ఆకాశాదీరితాం దివ్యామాత్మనో హితసంభవామ్ । భీష్మభీష్మ మహాబాహో శీఘ్రం యత్నం కురుష్వ వై
ఆకాశంలోంచి ఒక దివ్యమైన స్వరం వినిపించింది. అది నీకు మేలు కలిగించేందుకు వచ్చింది. 'ఓ మహాబాహువంతుడైన భీష్మా, భీష్మా! త్వరగా జాగ్రత్తగా ప్రయత్నించు!' అని ఆ స్వరం పలికింది.
ఏష హ్యస్య జయే కాలో నిర్దిష్టో విశ్వయోనినా । ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వచనం దేవదూతేన భాషితమ్
ప్రపంచానికి మూలమైన ఆ పరమాత్ముడు, ఇతని ఓడిపోవడానికి ఇదే సమయం అని నిర్ణయించాడు. ఆ దైవదూత మాటలు వినగానే—
సంప్రహృష్టమనా భూత్వా వధే తస్య మనో దధే । విరథం రథినాం శ్రేష్ఠం శ్వేతం దృష్ట్వా పదాతినమ్
ఆ మాటలు విని భీష్ముని మనసు ఆనందంతో నిండిపోయింది. తన శత్రువు అయిన శ్వేతుడు రథం లేకుండా కాలినడకన ఉన్నాడని చూసి, అతని వధకు మనసు పెట్టాడు.
సహితాస్త్వభ్యవర్తన్త పరీప్సన్తో మహారథాః । సాత్యకిర్భీమసేనశ్చ ధృష్టద్యుమ్నశ్చ పార్షతః
అప్పుడు సత్యకి, భీమసేనుడు, పృశతుని కుమారుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడు — ఈ మహారథులు అందరూ కలిసి అతన్ని రక్షించేందుకు చేరారు.
కైకేయో ధృష్టకేతుశ్చ అభిమన్యుశ్చ వీర్యవాన్। ఏతానాపతతః సర్వాన్ద్రోణశల్యకృపైః సహ
కైకేయుడు, ధృష్టకేతువు, పరాక్రమవంతుడైన అభిమన్యుడు — వీళ్లంతా కలిసి ద్రోణుడు, శల్యుడు, కృపాచార్యులతో పాటు ముందుకు దూసుకొచ్చారు.
అవారయదమేయాత్మా వారివేగానివాచలః । స నిరుద్ధేషు సర్వేషు పాణ్డవేషు మహాత్మసు
అపరాజితుడైన భీష్ముడు, వేగంగా వచ్చే నీటిని అడ్డుకునే కొండలా, వారిని అడ్డగించాడు. అలా పాండవులంతా ఆపబడినప్పుడు—
శ్వేతః ఖఙ్గమథాకృష్య భీష్మస్య ధనురాచ్ఛినాత్। తదపాస్య ధనుశ్ఛిన్నం త్వరమాణః పితామహః
శ్వేతుడు తన ఖడ్గాన్ని తీసుకుని, భీష్ముని విల్లు కోసేశాడు. కానీ భీష్ముడు తన కోసిన విల్లు పక్కన పెట్టి, వెంటనే—
దేవదూతవచః శ్రుత్వా వధే తస్య మనో దధే । తతః ప్రచరమాణస్తు పితా దేవవ్రతస్తవ
దైవదూత మాటలు విని, భీష్ముడు శ్వేతుని వధపై తన మనసు నిలిపాడు. ఆ తరువాత నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు చురుకుగా సంచరించసాగాడు.
అన్యత్కార్ముకమాదాయ త్వరమాణో మహారథః। క్షణేన సజ్యమకరోచ్ఛక్రచాపసమప్రభమ్
ఆ గొప్ప యోధుడు వెంటనే ఇంకో విల్లు తీసుకుని, క్షణంలోనే దాన్ని ఎక్కించాడు. అది ఇంద్రుని విల్లు లా ప్రకాశించింది.
పితా తే భరతశ్రేష్ఠ శ్వేతం దృష్ట్వా మహారథైః । వృతం తం మనుజవ్యాఘ్రైర్భీమసేనపురోగమైఃక
భరత వంశంలో ఉత్తముడవైన నీ తండ్రి, భీమసేనుడు ముందుండి, శ్వేతుడు మహారథులతో చుట్టుముట్టబడ్డాడని చూశాడు.
