వవర్ష శరవర్షాణి తపాన్తే జలదో యథా। హతాశ్వే తు రథే తిష్ఠన్భీమసేనో మహాబలః
వేసవిలో మేఘం వర్షం కురిపించినట్లు, శక్రదేవుడు బాణవర్షాన్ని కురిపించాడు. గుర్రాలు చనిపోయినా, భీముడు తన రథంలో నిలబడి ఉన్నాడు.
శక్రదేవాయ చిక్షేప సర్వశైక్యాయసీం గదామ్। స తయా నిహతో రాజన్కాలిఙ్గతనయో రథాత్
భీముడు తన ఇనుప గదను మొత్తం శక్రదేవుడిపై విసిరాడు. ఆ గదతో తగిలి, ఓ రాజా! కళింగుని కుమారుడు రథం నుంచి పడిపోయాడు.
విరథః సహ సూతేన జగామ ధరణీతలమ్। కహతమాత్మసుతం దృష్ట్వా కలిఙ్గానాం జనాధిపః
రథం లేకుండా, తన సారథితో కలిసి భూమిపై పడిపోయాడు. తన కుమారుడు చనిపోయిన దృశ్యం చూసి, కళింగుల రాజు దుఃఖించాడు.
రథైరనేకసాహస్రైర్భీమస్యావారయద్దిశః । `అయుతేన గజానాం చ నిషాదైః పరివారితః।' తతో భీమో మహావేగాం త్యక్త్వా గుర్వీ మహాగదాం
అనేక వేల రథాలతో భీముడి దారిని అడ్డగించాడు. పది వేల ఏనుగులు, నిషాదులతో చుట్టుముట్టబడి, భీముడు తన భారమైన గొప్ప గదను వదిలేశాడు.
నిస్త్రింశమాదదే ఘోరం చికీర్షుః కర్మ దారుణమ్ । చర్మ చాప్రతిమం రాజన్నార్షభం పురుషర్షభ
భయంకరమైన కత్తిని తీసుకుని, భయానకమైన కార్యం చేయాలని సంకల్పించాడు. ఓ రాజా! వృషభపు గుర్తుతో అలంకరించిన అపూర్వమైన కవచాన్ని కూడా ధరించాడు.
నక్షత్రైరర్ధచన్ద్రైశ్చ శాతకుమ్భమయైశ్చితమ్ । కాలిఙ్గస్తు తతః క్రుద్ధో ధనుర్జ్యామవమృజ్య చ
నక్షత్రాలు, అరచంద్రాలతో, బంగారు అలంకరణలతో ఆ కవచం మెరిసింది. ఆ సమయంలో కళింగుడు కోపంతో తన విల్లు బిగించాడు.
ప్రగృహ్య చ శరం ఘోరమేకం సర్పవిషోపమమ్। ప్రాహిణోద్భీమసేనాయ వధాకాఙ్క్షీ జనేశ్వరః
ఒక భయంకరమైన బాణాన్ని, పాము విషంలా ఘోరంగా ఉన్నదాన్ని పట్టుకుని, జనాధిపతి భీమసేనుడిని చంపాలని ఆశించి, ఆ బాణాన్ని అతని వైపు పంపాడు.
తమాపతన్తం వేగేన ప్రేరితం నిశితం శరమ్। భీమసేనో ద్విధా రాజంశ్చిచ్ఛేద విపులాసినా
ఓ రాజా! ఆ వేగంగా వస్తున్న పదునైన బాణాన్ని భీమసేనుడు తన బలమైన ఖడ్గంతో రెండు ముక్కలు చేశాడు.
ఉదక్రోశచ్చ సంహృష్టస్త్రాసయానో వరూథినీమ్ । కాలిఙ్గోఽథ తతః క్రుద్ధో భీమసేనాయ సంయుగే
ఆ సమయంలో భీముడు ఆనందంతో గట్టిగా అరవడంతో సైన్యానికి భయం పుట్టింది. వెంటనే కోపంతో కళింగుడు యుద్ధంలో భీమసేనుడిపై దాడికి వచ్చాడు.
తోమరాన్ప్రాహిణోచ్ఛీఘ్రం చతుర్దశ శిలాశితాన్। తానప్రాప్తాన్మహాబాహుః ఖగతానేవ పాణ్డవః
ఆ కళింగుడు త్వరగా పద్నాలుగు రాళ్లతో పదునైన భుజబలంతో కూడిన కత్తులను విసిరాడు. ఆ ఖడ్గాలను భీముడు గాల్లో ఎగురుతున్నప్పుడు కోసి పడేశాడు.
