పుత్రేణ తవ రాజేన్ద్ర స తథోక్తో మహాబలః । మహత్యా సేనయా గుప్తః ప్రాయాద్భీమరథం ప్రతి
రాజేంద్ర! నీ కుమారుడు, అప్పుడు, గొప్ప సేనతో రక్షించబడుతూ, మహాబలుడు, భీముడి రథాన్ని ఎదుర్కొనడానికి బయలుదేరాడు.
తామాపతన్తీం మహతీం కలిఙ్గానాం మహాచమూమ్। రథాశ్వనాగకలిలాం ప్రగృహీతమహాయుధామ్
అప్పుడు కలింగుల ఆ మహాసేన, రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులతో నిండినదిగా, గొప్ప ఆయుధాలు పట్టుకుని ముందుకు దూసుకొచ్చింది.
భీమసేనః కలిఙ్గానామార్చ్ఛద్భారత వాహినీమ్ । కేతుమన్తం చ నైషాదిమాయాన్తం సహ చేదిభిః
భారతా! భీమసేనుడు కలింగుల సైన్యాన్ని, అలాగే చేతిబృందంతో కలసి వస్తున్న నిషాద రాజు కేతుమంతుని కూడా ఎదుర్కొన్నాడు.
తతః శ్రుతాయుః సంక్రుద్ధో రాజ్ఞా కేతుమతా సహ। ఆససాద రణే భీమం వ్యూఢానీకేషు చేదిషు
ఆ సమయంలో శ్రుతాయుడు, కోపంతో, రాజు కేతుమంతునితో కలిసి, సేదులు క్రమంగా ఏర్పడి ఉండగా, యుద్ధంలో భీముడిని ఎదుర్కొన్నాడు.
రథైరనేకసాహస్రైః కలిఙ్గానాం నరాధిప । అయుతేన గజానాం చ నిషాదైఃక సహ కేతుమాన్
అనేక వేల కలింగుల రథాలతో, పది వేల ఏనుగులతో, నిషాదులతో కలసి కేతుమంతుడు యుద్ధంలో భీమసేనుని అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టాడు.
భిమసేనం రణే రాజన్సమన్తాత్పర్యవారయత్ । చేదిమత్స్యకరూషాశ్చ భీమసేనపదానుగాః
చేదులు, మత్స్యులు, కరూషులు — వీరంతా భీమసేనుని అనుచరులుగా, యుద్ధంలో నిషాదులు, వారి రాజులపై దాడికి వెళ్లారు.
అభ్యధావన్త సమరే నిషాదాన్సహ రాజభిః । తతః ప్రవవృతే యుద్ధం ఘోరరూపం భయావహమ్
అప్పుడు పరస్పరం హతమార్చుకోవాలని ఉద్దేశంతో యోధులు స్వజనులను కూడా గుర్తించలేకపోయారు. అక్కడ భయంకరమైన, ఉగ్రమైన యుద్ధం చెలరేగింది.
న ప్రాజానన్త యోధాః స్వాన్పరస్పరజిఘాంసయా । ఘోరమాసీత్తతో యుద్ధం భీమస్య సహసా పరైః
అలా, భీముడు తన శత్రువులతో మధ్య అకస్మాత్తుగా ఘోరమైన యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
యథేన్ద్రస్య మహారాజ మహత్యా దైత్యసేనయా। తస్య సైన్యస్య సంగ్రామే యుధ్యమానస్య భారత
ఓ మహారాజా! ఇంద్రుడు దైత్యుల గొప్ప సైన్యాన్ని ఎలా ఎదుర్కొన్నాడో, అలాగే ఆ సైన్యం కూడా యుద్ధంలో ధైర్యంగా పోరాడింది, ఓ భారత వంశజా!
బభూవ సుమహాఞ్శబ్దః సాగరస్యేవ గర్జతః। అన్యోన్యం స్మ తదా యోధా వికర్షన్తో విశాంపతే
ఆ సమయంలో సముద్రం గర్జించినట్లు గొప్ప శబ్దం ఎగసింది. యోధులు ఒకరినొకరు బలంగా లాగుకుంటూ పోరాడారు, ఓ రాజులలో అధిపతీ!
