త సంహృష్టాః పరస్పరకృతాగసః
పాదసేన యోధులు, భీముని ఖడ్గం, దీపుని పరశువు వాడుతూ, పరస్పరం చేసిన అపరాధాలను మరిచి, ఆనందంగా ఒకరినొకరు యుద్ధంలో చితకబాదారు.
రథీ చ సమరే రాజన్నాసాద్య గజయూథపమ్ । స గజం పాతయామాస గజీ చ రథినాం వరమ్
ఓ రాజా, యుద్ధంలో ఒక రథసారధి, ఎదురుగా వచ్చిన ఏనుగు నాయకుడిని కూల్చివేశాడు. అలాగే, ఆ ఏనుగు మీదున్న యోధుడు గొప్ప రథసారధిని పడగొట్టాడు.
రథినం చ హయారోహః ప్రాసేన భరతర్షభ । పాతయామాస సమరే రథీ చ హయసాదినమ్
భరత వంశశ్రేష్ఠా, ఒక గురిస్వారుడు యుద్ధంలో రథసారధిని కటారి తో కొట్టి పడగొట్టాడు. అలాగే, ఒక రథసారధి కూడా గురిస్వారిని కూల్చేశాడు.
పదాతీ రథినం సఙ్ఖ్యే రథీ చాపి పదాతినమ్ । న్యపాతయచ్ఛితైః శస్త్రైః సేనయోరుభయోరపి
రణరంగంలో ఒక కాలపదాతి రథసారధిని పడగొట్టాడు. అలాగే, ఒక రథసారధి కూడా పదాతిని పదునైన ఆయుధాలతో చంపాడు. ఇరు వైపులా ఇదే విధంగా జరిగింది.
గజారోహా హయారోహాన్పాతయాంచక్రిరే తదా। హయారోహా గజస్థాంశ్చ తదద్భుతమివాభవత్
ఆ సమయానికి ఏనుగు మీదున్న యోధులు గురిస్వారులను పడగొట్టారు. అలాగే, గురిస్వారులు కూడా ఏనుగులపై ఉన్నవారిని కూల్చేశారు. ఇది ఆశ్చర్యంగా కనిపించింది.
గజారోహవరైశ్చాపి తత్రతత్ర పదాతయః। పాతితాః సమదృశ్యన్త తైశ్చాపి గజయోధినః
అక్కడక్కడ ఏనుగు యోధుల చేతిలో పదాతులు పడిపోతూ కనిపించారు. అలాగే, పదాతుల చేతిలో కూడా ఏనుగు యోధులు చనిపోతూ కనిపించారు.
పత్తిసఙ్ఘా హయారోహైః సాదిసఙ్ఘాశ్చ పత్తిభిః । పాత్యమానా వ్యదృశ్యన్త శతశోఽథ సహస్రశః
గురిస్వారులు పదాతుల గుంపులను, పదాతులు గురిస్వారుల గుంపులను వందలాది, వేలాది మంది చంపుతూ పడగొట్టారు.
ధ్వజైస్తత్రాపవిద్ధైశ్చ కార్ముకైస్తోమరైస్తథా। ప్రాసైస్తథా గదాభిశ్చ పరిఘైః కమ్పనైస్తథా
అక్కడ జెండాలు, విల్లు, కటారులు, కుళ్లలు, గదలు, ఇనుప దండాలు, ముళ్ల కర్రలు ఇలా ఎన్నో ఆయుధాలు చెల్లాచెదురుగా పడి ఉండేవి.
శక్తిభిః కవచైశ్చిత్రైః కణపైరఙ్కుశైరపి। నిస్త్రింశైర్విమలైశ్చాపి స్వర్ణపుఙ్ఖైః శరైస్తథా
శక్తులు, అలంకరించిన కవచాలు, చిన్న కటారులు, అంకుశాలు, పదునైన ఖడ్గాలు, బంగారు అంచులతో మెరిసే బాణాలు అక్కడ కనిపించేవి.
పరిస్తోమైః కుథాభిశ్చ కమ్బలైశ్చ మహాధనైః । భూర్భాతి భరతశ్రేష్ఠ స్రగ్దామైరివ చిత్రితా
కవచాలు, గొప్ప కంబళాలు, విలువైన వస్త్రాలు, అలంకారాల వంటి గొప్ప బెల్టులతో, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, భూమి పూలహారాలతో అలంకరించినట్టు ప్రకాశించింది.
నరాశ్వకాయైః పతితైర్దన్తిభిశ్చ మహాహవే । అగమ్యరూపా పృథివీ మాంసశోణితకర్దమా
మహాయుద్ధంలో పడిపోయిన మనుషులు, గుర్రాలు, ఏనుగులతో భూమి మాంసం, రక్తంతో మురికి మడుగై, దాటి వెళ్లలేని విధంగా మారింది.
ప్రశశామ రజో భౌమం వ్యుక్షితం రణశోణితైః । దిశశ్చ విమలాః సర్వాః సంబభూవుర్జనేశ్వర
యుద్ధరక్తంతో నేలపై ఉన్న ధూళి కూర్చిపోయింది. ఓ జనపతీ, అన్ని దిశలు స్పష్టంగా కనిపించాయి.
