ధర్మరాజశ్చ తాన్సర్వానుపజగ్రాహ పాణ్డవః। మహతా మేఘవర్ణేన నాగానీకేన పృష్ఠతః
ధర్మరాజు యుద్ధిష్ఠిరుడు, మేఘంలా నలుపు రంగులో ఉన్న గొప్ప ఏనుగుల దళంతో, వెనుక నుండి వారందరికి తోడుగా నిలిచాడు.
ఏవం సంనోద్య సర్వామి స్వాన్యనీకాని పార్షతః। భీమసేనస్య జగ్రాహ పార్ష్ణి సత్పురుషైర్వృతః
అలా తన సైన్యాలను ఉత్సాహపరిచిన పార్థుడు, మంచి యోధులతో కూడి, భీమసేనుని వెనుక భాగంలో నిలిచాడు.
న హి పఞ్చాలరాజస్య లోకే కశ్చన విద్యతే। భీమసాత్యకయోరన్యః ప్రాణేభ్యః ప్రియకృత్తమః
ఈ లోకంలో, పాంచాల రాజుకు భీముడు, సత్యకిలు ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైనవారు. వారికంటే ప్రియమైనవారు మరొకరు లేరు.
సోఽపశ్యచ్చ కలిఙ్గేషు చరన్తమరిసూదనః । భీమసేనం మహాబాహుం పార్షతః పరవీరహా
కలింగుల మధ్యలో శత్రువులను సంహరించే పార్థుడు, గొప్ప బలశాలి అయిన భీమసేనుడు అక్కడ సంచరిస్తున్నాడని చూశాడు.
ననర్ద బహుధా రాజన్హృష్టశ్చాసీత్పరంతపః। శఙ్ఖం దధ్మౌ చ సమరే సింహనాదం ననాద చ
రాజా! శత్రువులను భయపెట్టే వాడు ఆనందంతో అనేక రకాలుగా గర్జించాడు. యుద్ధంలో శంఖాన్ని ఊదాడు, సింహంలా గర్జించాడు.
స చ పారావతాశ్వస్య రథే హేమపరిష్కృతే। కోవిదారధ్వజం దృష్ట్వా భీమసేనః సమాశ్వసత్
పారావత అనే గుర్రాలు లాగుతున్న, బంగారు అలంకారాలున్న రథంపై, కోవిదారము జెండా ఎగురుతుండగా, భీమసేనుడు దాన్ని చూసి ధైర్యం పొందాడు.
ధృష్టద్యుమ్నస్తు తం దృష్ట్వా కలిఙ్గైః సమభిద్రుతమ్ ।। భీమసేనమమేయాత్మా త్రాణాయాజౌ సమభ్యయాత్
అపారమైన మనస్సు కలిగిన భీమసేనుడు కలింగులు ఎదుర్కొంటున్నారని చూసిన ధృష్టద్యుమ్నుడు, యుద్ధంలో అతనికి రక్షణ కల్పించేందుకు ముందుకు వచ్చాడు.
తౌ దూరాత్సాత్యకిం దృష్ట్వా ధృష్టద్యుమ్నవృకోదరౌ । కలిఙ్గాన్సమరే వీరౌ యోధయేతాం మనస్వినౌ
దూరంలో సత్యకిని చూసిన ధృష్టద్యుమ్నుడు, వృకోదరుడు ఇద్దరూ, వీరులు, ధైర్యవంతులు, కలింగులను యుద్ధంలో ఎదుర్కొన్నారు.
స తత్ర గత్వా శైనేయో జవేన జయతాం వరః। పార్థపార్షతయోః పార్షిం జగ్రాహ పురుషర్షభః
అప్పుడు సత్యకి, విజేతలలో శ్రేష్ఠుడు, వేగంగా అక్కడికి వెళ్లి, పార్థుడు మరియు పార్థుని సఖుడు అయిన ద్రుపదుని రథాల వెనుక భాగాన్ని పట్టుకున్నాడు.
స కృత్కవా దారుణం కర్మ ప్రగృహీతశరాసనః । ఆస్థితో రౌద్రమాత్మానం కలిఙ్గానన్వవైక్షత
ఆయన కవచాన్ని ధరించి, బాణాలు, ధనుస్సుతో భయంకరమైన పని చేయడానికి సిద్ధమై, తనను తాను ఉగ్రంగా మార్చుకుని, కలింగులను గమనించాడు.