మహీం చక్రుశ్చితాం సర్వాం శశలోహితసన్నిభామ్ । యోధాంశ్చ స్వాన్పరాన్వాపి నాభ్యజానఞ్జిఘాంసయా
యుద్ధంలో భూమంతా నరమును రంగుతో కప్పబడినట్లయింది. తమవాళ్లను, శత్రువులను ఎవ్వరూ గుర్తించలేక, చంపాలనే కోరికతో అందరూ యుద్ధంలో మునిగిపోయారు.
స్వానప్యాదదతే స్వాశ్చ శూరాః పరమదుర్జయాః। విమర్దః సుమహానాసీదల్పానాం బహుభిః సహ
బలమైన, ఓడించలేని వీరులు తమవాళ్లను కూడా పట్టుకున్నారు. కొద్దిమందికి ఎదురుగా అనేకమంది పోరాడుతూ పెద్ద పోరాటం జరిగింది.
కలిఙ్గైః సహ చైదీనాం నిషాదైశ్చ విశాంపతే । కృత్వా పురుషకారం తు యథాశక్తి మహాబలాః
కళింగులు, చేదులు, నిషాదులతో కలిసి, మహాబలులు తమ శక్తికి తగినంతగా పురుషార్థం చూపిస్తూ యుద్ధంలో ధైర్యంగా పోరాడారు.
భీమసేనం పరిత్యజ్య సంన్యవర్తనక్త చేదయః। సర్వైః కలిఙ్గైరాసన్నః సన్నివృత్తేషు చేదిషు
భీమసేనుడిని వదిలేసి చేదులు వెనక్కు తిరిగారు. చేదులు వెనక్కు తగ్గినప్పుడు కళింగులు అందరూ దగ్గరకి వచ్చారు.
స్వబాహుబలమస్థాయ అభ్యవర్షన్త పాణ్డవమ్ । న చచాల రథోపస్థాద్భీమసేనో మహాబలః
తమ చేతబలాన్ని నమ్ముకుని వారు పాండవుడిపై దాడులు చేశారు. అయినా మహాబలుడు భీమసేనుడు తన రథంలో నుంచి కదలలేదు.
శితైరవాకిరద్బాణైః కలిఙ్గానాం వరూథినీమ్ । కాలిఙ్గస్తు మహేష్వాసః పుత్రశ్చాస్య మహారథః
భీముడు పదునైన బాణాలతో కళింగుల సైన్యాన్ని చీల్చాడు. కళింగుడు, గొప్ప విలువిద్వాన్, అతని కుమారుడు కూడా మహారథి.
శక్రదేవ ఇతి ఖ్యాతో జఘ్నతుః పాణ్డవం శరైః। తతో భీమో మహాబాహుర్విధున్వన్రుచిరం ధనుః
శక్రదేవుడు అని పేరు గాంచిన వారు బాణాలతో పాండవుడిపై దాడి చేశారు. అప్పుడు భీముడు, గొప్ప బలశాలి, తన అందమైన విల్లు ఊపాడు.
యోధయామాస కాలిఙ్గం స్వబాహుబలమాశ్రితః। శక్రదేవస్తు సమరే విసృజన్సాయకాన్బహూన్
తన చేతబలాన్ని నమ్ముకుని భీముడు కళింగుడితో యుద్ధం చేశాడు. యుద్ధంలో శక్రదేవుడు అనేక బాణాలను వదిలాడు.
అశ్వాఞ్జఘాన సమరే భీమసేనస్య సాయకైః। తం దృష్ట్వా విరథం తత్ర భీమసేనమరిన్దమమ్
శక్రదేవుడు యుద్ధంలో భీమసేనుని గుర్రాలను బాణాలతో కొట్టాడు. భీముడు రథం లేకుండా నిలిచినప్పుడు, శత్రువులను నాశనం చేసే వాడు అక్కడ కనిపించాడు.
శక్రదేవోఽభిదుద్రావ శరైరవకిరఞ్సితైః। భీమస్యోపరి రాజేన్ద్ర శక్రదేవో మహాబలః
శక్రదేవుడు పదునైన బాణాలతో భీముడిపై దాడి చేస్తూ ముందుకు దూసుకొచ్చాడు. ఓ రాజేంద్రా! శక్రదేవుడు గొప్ప బలంతో భీముడిపై బాణవర్షాన్ని కురిపించాడు.
