అష్టభిర్నవభిర్భీష్మః శక్తిం చిచ్ఛేద పత్రిభిః । ఉత్కృష్టహేమవికృతాం నికృతాం నిశితైః శరైః
భీష్ముడు ఎనిమిది లేదా తొమ్మిది పదునైన బాణాలతో, అద్భుతమైన బంగారు అలంకారాలున్న ఆ శక్తిని నశింపజేశాడు.
ఉచ్చుక్రుశుస్తతః సర్వే తావకా భరతర్షభ । శక్తిం వినిహతాం దృష్ట్వా వైరాటిః క్రోధమూర్చ్ఛితః
ఆ శక్తి నాశనం అయిన దృశ్యాన్ని చూసి, భారత వంశశ్రేష్ఠుడా! నీ సైనికులు అందరూ పెద్దగా అరవడం మొదలుపెట్టారు. కానీ విరాటుని కుమారుడు కోపంతో ఉప్పొంగిపోయాడు.
కాలోపహతచేతాస్తు కర్తవక్యం నాభ్యజానత। క్రోధసంమూర్చ్ఛితో రాజన్వైరాటిః ప్రహసన్నివ
కాల ప్రభావంతో వారి మనస్సులు మయ్యమయ్యాయి, వారు ఆజ్ఞలను పట్టించుకోలేదు. రాజా! విరాటుని కుమారుడు కోపంతో నవ్వుతున్నట్టు కనిపించాడు.
గదాం జగ్రాహ సంహృష్టో భీష్మస్య నిధనం ప్రతి। క్రోధేన రక్తనయనో దణ్డపాణిరివాన్తకః
భీష్ముని నాశనం కోసం ఉత్సాహంగా, అతడు ఒక గొడ్డలిని పట్టుకున్నాడు. కోపంతో అతని కళ్ళు ఎర్రగా మెరిసాయి, మరణదేవుడు దండంతో వచ్చినట్టు కనిపించాడు.
భీష్మం సమిదుద్రావ జలౌఘ ఇవ పర్వతమ్। తస్య వేగమసంవార్యం మత్వా భీష్మః ప్రతాపవాన్
అతడు జలప్రవాహం కొండవైపు పరుగెత్తినట్టు భీష్ముని వైపు దూసుకెళ్లాడు. అతని వేగాన్ని అడ్డుకోలేనిదని గ్రహించిన భీష్ముడు మహాప్రతాపంతో ఉన్నాడు.
ప్రహారవిప్రమోక్షార్థం సహసా ధరణీంగతః। శ్వేతః క్రోధసమావిష్టో భ్రామయిత్వా తు తాం గదామ్
శక్తివంతమైన దెబ్బ కొట్టేందుకు, కోపంతో ఊగిపోయిన శ్వేతుడు అకస్మాత్తుగా నేలపైకి దూకి, ఆ గొడ్డలిని తిప్పాడు.
రథే భీష్మస్య చిక్షేప యథా దేవో ధనేశ్వరః । తయా భీష్మనిపాతిన్యా స రథో భస్మసాత్కృతః
దనేశ్వరుడు ఆయుధాన్ని విసిరినట్టు, శ్వేతుడు ఆ గొడ్డలిని భీష్ముని రథంపై విసిరాడు. ఆ గొడ్డలి భీష్ముని రథాన్ని బూడిదగా మార్చేసింది.
సధ్వజః సహ సూతేన సాశ్వః సయుగబన్ధురః । విరథం రథినాం శ్రేష్ఠం భీష్మం దృష్ట్వా రథోత్తమకాః
ఆ రథం, దాని ధ్వజంతో, సారథితో, గుర్రాలతో, యోగంతో సహా మొత్తం బూడిదైంది. రథాలలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు రథం లేకుండా కనిపించగా, ఇతర రథాధిపతులు ఆశ్చర్యపోయారు.
అభ్యధావన్త సహితాః శల్యప్రభృతయో రథాః। తతోఽన్యం రథమాస్థాయ ధనుర్విస్ఫార్య దుర్మనాః
శల్యుడు మొదలైన రథాలు కలిసి ముందుకు వచ్చాయి. ఆ తరువాత, భీష్ముడు మరో రథంలోకెక్కి, తన విల్లు ఎక్కించుకుంటూ, మనస్సు కలవరంతో ఉన్నాడు.