ఉత్థితాన్యగణేయాని కబన్ధాని సమన్తతః। చిహ్నభూతాని జగతో వినాశార్థాయ భారత
ఓ భరత, అక్కడ చుట్టూ లెక్కలేనన్ని తలలేని శరీరాలు లేచి నిలబడి, లోక వినాశనానికి చెడు సూచనలుగా కనిపించాయి.
తస్మిన్యుద్ధే మహారౌద్రే వర్తమానే సుదారుణే । ప్రత్యదృశ్యన్త రథినో ధావమానాః సమన్తతః
ఆ భయంకరమైన ఘోర యుద్ధంలో రథసారధులు అన్ని దిశలకూ పరుగెత్తుతూ కనిపించారు.
తతో భీష్మశ్చ ద్రోణశ్చ సైన్ధవశ్చ జయద్రథః । పురుమిత్రో జయో భోజః శల్యశ్చాపి ససౌబలః
ఆ సమయంలో భీష్ముడు, ద్రోణుడు, సింధు రాజు జయద్రథుడు, పురుమిత్రుడు, జయుడు, భోజుడు, శల్యుడు, సౌబలులతో కలిసి అక్కడ ఉన్నారు.
ఏతే సమరదుర్ధర్షాః సింహతుల్యపరాక్రమాః। పాణ్డవానామనీకాని బభఞ్జుఃస్మ పునఃపునః
ఈ యోధులు యుద్ధంలో ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేని వీరులు, సింహాల వలె పరాక్రమశాలి. వీరు పాండవుల సైన్యాన్ని మళ్లీ మళ్లీ చీల్చారు.
తథైవ భీమసేనోఽపి రాక్షసశ్చ ఘటోత్కచః । సాత్యకిశ్చేకితానశ్చ ద్రోపదేయాశ్చ భారత
అలాగే, భీమసేనుడు, రాక్షసుడు ఘటోత్కచుడు, సాత్యకుడు, చెకితానుడు, ద్రౌపదీ కుమారులు కూడా, ఓ భరత, యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు.
తావకాంస్తవ పుత్రాంశ్చ సహితాన్సర్వరాజభిః । ద్రావయామాసురాజౌ తే త్రిదశా దానవానివ
వారు నీ కుమారులను, ఇతర రాజులతో కలిపి, దేవతలు దానవులను తరిమినట్లు, యుద్ధరంగంలో పరుగెత్తించారు.
తథా తే సమరేఽన్యోన్యం నిఘ్నన్తః క్షత్రియర్షభాః । రక్తోక్షితా ఘోరరూపా విరేర్జుర్దానవా ఇవ
అలా, ఆ క్షత్రియ శ్రేష్ఠులు యుద్ధంలో ఒకరిని ఒకరు చంపుకుంటూ, రక్తంలో తడిసి, భయంకరంగా మారి, దానవుల వలె గర్జించారు.
వినిర్జిత్య రిపూన్వీరా సేకనయోరుభయోరపి। వ్యదృస్యన్త మహామాత్రా గ్రహా ఇవ నభస్తలే
రెండు వైపులా శత్రువులను ఓడించిన మహా వీరులు, ఆకాశంలో గ్రహాల్లా ప్రకాశించారు.
తతో రథసహస్రేణ పుత్రో దుర్యోధనస్తవ । అభ్యయాత్పాణ్డవం యుద్ధే రాక్షసం చ ఘటోత్కచమ్
అప్పుడూ నీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు, వెయ్యి రథాలతో, యుద్ధంలో పాండవుని మరియు రాక్షసుడు ఘటోత్కచుని ఎదిరించేందుకు ముందుకు వచ్చాడు.
తథైవ పాణ్డవాః సర్వే మహత్యా సేనయా సహ । ద్రోణభీష్మౌ రణే యత్తౌ ప్రత్యుద్యయురరిన్దమౌ
అలాగే, పాండవులందరూ తమ గొప్ప సేనతో కలిసి, యుద్ధంలో శత్రువుల్లో అగ్రగణ్యులైన ద్రోణుడు, భీష్ముడు ఇద్దరినీ ఎదుర్కొనడానికి ముందుకు సాగారు.
కిరీటీ చ యయౌ క్రుద్ధః సమన్తాత్పార్థివోత్తమాన్ । ఆర్జునిః సాత్యకిశ్చైవ యయతుః సౌబలం బలమ్
కిరీటధారి అర్జునుడు కోపంతో చుట్టూ ఉన్న రాజులపై దాడికి వెళ్లాడు; అర్జునుడు, సత్యకితో కలిసి సౌబల సైన్యాన్ని ఎదుర్కొన్నారు.
తతః ప్రవవృతే భూయః సంగ్రామో రోమహర్షణః । తావకానాం పరేషాం చ సమరే విజయైషిణామ్
తర్వాత నీవారి సైన్యం, శత్రు సైన్యం రెండూ గెలుపుకోసం పోటీ పడుతూ, మళ్లీ రోమాంచకరమైన ఘోర యుద్ధం మొదలైంది.
తతస్తే పార్థివాః క్రుద్ధాః ఫల్గునం వీక్ష్య సంయుగే। రథైరనేకసాహస్రైః సమన్తాత్పర్యవారయన్
ఆ సమయంలో యుద్ధంలో ఫల్గుణుడిని చూసిన రాజులు కోపంతో, అనేక వేల రథాలతో చుట్టూ ముట్టడించారు.