వవర్ష శరవర్షాణి తపాన్తే జలదో యథా। హతాశ్వే తు రథే తిష్ఠన్భీమసేనో మహాబలః
వేసవిలో మేఘం వర్షం కురిపించినట్లు, శక్రదేవుడు బాణవర్షాన్ని కురిపించాడు. గుర్రాలు చనిపోయినా, భీముడు తన రథంలో నిలబడి ఉన్నాడు.
శక్రదేవాయ చిక్షేప సర్వశైక్యాయసీం గదామ్। స తయా నిహతో రాజన్కాలిఙ్గతనయో రథాత్
భీముడు తన ఇనుప గదను మొత్తం శక్రదేవుడిపై విసిరాడు. ఆ గదతో తగిలి, ఓ రాజా! కళింగుని కుమారుడు రథం నుంచి పడిపోయాడు.
విరథః సహ సూతేన జగామ ధరణీతలమ్। కహతమాత్మసుతం దృష్ట్వా కలిఙ్గానాం జనాధిపః
రథం లేకుండా, తన సారథితో కలిసి భూమిపై పడిపోయాడు. తన కుమారుడు చనిపోయిన దృశ్యం చూసి, కళింగుల రాజు దుఃఖించాడు.
రథైరనేకసాహస్రైర్భీమస్యావారయద్దిశః । `అయుతేన గజానాం చ నిషాదైః పరివారితః।' తతో భీమో మహావేగాం త్యక్త్వా గుర్వీ మహాగదాం
అనేక వేల రథాలతో భీముడి దారిని అడ్డగించాడు. పది వేల ఏనుగులు, నిషాదులతో చుట్టుముట్టబడి, భీముడు తన భారమైన గొప్ప గదను వదిలేశాడు.
నిస్త్రింశమాదదే ఘోరం చికీర్షుః కర్మ దారుణమ్ । చర్మ చాప్రతిమం రాజన్నార్షభం పురుషర్షభ
భయంకరమైన కత్తిని తీసుకుని, భయానకమైన కార్యం చేయాలని సంకల్పించాడు. ఓ రాజా! వృషభపు గుర్తుతో అలంకరించిన అపూర్వమైన కవచాన్ని కూడా ధరించాడు.
నక్షత్రైరర్ధచన్ద్రైశ్చ శాతకుమ్భమయైశ్చితమ్ । కాలిఙ్గస్తు తతః క్రుద్ధో ధనుర్జ్యామవమృజ్య చ
నక్షత్రాలు, అరచంద్రాలతో, బంగారు అలంకరణలతో ఆ కవచం మెరిసింది. ఆ సమయంలో కళింగుడు కోపంతో తన విల్లు బిగించాడు.
ప్రగృహ్య చ శరం ఘోరమేకం సర్పవిషోపమమ్। ప్రాహిణోద్భీమసేనాయ వధాకాఙ్క్షీ జనేశ్వరః
ఒక భయంకరమైన బాణాన్ని, పాము విషంలా ఘోరంగా ఉన్నదాన్ని పట్టుకుని, జనాధిపతి భీమసేనుడిని చంపాలని ఆశించి, ఆ బాణాన్ని అతని వైపు పంపాడు.
తమాపతన్తం వేగేన ప్రేరితం నిశితం శరమ్। భీమసేనో ద్విధా రాజంశ్చిచ్ఛేద విపులాసినా
ఓ రాజా! ఆ వేగంగా వస్తున్న పదునైన బాణాన్ని భీమసేనుడు తన బలమైన ఖడ్గంతో రెండు ముక్కలు చేశాడు.
ఉదక్రోశచ్చ సంహృష్టస్త్రాసయానో వరూథినీమ్ । కాలిఙ్గోఽథ తతః క్రుద్ధో భీమసేనాయ సంయుగే
ఆ సమయంలో భీముడు ఆనందంతో గట్టిగా అరవడంతో సైన్యానికి భయం పుట్టింది. వెంటనే కోపంతో కళింగుడు యుద్ధంలో భీమసేనుడిపై దాడికి వచ్చాడు.
తోమరాన్ప్రాహిణోచ్ఛీఘ్రం చతుర్దశ శిలాశితాన్। తానప్రాప్తాన్మహాబాహుః ఖగతానేవ పాణ్డవః
ఆ కళింగుడు త్వరగా పద్నాలుగు రాళ్లతో పదునైన భుజబలంతో కూడిన కత్తులను విసిరాడు. ఆ ఖడ్గాలను భీముడు గాల్లో ఎగురుతున్నప్పుడు కోసి పడేశాడు.