కలిఙ్గప్రభవాం చైవ మాంసశోణితకర్దమామ్। రుధిరస్యన్దినీం తత్ర భీమః ప్రావర్తయన్నదీమ్
అక్కడ భీముడు, కలింగుల రక్తం, మాంసంతో నిండిన, రక్తం ప్రవహించే నదిని ప్రవహింపజేశాడు.
అన్తరేణ కలిఙ్గానాం పాణ్డవానాం చ వాహినీమ్। తాం సంతతార దుస్తారాం భీమసేనో మహాబలః
కలింగుల సైన్యం మరియు పాండవుల సైన్యాల మధ్య ఆ దాటి వెళ్లలేని నదిని మహాబలుడు భీమసేను దాటి వెళ్లాడు.
భీమసేనం తథా దృష్ట్వా ప్రాక్రోశంస్తావకా నృప। కాలోఽయం భీమరూపేణ కలిఙ్గైః కసహ యుధ్యతే
భీమసేనుని అలా చూసి, నీ సైనికులు, రాజా, 'ఇది కాలమే భీమరూపంలో కలింగులతో యుద్ధం చేస్తోంది!' అని అరవసాగారు.
తతః శాన్తనవో భీష్మః శ్రుత్వా తం నినదం రణే। అభ్యయాత్త్వరితో భీమం వ్యూఢానీకః సమంతతః
ఆ అరుపు యుద్ధభూమిలో వినిపించగానే, శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముడు తన చుట్టూ సైన్యాన్ని ఏర్పరిచి, వేగంగా భీముని వైపు దూసుకొచ్చాడు.
తం సాత్యకిర్భీమసేనో ధృష్టద్యుమ్నశ్చ పార్షతః । అభ్యద్రవన్త భీష్మస్య రథం హేమపరిష్కృతమ్
సత్యకి, భీమసేను, దృష్టద్యూమ్నుడు ఈ ముగ్గురూ బంగారు అలంకారాలతో ఉన్న భీష్ముని రథాన్ని ఎదుర్కొని దూసుకొచ్చారు.
పరివార్య తు తే సర్వే గాఙ్గేయం తరసా రణే। త్రిభిస్త్రిభిః శరైర్ఘోరైర్భీష్మమానర్చ్ఛురోజసా
వారు అందరూ కలసి, యుద్ధంలో గంగేయుని చుట్టూ బలంగా ముట్టడి చేసి, ముగ్గురు ముగ్గురు ఘోరమైన బాణాలతో భీష్ముని గౌరవించారు.
ప్రత్యవిధ్యత తాన్సర్వాన్పితా దేవవ్రతస్తవ । యతమానాన్మహేష్వాసాంస్త్రిభిస్త్రిభిరజిహ్మగైః
అప్పుడు నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు, మహాశక్తి వంతులైన విలువాళ్ల మధ్య పోరాడుతూ, వారందరినీ తను కూడా ముగ్గురు ముగ్గురు నేరుగా వెళ్లే బాణాలతో ఎదుర్కొన్నాడు.
తతః శరసహస్రేణ సన్నివార్య మహారథాన్ । హయాన్కాఞ్చనసన్నాహాన్భీమస్య న్యహనచ్ఛరైః
తర్వాత, వేలు బాణాలతో మహారథులను వెనక్కి నెట్టాడు. భీముని బంగారు కవచంతో ఉన్న గుర్రాలను తన బాణాలతో హతమార్చాడు.
హతాశ్వే స రథే తిష్ఠన్భీమసేనః ప్రతాపవాన్ । శక్తిం చిక్షేప తరసా గాఙ్గేయస్య రథం ప్రతి
గుర్రాలు చనిపోయినా, భీమసేను ధైర్యంగా తన రథంపై నిలబడి, గంగేయుని రథాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని శక్తిని బలంగా విసిరాడు.
అప్రాప్తామథ తాం శక్తిం పితా దేవవ్రతస్తవ । త్రిధా చిచ్ఛేద సమరే సా పృథివ్యామశీర్యత
అయితే నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు, ఆ శక్తి తనను చేరకముందే యుద్ధంలో దానిని మూడుగా కోసి, అది భూమిపై విరిగిపడిపోయింది.
