కలిఙ్గప్రభవాం చైవ మాంసశోణితకర్దమామ్। రుధిరస్యన్దినీం తత్ర భీమః ప్రావర్తయన్నదీమ్
అక్కడ భీముడు, కలింగుల రక్తం, మాంసంతో నిండిన, రక్తం ప్రవహించే నదిని ప్రవహింపజేశాడు.
అన్తరేణ కలిఙ్గానాం పాణ్డవానాం చ వాహినీమ్। తాం సంతతార దుస్తారాం భీమసేనో మహాబలః
కలింగుల సైన్యం మరియు పాండవుల సైన్యాల మధ్య ఆ దాటి వెళ్లలేని నదిని మహాబలుడు భీమసేను దాటి వెళ్లాడు.
భీమసేనం తథా దృష్ట్వా ప్రాక్రోశంస్తావకా నృప। కాలోఽయం భీమరూపేణ కలిఙ్గైః కసహ యుధ్యతే
భీమసేనుని అలా చూసి, నీ సైనికులు, రాజా, 'ఇది కాలమే భీమరూపంలో కలింగులతో యుద్ధం చేస్తోంది!' అని అరవసాగారు.
తతః శాన్తనవో భీష్మః శ్రుత్వా తం నినదం రణే। అభ్యయాత్త్వరితో భీమం వ్యూఢానీకః సమంతతః
ఆ అరుపు యుద్ధభూమిలో వినిపించగానే, శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముడు తన చుట్టూ సైన్యాన్ని ఏర్పరిచి, వేగంగా భీముని వైపు దూసుకొచ్చాడు.
తం సాత్యకిర్భీమసేనో ధృష్టద్యుమ్నశ్చ పార్షతః । అభ్యద్రవన్త భీష్మస్య రథం హేమపరిష్కృతమ్
సత్యకి, భీమసేను, దృష్టద్యూమ్నుడు ఈ ముగ్గురూ బంగారు అలంకారాలతో ఉన్న భీష్ముని రథాన్ని ఎదుర్కొని దూసుకొచ్చారు.
పరివార్య తు తే సర్వే గాఙ్గేయం తరసా రణే। త్రిభిస్త్రిభిః శరైర్ఘోరైర్భీష్మమానర్చ్ఛురోజసా
వారు అందరూ కలసి, యుద్ధంలో గంగేయుని చుట్టూ బలంగా ముట్టడి చేసి, ముగ్గురు ముగ్గురు ఘోరమైన బాణాలతో భీష్ముని గౌరవించారు.
ప్రత్యవిధ్యత తాన్సర్వాన్పితా దేవవ్రతస్తవ । యతమానాన్మహేష్వాసాంస్త్రిభిస్త్రిభిరజిహ్మగైః
అప్పుడు నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు, మహాశక్తి వంతులైన విలువాళ్ల మధ్య పోరాడుతూ, వారందరినీ తను కూడా ముగ్గురు ముగ్గురు నేరుగా వెళ్లే బాణాలతో ఎదుర్కొన్నాడు.
తతః శరసహస్రేణ సన్నివార్య మహారథాన్ । హయాన్కాఞ్చనసన్నాహాన్భీమస్య న్యహనచ్ఛరైః
తర్వాత, వేలు బాణాలతో మహారథులను వెనక్కి నెట్టాడు. భీముని బంగారు కవచంతో ఉన్న గుర్రాలను తన బాణాలతో హతమార్చాడు.
హతాశ్వే స రథే తిష్ఠన్భీమసేనః ప్రతాపవాన్ । శక్తిం చిక్షేప తరసా గాఙ్గేయస్య రథం ప్రతి
గుర్రాలు చనిపోయినా, భీమసేను ధైర్యంగా తన రథంపై నిలబడి, గంగేయుని రథాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని శక్తిని బలంగా విసిరాడు.
అప్రాప్తామథ తాం శక్తిం పితా దేవవ్రతస్తవ । త్రిధా చిచ్ఛేద సమరే సా పృథివ్యామశీర్యత
అయితే నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు, ఆ శక్తి తనను చేరకముందే యుద్ధంలో దానిని మూడుగా కోసి, అది భూమిపై విరిగిపడిపోయింది.