అభ్యవర్తత గాఙ్గేయః శ్వేతం సేనాపతిం ద్రుతమ్ । ఆపతన్తం తతో భీష్మో భీమసేనం ప్రతాపవాన్
ఆ తరువాత గంగాపుత్రుడైన భీష్ముడు, శ్వేతుడు అనే సేనాధిపతిని వేగంగా ఎదుర్కొన్నాడు. ఆ సమయంలో భీమసేనుడు ఎదురుగా వచ్చాడు.
ఆజఘ్నే విశిఖైః షష్ట్యా సేనాన్యం స మహారథః । అభిమన్యుం చ సమరే పితా దేవవ్రతస్తవ
ఆ మహారథుడు యుద్ధంలో సేనాధిపతిని అరవై బాణాలతో కొట్టాడు. నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు అభిమన్యునిపైనా బాణాలు వదిలాడు.
ఆజఘ్నే భరతశ్రేష్ఠస్త్రిభిః సన్నతపర్వభిః । సాత్యకిం చ శతేనాజౌ భరతానాం పితామహః
భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన నీ తాత, యుద్ధంలో సత్యకిని వంద బాణాలతో, ధృష్టద్యుమ్నుని మూడు పదునైన బాణాలతో గాయపరిచాడు.
ధృష్టద్యుమ్నం చ వింశత్యా కైకేయం చాపి పఞ్చభిః । తాంశ్చ సర్వాన్మహేష్వాసాన్పితా దేవవ్రతస్తవ
ధృష్టద్యుమ్నుని ఇరవై బాణాలతో, కైకేయుడిని అయిదు బాణాలతో గాయపరిచాడు. నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు ఆ మహాశూరులందరినీ అడ్డగించాడు.
వారయిత్వా శరైర్ఘోరైః శ్వేతమేవాభిదుద్రువే। తతః శరం మృత్యుసమం భారసాధనముత్తమమ్
భయంకరమైన బాణాలతో వారందరినీ వెనక్కు నెట్టేసి, భీష్ముడు నేరుగా శ్వేతుని మీదకు దూకాడు. అప్పుడు మరణానికి సమానమైన, గొప్ప భారాన్ని తీయగల బాణాన్ని తీసుకున్నాడు.
వికృష్య బలవాన్భీష్మః సమాధత్త దురాసదమ్। బ్రహ్మాస్త్రేణ సుసంయుక్తం తం శరం లోమవాహినమ్
బలవంతుడైన భీష్ముడు ఆ బాణాన్ని బలంగా వెనక్కు లాగి, బ్రహ్మాస్త్రంతో కలిపి, వెంట్రుకలు నిక్కబొడిచేలా తయారుచేసి, దాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
దదృశుర్దేవగన్ధర్వాః పిశాచోరగరాక్షసాః । స తస్య కవచం భిత్వా హృదయం చామితౌజసః
దేవతలు, గంధర్వులు, పిశాచులు, నాగులు, రాక్షసులు ఆ దృశ్యాన్ని చూశారు. ఆ బాణం శ్వేతుని కవచాన్ని, అతని గుండెను చీల్చింది.
జగామ ధరణీం బాణో మహాశనిరివ జ్వలన్। అస్తం గచ్ఛన్యథాఽఽదిత్యః ప్రభాప్రాదాయ సత్వరః
ఆ బాణం మెరుస్తూ, ఉరిమంటలతో కూడిన వజ్రంలా భూమిపై పడింది. అది శ్వేతుని కాంతిని తీసుకెళ్లింది, సూర్యుడు అస్తమించేటప్పుడు తన వెలుతురును తీసుకెళ్లినట్లుగా.
ఏవం జీవితమాదాయ శ్వేతదేహాఞ్జగామ హ। తం భీష్మేణ నరవ్యాఘ్రం తథా వినిహతం యుధి
అలా శ్వేతుని ప్రాణం తీసిన భీష్ముడు, ఓ మహాపురుషా, యుద్ధంలో అతన్ని పడగొట్టాడు.
ప్రపతన్తమపశ్యామ గిరేః శృఙ్గమివ చ్యుతమ్। అశోచన్పాణ్డవాస్తత్ర క్షత్రియాశ్చ మహారథాః
అతడు పర్వత శిఖరం కూలినట్టు నేలపై పడిపోతున్న దృశ్యం చూశాం. అక్కడ పాండవులు, మహారథులైన క్షత్రియులు అందరూ దుఃఖించారు.
ప్రహృష్టాశ్చ సుతాస్తుభ్యం కురవశ్చాపి సర్వశః । తతో దుఃశాసనో రాజఞ్శ్వేతం దృష్ట్వా నిపాతితమ్
నీ కుమారులు, కౌరవులు అందరూ ఎంతో ఆనందించారు. ఆ సమయంలో రాజా, దుఃశాసనుడు శ్వేతుడు పడిపోయిన దృశ్యాన్ని చూశాడు.
