నిపేతురుర్వ్యాం చ తథా వినదన్తో మహారవాన్। ఛిన్నాంశ్చ తోమరాన్రాజన్మహామాత్రశిరాంసి చ
వారు పెద్దగా అరుస్తూ నేలపై పడిపోయారు. రాజా! కొంతమంది తలలు, గొప్ప ఏనుగు మాహూతుల తలలు, కత్తులు కూడా కోసిపడిపోయాయి.
పరిస్తోమాన్విచిత్రాంశ్చ కక్ష్యాశ్చ కనకోజ్జ్వలాః। గ్రైవేయాణ్యథ శక్తీశ్చ పతాకాః కణపాంస్తథా
అక్కడ బంగారు మెరిసే కవచాలు, అందమైన బెల్టులు, మెడబందాలు, శక్తులు, జెండాలు, రక్షణ వస్త్రాలు కనిపించాయి.
తూణీరానథ యన్త్రాణి ధనూంషి చ। భిన్దిపాలాని శుభ్రాణి తోత్రాణి చాఙ్కుశైః సహ
తుపాకులు, యంత్రాలు, విల్లు, మెరిసే గుల్లలు, తాడులు, అంకుశాలతో కూడిన పరికరాలు అక్కడ పడిపోయాయి.
ఘణ్టాశ్చ వివిధా రాజన్హేమగర్భాన్త్సరూనపి । పతతః పాతితాంశ్చైవ పశ్యామః సహ సాదిభిః
రాజా! బంగారం నిండిన వివిధ రకాల గంటలు, వాటి భాగాలతో కలసి, పడిపోతూ, పడిపోయినవిగా అక్కడ కనిపించాయి.
ఛిన్నగాత్రావరకరైర్నిహతైశ్చాప వారణైః ।। ఆసీద్భూమిఃక సమాస్తీర్ణా పతితైర్భూధరైరివ
చేతులు, సొండలు కోసిన ఏనుగులు, చనిపోయిన ఏనుగులతో భూమి ఒక పర్వతాలు పడిపోయినట్టు కప్పబడిపోయింది.
విమృద్యైవం మహానాగాన్మమర్దాశ్వాన్మహాబలః । అశ్వారోహవరాంశ్చైవ పాతయామాస సంయుగే
అతడు ఆ గొప్ప ఏనుగులను నాశనం చేసి, యుద్ధంలో శక్తివంతమైన గుర్రాలు, వారి ఉత్తమ సవారీలను కూడా పడగొట్టాడు.
తద్ధోరమభవద్యుద్ధం తస్య తేషాం చ భారత। ఖలీనాన్యథ యోక్రాణి కక్ష్యాశ్చ కనకోజ్జ్వలాః
ఆయనతో వారి మధ్య యుద్ధం భయంకరంగా మారింది, ఓ భారతా! అక్కడ ముక్కులు, యుక్త భాగాలు, బంగారు బెల్టులు కనిపించాయి.
పరిస్తోమాశ్చ ప్రాసాశ్చ ఋష్టయశ్చ మహాధనాః। కవచాన్యథ చర్మాణి చిత్రాణ్యాస్తరణాని చ
కవచాలు, భుజబలాలు, గొప్ప జావళాలు, రక్షణ వస్త్రాలు, ఫలకాలు, అలంకరించిన పరుపులు అక్కడ కనిపించాయి.
తత్రతత్రాపవిద్ధఆని వ్యదృశ్యన్త మహాహవే। ప్రాసైర్యన్త్రైర్విచిత్రైశ్చ శస్త్రైశ్చ విమలైస్తథా
ఆ గొప్ప యుద్ధభూమిలో ఇక్కడ అక్కడ విసిరిపడిన భుజబలాలు, యంత్రాలు, మెరిసే ఆయుధాలు కనిపించాయి.
స చక్రే వసుధాం కీర్ణాం శబలైః కుసుమైరివ । ఆప్లుత్య రథినః కాశ్చిత్పరామృశ్య మహాబలః
అతడు కొంతమంది రథసారథుల మీద ఎగిరిపడి వారిని కొట్టి, భూమిని మచ్చలతో ఉన్న పువ్వులతో కప్పినట్టు చేశాడు.