చిచ్ఛేద సహసా రాజన్నసంభ్రాన్తో వరాసినా। నిత్యత్య తు రణే భీమస్తోమరాన్వై చతుర్దశ
ఓ రాజా! భీముడు ఏమాత్రం గందరగోళం లేకుండా తన అద్భుతమైన ఖడ్గంతో ఆ పద్నాలుగు ఖడ్గాలను యుద్ధంలో వెంటనే నాశనం చేశాడు.
భానుమన్తం తతో భీమః ప్రాద్రవత్పురుషర్షభః । భానుమాంస్తు తతో భీమం శరవర్షేణ చ్ఛాదయన్
తర్వాత పురుషశ్రేష్ఠుడు భీముడు భానుమంతుని వైపు పరుగెత్తాడు. భానుమంతుడు బాణవర్షంతో భీముడిని పూర్తిగా కప్పేశాడు.
ననాద బలవన్నాదం నాదయానో నభస్తలమ్। న చ తం మమృషే భీమః సింహనాదం మహాహవే
భానుమంతుడు గట్టిగా అరవడంతో ఆ గర్జన ఆకాశాన్ని దద్దరిల్లించింది. కానీ భీముడు ఆ సింహగర్జనను మహాయుద్ధంలో సహించలేదు.
తతః శబ్దేన మహతా విననాద మహాస్వనః। తేన నాదేన విత్రస్తా కలిఙ్గానాం వరూథినీ
తర్వాత భీముడు గొప్ప శబ్దంతో భయంకరమైన గర్జన చేశాడు. ఆ గర్జన విని కళింగ సైనికులు భయంతో వణికిపోయారు.
న భీమం సమరే మేనే మానుషం భరతర్షభ । తతో భీమో మహాబాహుర్నర్దిత్వా విపులం స్వనమ్
ఓ భారతవంశశ్రేష్ఠా! యుద్ధంలో వారు భీముడిని మానవుడు అని భావించలేదు. ఆ సమయంలో బలవంతుడైన భీముడు గొప్ప శబ్దంతో గట్టిగా అరవాడు.
సాసిర్వేగవదాప్లుత్య దన్తాభ్యాం వారణోత్తమమ్ । ఆరురోహ తతో మధ్యం నాగరాజస్య మారిష
ఖడ్గాన్ని పట్టుకుని వేగంగా దూకి, తన పళ్లతో ఉత్తమమైన ఏనుగును పట్టుకుని, ఆ ఏనుగుల రాజు మధ్యభాగానికి ఎక్కాడు.
తతో ముమోచ కాలిఙ్గః శక్తిం తామకరోద్ద్వీధా । ఖఙ్గేన పృథునా మధ్యే భానుమన్తమథాచ్ఛినత్
తర్వాత కళింగుడు ఒక శక్తిని విసిరాడు. భీముడు దాన్ని మధ్యలో ఖడ్గంతో రెండు ముక్కలు చేశాడు. ఆ తరువాత తన విస్తృత ఖడ్గంతో భానుమంతుని మధ్యలో కొట్టాడు.
సోఽన్తరాయుధినం హత్వా రాజపుత్రమరిన్దమః। గురుభారసహే స్కన్ధే నాగస్యాసిమపాతయత్
శత్రువులను సంహరించే భీముడు ఆ రాజపుత్రుడిని చంపి, భారాన్ని మోయగలిగే ఆ ఏనుగు భుజంపై తన బరువైన ఖడ్గాన్ని వదిలాడు.
ఛిన్నస్కన్ధః స వినదన్పపాత గజయూథపః। ఆరుగణః సిన్ధువేగన సానుమానివ పర్వతః
ఆ ఏనుగు భుజం కోసిపడడంతో గర్జిస్తూ నేలపై పడిపోయింది. అది ఉప్పెనలా పరుగెత్తే నదికి తాకిన పర్వత శిఖరంలా కనిపించింది.
తతస్తస్మాదప్లుత్య గజాద్భారత భారతః। ఖఙ్గపాణిరదీనాత్మా తస్థౌ భూమౌ సుదంశితః
అప్పుడతడు ఆ ఏనుగుపై నుండి దూకి, ఖడ్గాన్ని చేతిలో పట్టుకుని, భయమేమీ లేకుండా, ధైర్యంగా నేలపై నిలబడ్డాడు.