వాదిత్రనినదైర్ఘోరైర్నృత్యతి స్మ సమంతతః । తస్మిన్హతే మహేష్వాసే భీష్మేణాహవశోభినా
ఆ గొప్ప విలువిద్వాంసుడు భీష్ముడు శ్వేతుని సంహరించినప్పుడు, భయంకరమైన వాద్యాల శబ్దాలతో అక్కడక్కడా దుఃశాసనుడు ఆనందంగా నాట్యం చేశాడు.
ప్రావేపన్త మహేష్వాసాః శిఖణ్డిప్రముఖా రథాః । తతో ధనంజయో రాజన్వార్ష్ణేయశ్చాపి సర్వశః
శిఖండిని ముందుగా ఉంచుకుని ఉన్న మహావిలువిద్వాంసులు భయంతో వణికిపోయారు. ఆ తరువాత రాజా, ధనంజయుడు, వృష్ణివంశస్థులు అందరూ నెమ్మదిగా వెనక్కు తగ్గారు.
అవహారం శనైశ్చక్రుర్నిహతే వాహినీపతౌ। తతోఽవహారః సైన్యానాం తవ తేషాం చ భారత
సేనాధిపతి చనిపోవడంతో వారు నెమ్మదిగా వెనక్కు తగ్గడం మొదలుపెట్టారు. ఆ తరువాత, ఓ భారతా, నీ సైన్యం, వారి సైన్యం రెండూ వెనుదిరిగాయి.
తావకానాం పరేషాం చ నర్దతాం చ ముహుర్ముహుః । పార్థా విమనసో భూత్వా న్యవర్తన్త మహారథాః । చిన్తయన్తో వధం ఘోరం ద్వైరథేన పరంతపాః
నీ వాళ్లు, ప్రత్యర్థి వాళ్లు పదే పదే గర్జిస్తూ వెనక్కు తగ్గారు. మహారథులు మనసులో కలవరంతో, ఆ భయంకరమైన ద్వంద్వయుద్ధంలో జరిగిన హత్యను ఆలోచిస్తూ వెనుదిరిగారు.
( శ్వేతే సేనాపతౌ తాత సంగ్రమే నిహతే పరైః। కిమకుర్వన్మహేష్వాసాః పాఞ్చాలాః పాణ్డవైః సహ
తండ్రి, శ్వేతుడు అనే సేనాధిపతి శత్రువుల చేతిలో యుద్ధంలో మరణించినప్పుడు, పాంచాళులు పాండవులతో కలిసి, ఆ మహావిలువిద్వాంసులు ఏమి చేశారు?
సేనాపతిం సమాకర్ణ్య శ్వేతం యుధి నిపాతితమ్ । తదర్థం యతతాం చాపి పరేషాం ప్రపలాయినామ్
యుద్ధంలో శ్వేతుడు అనే సేనాధిపతి పడిపోయాడని విని, ఆ ఉద్దేశంతో శత్రువులు ప్రయత్నించి పారిపోతున్నారని చూసారు.
మనః ప్రీణాతి మే వాక్యం జయం సంజయ శ్రృణ్వతః। ప్రత్యుపాయం చిన్తయన్తః సఞ్జనాః ప్రస్రవన్తి మే
సంజయా, నీ విజయవార్తలు వింటూ నా మనసు ఆనందిస్తోంది. వారి ప్రయత్నాలు, శత్రువుల పరాభవం వింటూ, నేను ఎదుర్కొనే మార్గాలను ఆలోచిస్తున్నాను.
స హి వీరోఽనురక్తశ్చ వృద్ధః కురుపతిస్తదా । కృతం వైరం సదా తేన పితుః పుత్రేణ ధీమతా
ఆ వృద్ధుడు, ధైర్యవంతుడు, కురువంశాధిపతి అప్పట్లో తన తండ్రి కుమారుని వల్ల ఎప్పుడూ శత్రుత్వాన్ని కలిగి ఉండేవాడు.
తస్యోద్వేగభయాచ్చాపి సంశ్రితః పాణ్డవాన్పురా । సర్వం బలం పరిత్యజ్య దుర్గం సంశ్రిత్య తిష్ఠతి
అతని భయంతో, కలవరంతో, ఒకసారి పాండవుల వద్ద ఆశ్రయం పొందాడు. తన సైన్యాన్ని వదిలిపెట్టి, కోటలో దాగి ఉండేవాడు.