పాతయామాస ఖఙ్గేన సధ్వజానపి పాణ్డవః। ముహురుత్పతతో దిక్షు ధావతశ్చ యశస్వినఃక
పాండవుడు ఖడ్గంతో జెండాలున్న వారిని కూడా, కొంతసేపు ఎగిరిపడి, దిక్కులన్నీ పరుగెత్తుతున్న ప్రసిద్ధ యోధులను పడగొట్టాడు.
మార్గాంశ్చ చరతశ్చిత్రం వ్యస్మయన్త రణే జనాః । స జఘాన పదా కాంశ్చిద్వ్యాక్షిప్యాన్యానపోథయత్
యుద్ధంలో అతని అద్భుతమైన కదలికలను చూసి ప్రజలు ఆశ్చర్యపోయారు. అతడు కొంతమందిని కాలితో తన్నాడు, మరికొందరిని చెల్లాచెదురుగా చేసాడు, ఇంకొంతమందిని బలంగా కొట్టాడు.
ఖహ్గేనాన్యాంశ్చ చిచ్ఛేద నాదేనాన్యాంశ్చ భీషయన్। ఊరువేగేన చాప్యన్యాన్పాతయామాస భూతలే
తన ఖడ్గంతో కొంతమందిని నరికి వేసాడు, తన గంభీరమైన అరుపుతో మరికొంతమందిని భయపెట్టాడు, తన బలమైన తొడలతో ఇంకొంతమందిని నేలకూల్చాడు.
అపరే చైనమాలోక్య భయాత్పఞ్చత్వమాగతాః। ఏవం సా బహులా సేనా కలిఙ్గానాం తరస్వినామ్
ఇంకొంతమంది అతన్ని చూసి భయంతో ప్రాణాలు కోల్పోయారు. అలా ఆ గొప్ప శక్తి కలిగిన కలింగ సైన్యం పూర్తిగా గందరగోళానికి లోనైంది.
పరివార్య రణే భీష్మం భీమసేనముపాద్రవత్। తతః కాలిఙ్గయైన్యానాం ప్రముఖే భరతర్షభ
రణరంగంలో భీష్ముని చుట్టుముట్టి, వారు భీమసేనుడి మీదకు ముందుకు వచ్చారు. ఆ సమయంలో కలింగ సైన్యానికి ముందుగా, ఓ భారతవంశశ్రేష్ఠా—
శ్రుతాయుషమభిప్రేక్ష్య భీమసేనః సమభ్యయాత్। తమాయాన్తమభిప్రేక్ష్య కాలిఙ్గో నవభిః శరైః
శ్రుతాయుషును చూసి భీమసేనుడు వేగంగా ముందుకు దూసుకెళ్లాడు. అతడిని వస్తున్నట్టు గమనించిన కలింగుడు, తొమ్మిది బాణాలతో దాడి చేశాడు.
భీమసేనమమేయాత్మా ప్రత్యవిధ్యత్స్తనాన్తరే । కలిఙ్గబాణాభిహతస్తోత్రార్దిత ఇవ ద్విపః
అపారమైన ధైర్యం కలిగిన శ్రుతాయుషుడు, భీమసేనుడి ఛాతీలో బాణాలతో గాయపరిచాడు. కలింగుని బాణాల దెబ్బలకు భీముడు, కొరడాతో కొట్టిన ఏనుగులా బాధపడ్డాడు.
భీమసేనః ప్రజజ్వాల క్రోదేనాగ్నిరివైధితః। అథాశోకః సమాదాయ రథం హేమపరిష్కృతమ్
భీమసేనుడు కోపంతో అగ్నిలా మండిపడ్డాడు. ఆ సమయంలో అశోకుడు బంగారు అలంకారాలతో అలంకరించిన రథాన్ని తీసుకొచ్చాడు.
భీమం సంపాదయామాస రథేన రథసారథిః। తామరుహ్య రథం తూర్ణం కౌన్తేయః శత్రుసూదనః
రథసారథి ఆ రథాన్ని వేగంగా భీముని దగ్గరకు తీసుకొచ్చాడు. వెంటనే కుంతీ కుమారుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, ఆ రథంపై ఎక్కాడు.
కలిఙ్గమభిదుద్రావ తిష్ఠితిష్ఠేతి చాబ్రవీత్ । తతః శ్రుతాయుర్బలావాన్భీమాయ నిశితాఞ్శరాన్
భీముడు కలింగుడి మీదకు దూసుకెళ్లి, 'నిల్లు! నిల్లు!' అని గట్టిగా అన్నాడు. అప్పుడు బలవంతుడు అయిన శ్రుతాయుషుడు, భీముని మీద పదునైన బాణాలను సంధించాడు.