తతః శైక్యాయసీం గుర్వీ ప్రగృహ్య బలవాన్గదామ్ । భీమసేనస్తతస్తూర్ణం పుప్లువే మనుజర్షభ
తర్వాత, భీమసేను బలవంతుడు, బరువైన ఇనుప గదను పట్టుకుని, వెంటనే ముందుకు దూకాడు.
సాత్యకోఽపి తతస్తూర్ణం భీమస్య ప్రియకామ్యయా । గాఙ్గేయసారథిం తూర్ణం పాతయామాస సాయకైః
భీమునిపై ప్రేమతో, సత్యకి కూడా వెంటనే బాణాలతో గంగేయుని రథసారథిని కూల్చేశాడు.
భీష్మస్తు నిహతే తస్మిన్సారథౌ రథినాం వరః । వాతాయమానైస్తైరశ్వైరపనీతో రణాజిరాత్
సారథి చనిపోగానే, రథయోధులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన భీష్ముడు, ఆ గుర్రాలు గాలి వేగంతో రథాన్ని యుద్ధభూమి నుండి తీసుకెళ్లాయి.
భీమసేనస్తతో రాజన్నపయాతే మహావ్రతే । ప్రజజ్వాల యథా వహ్నిర్దహన్కక్షమివైధితః
రాజా! మహాత్ముడైన భీష్ముడు వెనక్కి వెళ్లిన తరువాత, భీమసేను పొడి గడ్డి మంటపట్టినట్లు ప్రకాశించాడు.
స హత్వా సర్వకాలిఙ్గాన్సేనామధ్యే వ్యతిష్ఠత। నైనమభ్యుత్సహన్కేచిత్తావకా భరతర్షభ
అతడు అన్ని కలింగులను సంహరించి, సైన్యమధ్య నిలబడ్డాడు. నీ వంశంలో ఎవ్వరూ అతని దగ్గరికి వెళ్లేందుకు ధైర్యం చేయలేదు.
ధృష్టద్యుమ్నస్తమారోప్య స్వరథే రథినాం వరః। పశ్యతాం సర్వసైన్యానామపోవాహక యశస్వినమ్
రథయోధులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన దృష్టద్యూమ్నుడు, అందరి సైనికులు చూస్తుండగా, మహిమగల భీముని తన రథంపై ఎక్కించుకుని తీసుకెళ్లాడు.
సంపూజ్యమానః పాఞ్చాల్యైర్మత్స్యైశ్చ భరతర్షభ । ధృష్టద్యుమ్నం పరిష్వజ్య సమేయాదథ సాత్యకిమ్
పాంచాళి స్త్రీలు, మత్స్యులు గౌరవంగా స్వాగతించగా, ధృష్టద్యుమ్నుడు సాత్యకిని ఆలింగనం చేసి అతని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
అథాబ్రవీద్భీమసేనం సాత్యకిః సత్యవిక్రమః । ప్రహర్షయన్యదువ్యాఘ్రో ధృష్టద్యుమ్నస్య పశ్యతః
ఆ సమయంలో ధైర్యవంతుడైన సాత్యకి, ధృష్టద్యుమ్నుడు చూస్తుండగా, యదువీరులలో సింహంలాంటి వాడు, భీమసేనుని ఆనందింపజేస్తూ ఇలా అన్నాడు.
దిష్ట్యా కాలిఙ్గరాజశ్చ రాజపుత్రశ్చ కేతుమాన । శక్రదేవశ్చ కాలిఙ్గః కలిఙ్గాశ్చ మృధే హతాః
అదృష్టవశాత్తు, కాలింగ రాజు, రాజపుత్రుడు కేతుమాన్, కాలింగుడు శక్రదేవుడు, అలాగే కాలింగ సైనికులు యుద్ధంలో మరణించారు.
స్వబాహుబలవీర్యేణ నాగాశ్వరథసంకులః । మహాపురుషభూయిష్ఠో ధీరయోధనిషేవితః
నీ స్వంత బాహుబలంతో, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు నిండిన యుద్ధరంగంలో, మహాపురుషులలో గొప్పవాడవై, ధైర్యవంతుల సహాయంతో విజయం సాధించావు.