స చచార బహూన్మార్గానభితః పాతయన్గజాన్ । అగ్నిచక్రమివావిద్ధం సర్వతః ప్రత్యదృశ్యత
అతడు చుట్టూ ఉన్న ఏనుగులను కొట్టి పడేస్తూ, అనేక దారుల్లో తిరిగాడు. అగ్నిచక్రంలా అన్ని వైపులా అతడు కనిపించాడు.
అశ్వబృన్దేషు నాగేషు రథానీకేషు చాభిభూః । పదాతీనాం చ సఙ్ఘేషు వినిఘ్నఞ్శోణితోక్షితః
అశ్వాల గుంపుల్లో, ఏనుగుల మధ్య, రథాల సమూహాల్లో, కాలాళ్ల సైన్యంలోనూ, భీముడు వారిని కొట్టి పడేస్తూ రక్తంతో తడిసిపోయాడు.
శ్యేనవద్వ్యచరద్భీమో రణేఽరిషు బలోత్కటః। ఛిన్దంస్తేషాకం శరీరాణి శిరాంసి చ మహాబలః
యుద్ధంలో భీముడు శత్రువుల మధ్య పక్షిరాజు లాగా సంచరించాడు. అతని మహాబలంతో వారి శరీరాలు, తలలను కోసిపడేశాడు.
ఖఙఘ్గేకన శితధారేణ సంయుగే గజయోధినామ్। పదాతిరేకః సంక్రుద్ధః శత్రూణాం భయవర్ధనః
పదునైన ఖడ్గంతో, యుద్ధంలో ఏనుగు యోధుల మధ్య, కోపంతో ఉన్న ఆ కాలాళ్ళ వీరుడు శత్రువులకు భయాన్ని మరింత పెంచాడు.
సంమాహయామాస స తాన్కాలాన్తకయమోపమః। మూఢాశ్చ తే తమేవాజౌ వినదన్తః సమాద్రవన్
కాలాంతకుడిలా భయంకరంగా ఉన్న అతడు వారిని చంపాడు. ఆ మూర్ఖులు యుద్ధంలో అరుస్తూ అతనివైపు పరుగెత్తారు.
సాసిముత్తమవేగేన విచరన్తం మహారణే। నికృత్య రథినాం చాజౌ రథేషాశ్చ యుగాని చ
అతడు గొప్ప వేగంతో యుద్ధభూమిలో తిరుగుతూ, రథసారథులను, రథాల యుక్త భాగాలను కోసి పడేశాడు.
జఘాన రథినశ్చాపి బలవాన్రిపుమర్దనః। భీమసేనశ్చరన్మార్గాన్సుబహూన్ప్రత్యదృశ్యత
శత్రువులను నాశనం చేసే బలవంతుడు భీమసేనుడు రథసారథులను చంపుతూ, అనేక దారుల్లో కనిపించాడు.
భ్రాన్తమావిద్ధముద్భ్రాన్తమాప్లుతం ప్రసృతం ప్లుతమ్ । సంపాతం సముదీర్ణం చ దర్శయామాస పాణ్డవః
పాండవుడు ఎగిరిపడుతున్న, గాయపడి తూలుతున్న, పరుగెత్తుతున్న, పడిపోతున్న, లేచి యుద్ధం చేస్తున్న యోధులను చూపించాడు.
కేచిదగ్రాసినా ఛిన్నాః పాణ్డవేన మహాత్మనా। వినేదుర్భిన్నమర్మాణో నిపేతుశ్చ గతాసవః
పాండవుని ఖడ్గంతో కొంతమంది కోసిపడగా, వారి ప్రాణాలు పోయి, అంతరాళాలు చీలిపోయి, అరుస్తూ నేలపై పడిపోయారు.
ఛఇన్నదన్తాగ్రహస్తాశ్చ భిన్నకుమ్భాస్తథాఽపరే । వియోధాః స్వాన్యనీకాని జఘ్నుర్భారత వారణాః
కొంతమంది ఏనుగులకు దంతాలు, సొండలు కోసిపడగా, మరికొందరికి తలలు చీలిపోయాయి. ఆ ఏనుగులు తమ సొంత సైన్యాన్ని దాడి చేశాయి, ఓ భారత.