శనకైరభ్యాయాచ్ఛ్వేతం గాఙ్గేయః ప్రహసన్నివ। ఏతస్మిన్నన్తరే భీష్మః శుశ్రావ విపులాం గిరమ్
గంగా కుమారుడైన భీష్ముడు, చిరునవ్వుతో శ్వేతుని దగ్గరకు నెమ్మదిగా వచ్చాడు. అదే సమయంలో భీష్ముడు ఒక గొప్ప శబ్దాన్ని వినిపించాడు.
ఆకాశాదీరితాం దివ్యామాత్మనో హితసంభవామ్ । భీష్మభీష్మ మహాబాహో శీఘ్రం యత్నం కురుష్వ వై
ఆకాశంలోంచి ఒక దివ్యమైన స్వరం వినిపించింది. అది నీకు మేలు కలిగించేందుకు వచ్చింది. 'ఓ మహాబాహువంతుడైన భీష్మా, భీష్మా! త్వరగా జాగ్రత్తగా ప్రయత్నించు!' అని ఆ స్వరం పలికింది.
ఏష హ్యస్య జయే కాలో నిర్దిష్టో విశ్వయోనినా । ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వచనం దేవదూతేన భాషితమ్
ప్రపంచానికి మూలమైన ఆ పరమాత్ముడు, ఇతని ఓడిపోవడానికి ఇదే సమయం అని నిర్ణయించాడు. ఆ దైవదూత మాటలు వినగానే—
సంప్రహృష్టమనా భూత్వా వధే తస్య మనో దధే । విరథం రథినాం శ్రేష్ఠం శ్వేతం దృష్ట్వా పదాతినమ్
ఆ మాటలు విని భీష్ముని మనసు ఆనందంతో నిండిపోయింది. తన శత్రువు అయిన శ్వేతుడు రథం లేకుండా కాలినడకన ఉన్నాడని చూసి, అతని వధకు మనసు పెట్టాడు.
సహితాస్త్వభ్యవర్తన్త పరీప్సన్తో మహారథాః । సాత్యకిర్భీమసేనశ్చ ధృష్టద్యుమ్నశ్చ పార్షతః
అప్పుడు సత్యకి, భీమసేనుడు, పృశతుని కుమారుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడు — ఈ మహారథులు అందరూ కలిసి అతన్ని రక్షించేందుకు చేరారు.
కైకేయో ధృష్టకేతుశ్చ అభిమన్యుశ్చ వీర్యవాన్। ఏతానాపతతః సర్వాన్ద్రోణశల్యకృపైః సహ
కైకేయుడు, ధృష్టకేతువు, పరాక్రమవంతుడైన అభిమన్యుడు — వీళ్లంతా కలిసి ద్రోణుడు, శల్యుడు, కృపాచార్యులతో పాటు ముందుకు దూసుకొచ్చారు.
అవారయదమేయాత్మా వారివేగానివాచలః । స నిరుద్ధేషు సర్వేషు పాణ్డవేషు మహాత్మసు
అపరాజితుడైన భీష్ముడు, వేగంగా వచ్చే నీటిని అడ్డుకునే కొండలా, వారిని అడ్డగించాడు. అలా పాండవులంతా ఆపబడినప్పుడు—
శ్వేతః ఖఙ్గమథాకృష్య భీష్మస్య ధనురాచ్ఛినాత్। తదపాస్య ధనుశ్ఛిన్నం త్వరమాణః పితామహః
శ్వేతుడు తన ఖడ్గాన్ని తీసుకుని, భీష్ముని విల్లు కోసేశాడు. కానీ భీష్ముడు తన కోసిన విల్లు పక్కన పెట్టి, వెంటనే—
దేవదూతవచః శ్రుత్వా వధే తస్య మనో దధే । తతః ప్రచరమాణస్తు పితా దేవవ్రతస్తవ
దైవదూత మాటలు విని, భీష్ముడు శ్వేతుని వధపై తన మనసు నిలిపాడు. ఆ తరువాత నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు చురుకుగా సంచరించసాగాడు.
అన్యత్కార్ముకమాదాయ త్వరమాణో మహారథః। క్షణేన సజ్యమకరోచ్ఛక్రచాపసమప్రభమ్
ఆ గొప్ప యోధుడు వెంటనే ఇంకో విల్లు తీసుకుని, క్షణంలోనే దాన్ని ఎక్కించాడు. అది ఇంద్రుని విల్లు లా ప్రకాశించింది.
పితా తే భరతశ్రేష్ఠ శ్వేతం దృష్ట్వా మహారథైః । వృతం తం మనుజవ్యాఘ్రైర్భీమసేనపురోగమైఃక
భరత వంశంలో ఉత్తముడవైన నీ తండ్రి, భీమసేనుడు ముందుండి, శ్వేతుడు మహారథులతో చుట్టుముట్టబడ్డాడని చూశాడు.