తతః శైక్యాయసీం గుర్వీ ప్రగృహ్య బలవాన్గదామ్ । భీమసేనస్తతస్తూర్ణం పుప్లువే మనుజర్షభ
తర్వాత, భీమసేను బలవంతుడు, బరువైన ఇనుప గదను పట్టుకుని, వెంటనే ముందుకు దూకాడు.
సాత్యకోఽపి తతస్తూర్ణం భీమస్య ప్రియకామ్యయా । గాఙ్గేయసారథిం తూర్ణం పాతయామాస సాయకైః
భీమునిపై ప్రేమతో, సత్యకి కూడా వెంటనే బాణాలతో గంగేయుని రథసారథిని కూల్చేశాడు.
భీష్మస్తు నిహతే తస్మిన్సారథౌ రథినాం వరః । వాతాయమానైస్తైరశ్వైరపనీతో రణాజిరాత్
సారథి చనిపోగానే, రథయోధులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన భీష్ముడు, ఆ గుర్రాలు గాలి వేగంతో రథాన్ని యుద్ధభూమి నుండి తీసుకెళ్లాయి.
భీమసేనస్తతో రాజన్నపయాతే మహావ్రతే । ప్రజజ్వాల యథా వహ్నిర్దహన్కక్షమివైధితః
రాజా! మహాత్ముడైన భీష్ముడు వెనక్కి వెళ్లిన తరువాత, భీమసేను పొడి గడ్డి మంటపట్టినట్లు ప్రకాశించాడు.
స హత్వా సర్వకాలిఙ్గాన్సేనామధ్యే వ్యతిష్ఠత। నైనమభ్యుత్సహన్కేచిత్తావకా భరతర్షభ
అతడు అన్ని కలింగులను సంహరించి, సైన్యమధ్య నిలబడ్డాడు. నీ వంశంలో ఎవ్వరూ అతని దగ్గరికి వెళ్లేందుకు ధైర్యం చేయలేదు.
ధృష్టద్యుమ్నస్తమారోప్య స్వరథే రథినాం వరః। పశ్యతాం సర్వసైన్యానామపోవాహక యశస్వినమ్
రథయోధులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన దృష్టద్యూమ్నుడు, అందరి సైనికులు చూస్తుండగా, మహిమగల భీముని తన రథంపై ఎక్కించుకుని తీసుకెళ్లాడు.
సంపూజ్యమానః పాఞ్చాల్యైర్మత్స్యైశ్చ భరతర్షభ । ధృష్టద్యుమ్నం పరిష్వజ్య సమేయాదథ సాత్యకిమ్
పాంచాళి స్త్రీలు, మత్స్యులు గౌరవంగా స్వాగతించగా, ధృష్టద్యుమ్నుడు సాత్యకిని ఆలింగనం చేసి అతని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
అథాబ్రవీద్భీమసేనం సాత్యకిః సత్యవిక్రమః । ప్రహర్షయన్యదువ్యాఘ్రో ధృష్టద్యుమ్నస్య పశ్యతః
ఆ సమయంలో ధైర్యవంతుడైన సాత్యకి, ధృష్టద్యుమ్నుడు చూస్తుండగా, యదువీరులలో సింహంలాంటి వాడు, భీమసేనుని ఆనందింపజేస్తూ ఇలా అన్నాడు.
దిష్ట్యా కాలిఙ్గరాజశ్చ రాజపుత్రశ్చ కేతుమాన । శక్రదేవశ్చ కాలిఙ్గః కలిఙ్గాశ్చ మృధే హతాః
అదృష్టవశాత్తు, కాలింగ రాజు, రాజపుత్రుడు కేతుమాన్, కాలింగుడు శక్రదేవుడు, అలాగే కాలింగ సైనికులు యుద్ధంలో మరణించారు.
స్వబాహుబలవీర్యేణ నాగాశ్వరథసంకులః । మహాపురుషభూయిష్ఠో ధీరయోధనిషేవితః
నీ స్వంత బాహుబలంతో, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు నిండిన యుద్ధరంగంలో, మహాపురుషులలో గొప్పవాడవై, ధైర్యవంతుల సహాయంతో విజయం సాధించావు.