ప్రేషయామాస సంక్రుద్ధో దర్శయన్పాణిలాఘవమ్। స కార్ముకవరోత్సృష్టైర్నవభిర్నిశితైః శరైః
అతడు కోపంతో తన చేతి నైపుణ్యాన్ని చూపిస్తూ, అద్భుతమైన విల్లుతో తొమ్మిది పదునైన బాణాలను భీమునిపై వదిలాడు.
సమాహతో మహారాజ కలిఙ్గేన మహాత్మనా । సంచుక్రుశే భృశం భీమో దణ్డాహత ఇవోరగః
అతిపెద్ద మనస్సు కలిగిన కలింగుడు వదిలిన ఆ తొమ్మిది పదునైన బాణాలతో గాయపడి, భీముడు దండుతో కొట్టిన పాము లా గట్టిగా అరవసాగాడు.
క్రుద్ధశ్చ చాపమాయమ్య బలవద్బలినాం వరః। కలిఙ్గమవధీత్పార్థో భీమః సప్తభిరాయసైః
అప్పుడు భీముడు కోపంతో తన విల్లు ఎక్కి, బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన అతడు, ఏడు ఇనుప బాణాలతో కలింగుడిని సంహరించాడు.
క్షురాభ్యాం చక్రరక్షౌ చ కలిఙ్గస్య మహాబలౌ । సత్యదేవం చ సత్యం చ ప్రాహిణోద్యమసాదనమ్
రేజరు తలలు ఉన్న రెండు బాణాలతో కలింగుని రథచక్రాలను రక్షించే ఇద్దరు బలవంతులను చంపాడు. సత్యదేవుడు, సత్యుడు ఇద్దరినీ యమలోకానికి పంపించాడు.
తతః పునమేయాత్మా నాసచైర్నిశితైస్త్రిభిః । కేతుమన్తం రణే భీమోఽగమయద్యమసాదనమ్
తర్వాత మళ్లీ, మూడు పదునైన బాణాలతో, భీముడు యుద్ధంలో కేతుమంతుడిని యమలోకానికి పంపించాడు.
తతః కలిఙ్గాః సన్నద్ధా భీమసేనమమర్షణమ్ । అనీకైర్బహుసాహస్రైః క్షత్రియాః సమవారయన్
అప్పుడు కవచధారులైన కలింగులు, భీమసేనుని సహించలేక, అనేక సాహసిక క్షత్రియులతో కూడిన తమ సైన్యాలతో అతడిని అడ్డుకున్నారు.
తతః శక్తిగదాఖఙ్గతోమరర్ష్టిపరశ్వథైః । కలిఙ్గాశ్చ తతో రాజన్భీమసేనమవాకిరన్
ఆ తరువాత, రాజా! కలింగులు శక్తులు, గదలు, ఖడ్గాలు, తుమ్మెదలు, భుజబలంతో విసిరే ఆయుధాలు, పరశువులు వంటి ఆయుధాలతో భీమసేనునిపై వర్షంలా కురిపించారు.
సంనివార్య స తాం ఘోరాం శరవృష్టిం సముత్థితామ్। గదామాదాయ తరసా సంనిపత్య మహాబలః
ఆ భయంకరమైన బాణవర్షాన్ని భీముడు అడ్డుకుని, తన గదను బలంగా పట్టుకుని, మహాబలుడు ముందుకు దూసుకెళ్లాడు.
భీమః సప్తశతాన్వీరాననయద్యమసాదనమ్ । పునశ్చైవ ద్విసాహస్రాన్కలిఙ్గానరిమర్దనః
భీముడు ఏడువందల మంది వీరులను యమలోకానికి పంపించాడు. మళ్లీ, శత్రువులను సంహరించేవాడు అయిన అతడు, మరో రెండు వేల మంది కలింగులను మరణలోకానికి పంపించాడు.
ప్రాహిణోన్మృత్యులోకాయ తదద్భుతమివాభవత్। ఏవం స తాన్యనీకాని కలిఙ్గానాం పునఃపునః
అతడు వారిని మరణలోకానికి పంపాడు. అది అద్భుతంగా కనిపించింది. అలా భీముడు కలింగుల సైన్యాలను మళ్లీ మళ్లీ నాశనం చేశాడు.