అభ్యవర్తత గాఙ్గేయః శ్వేతం సేనాపతిం ద్రుతమ్ । ఆపతన్తం తతో భీష్మో భీమసేనం ప్రతాపవాన్
ఆ తరువాత గంగాపుత్రుడైన భీష్ముడు, శ్వేతుడు అనే సేనాధిపతిని వేగంగా ఎదుర్కొన్నాడు. ఆ సమయంలో భీమసేనుడు ఎదురుగా వచ్చాడు.
ఆజఘ్నే విశిఖైః షష్ట్యా సేనాన్యం స మహారథః । అభిమన్యుం చ సమరే పితా దేవవ్రతస్తవ
ఆ మహారథుడు యుద్ధంలో సేనాధిపతిని అరవై బాణాలతో కొట్టాడు. నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు అభిమన్యునిపైనా బాణాలు వదిలాడు.
ఆజఘ్నే భరతశ్రేష్ఠస్త్రిభిః సన్నతపర్వభిః । సాత్యకిం చ శతేనాజౌ భరతానాం పితామహః
భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన నీ తాత, యుద్ధంలో సత్యకిని వంద బాణాలతో, ధృష్టద్యుమ్నుని మూడు పదునైన బాణాలతో గాయపరిచాడు.
ధృష్టద్యుమ్నం చ వింశత్యా కైకేయం చాపి పఞ్చభిః । తాంశ్చ సర్వాన్మహేష్వాసాన్పితా దేవవ్రతస్తవ
ధృష్టద్యుమ్నుని ఇరవై బాణాలతో, కైకేయుడిని అయిదు బాణాలతో గాయపరిచాడు. నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు ఆ మహాశూరులందరినీ అడ్డగించాడు.
వారయిత్వా శరైర్ఘోరైః శ్వేతమేవాభిదుద్రువే। తతః శరం మృత్యుసమం భారసాధనముత్తమమ్
భయంకరమైన బాణాలతో వారందరినీ వెనక్కు నెట్టేసి, భీష్ముడు నేరుగా శ్వేతుని మీదకు దూకాడు. అప్పుడు మరణానికి సమానమైన, గొప్ప భారాన్ని తీయగల బాణాన్ని తీసుకున్నాడు.
వికృష్య బలవాన్భీష్మః సమాధత్త దురాసదమ్। బ్రహ్మాస్త్రేణ సుసంయుక్తం తం శరం లోమవాహినమ్
బలవంతుడైన భీష్ముడు ఆ బాణాన్ని బలంగా వెనక్కు లాగి, బ్రహ్మాస్త్రంతో కలిపి, వెంట్రుకలు నిక్కబొడిచేలా తయారుచేసి, దాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
దదృశుర్దేవగన్ధర్వాః పిశాచోరగరాక్షసాః । స తస్య కవచం భిత్వా హృదయం చామితౌజసః
దేవతలు, గంధర్వులు, పిశాచులు, నాగులు, రాక్షసులు ఆ దృశ్యాన్ని చూశారు. ఆ బాణం శ్వేతుని కవచాన్ని, అతని గుండెను చీల్చింది.
జగామ ధరణీం బాణో మహాశనిరివ జ్వలన్। అస్తం గచ్ఛన్యథాఽఽదిత్యః ప్రభాప్రాదాయ సత్వరః
ఆ బాణం మెరుస్తూ, ఉరిమంటలతో కూడిన వజ్రంలా భూమిపై పడింది. అది శ్వేతుని కాంతిని తీసుకెళ్లింది, సూర్యుడు అస్తమించేటప్పుడు తన వెలుతురును తీసుకెళ్లినట్లుగా.
ఏవం జీవితమాదాయ శ్వేతదేహాఞ్జగామ హ। తం భీష్మేణ నరవ్యాఘ్రం తథా వినిహతం యుధి
అలా శ్వేతుని ప్రాణం తీసిన భీష్ముడు, ఓ మహాపురుషా, యుద్ధంలో అతన్ని పడగొట్టాడు.
ప్రపతన్తమపశ్యామ గిరేః శృఙ్గమివ చ్యుతమ్। అశోచన్పాణ్డవాస్తత్ర క్షత్రియాశ్చ మహారథాః
అతడు పర్వత శిఖరం కూలినట్టు నేలపై పడిపోతున్న దృశ్యం చూశాం. అక్కడ పాండవులు, మహారథులైన క్షత్రియులు అందరూ దుఃఖించారు.