మహావ్యూహః కలిఙ్గానామేకేన మృదితస్త్వయా । ఏవముక్త్వా శినేర్నప్తా దీర్ఘబాహురరిన్దమ। రథాద్రథమభిద్రుత్య పర్యష్వజత పాణ్డవమ్
కాలింగుల మహా వ్యూహాన్ని నువ్వొక్కడే ఛేదించావు. ఇలా చెప్పి, సాత్యకి అనే దీర్ఘబాహువు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, తన రథం నుండి దిగి పాండవుని ఆలింగనం చేశాడు.
తతః స్వరథమాస్థాయ పునరేవ మహారథః । తావకానవధీత్క్రుద్ధో భీమస్య బలమాదధత్
తర్వాత, సాత్యకి తన రథంలోకి తిరిగి ఎక్కి, భీముని బలాన్ని పొందుతూ, కోపంతో నీ పక్షాన ఉన్నవారిపై దాడి చేశాడు.
తతోఽపరాహ్ణభూయిష్ఠే తస్మిన్నహని భారత। రథనాగాశ్వపత్తీనాం సాదినాం చ మహాక్షయే
ఆ రోజు మధ్యాహ్నం తరువాత, భరత వంశీయుడా, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, కాలాళ్ళు అన్నింటికీ పెద్ద నాశనం సంభవించింది.
ద్రోణపుత్రేణ శల్యేన కృపేణ చ మహాత్మనా । సమసజ్జత పాఞ్చాల్యస్త్రిభిరైతైర్మహారథైః
ద్రోణుని కుమారుడు, శల్యుడు, మహాత్ముడైన కృపాచార్యుడు—ఈ ముగ్గురు మహారథులు పాంచాళ్యునితో యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు.
స లోకవిదితానశ్వాన్నిజఘాన మహాబలః । ద్రౌణేః పాఞ్చాలదాయాదః శితైర్దశభిరాశుగైః
అతివిశాలబలశాలి అయిన పాంచాళ్యుని వారసుడు, అందరికీ ప్రసిద్ధమైన ద్రౌణి గుర్రాలను పదిమంది పదునైన బాణాలతో గాయపరిచాడు.
తతః శల్యరథం తూర్ణమాస్థాయ హతవాహనః । ద్రౌణిః పాఞ్చాలదాయాదమభ్యవర్షదథేషుభిః
తన గుర్రాలు చనిపోవడంతో ద్రౌణి వెంటనే శల్యుని రథంలోకి ఎక్కి, పాంచాళ్యుని వారసుడిపై బాణవర్షం కురిపించాడు.
ధృష్టద్యుమ్నం తు సంయుక్తం ద్రౌణినా వీక్ష్య భారత। సౌభద్రోఽభ్యపతత్తూర్ణం వికిరన్నిశితాఞ్శరాన్
ధృష్టద్యుమ్నుడు ద్రౌణితో యుద్ధం చేస్తుండగా, భరత వంశీయుడా, సౌభద్రుడు వేగంగా వచ్చి పదునైన బాణాలను విసిరాడు.
స శల్యం ప़ఞ్చవింశత్యా కృపం చ నవభిః శరైః । అశ్వత్థామానమష్టాభిర్వివ్యాధ పురుషర్షభః
అతడు శల్యుని ఇరవై ఐదు బాణాలతో, కృపాచార్యుని తొమ్మిది బాణాలతో, అశ్వత్థామను ఎనిమిది బాణాలతో గాయపరిచాడు.
ఆర్జునిం తు తతస్తూర్ణం ద్రౌణిర్వివ్యాధ పత్రిణా। శల్యోఽథ దశభిశ్చైవ కృపశ్చ నిశితైస్త్రిభిః
ఆ తరువాత ద్రౌణి, అర్జునుని కుమారునిపై ఒక బాణంతో గాయపరిచాడు. శల్యుడు పది బాణాలతో, కృపాచార్యుడు మూడు పదునైన బాణాలతో అతనిపై దాడి చేశారు.
లక్ష్మణస్తవ పౌత్రస్తు సౌభద్రం సమవస్థితమ్ । అభ్యవర్తత సంహృష్టస్తతో యుద్ధమవర్తత
నీ మనవడైన లక్ష్మణుడు, సిద్ధంగా ఉన్న సౌభద్రుని ఆనందంతో ఎదుర్కొని, అక్కడ యుద్ధం మొదలైంది.