జఘాన పరమక్రుద్ధో నృత్యన్నివ మహారథః । తస్య లాఘవముద్వీక్ష్య తుతుషుర్దేవతా అపి
అతడు పరమకోపంతో, నాట్యమాడుతున్నట్టు మహారథులను గాయపరిచాడు; అతని నైపుణ్యాన్ని చూసి దేవతలకూ ఆనందం కలిగింది.
లబ్ధలక్షతయా కార్ష్ణేః సర్వే భీష్మముఖా రథాః । సత్వవన్తమమన్యన్త సాక్షాదివ ధనంజయమ్
కార్ష్ణేయుడు లక్ష్యాన్ని తప్పకుండా తాకినందున, భీష్మునితో సహా అందరు రథస్వారులు అతడిని ధనంజయుడితో సమానమైన వీరుడిగా భావించారు.
తస్య లాఘవమార్గస్థమలాతసదృశప్రభమ్। దిశః పర్యపతచ్చాపం గాణ్డీవమివ ఘోషవత్
అభిమన్యుని విల్లు మెరుపులా వేగంగా, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, యుద్ధరంగంలో అన్ని దిశలకూ తిరుగుతూ, గాండీవం లాంటి శబ్దాన్ని చేశింది.
తమాసాద్య మహావేగైర్భీష్మో నవ్రభిరాశుగైః । వివ్యాధ సమరే తూర్ణమార్జునిం పరవీరహా
అప్పుడు భీష్ముడు, మహా వేగంతో, సమరంలో అర్జునుని కుమారుడిని తొమ్మిది చురుకైన బాణాలతో గాయపరిచాడు.
ధ్వజం చాస్య త్రిభిర్భల్లైశ్చిచ్ఛేద పరమౌజసః । సారథిం చ త్రిభిర్బాణైరాజఘాన యతవ్రతః
మూడు విస్తృతమైన బాణాలతో భీష్ముడు అతని పతాకాన్ని కోసి, మరో మూడు బాణాలతో అతని రథసారథిని గాయపరిచాడు.
తథైవ కృతవర్మా చ కృపః శల్యశ్చ మారిష । విద్ధ్వా నాకమ్పయత్కార్ష్ణిం మైనాకమివ పర్వతమ్
అదే విధంగా, కృతవర్మ, కృప, శల్యుడు కూడా కార్ష్ణేయుని బాణాలతో గాయపరిచినా, మైనాకపర్వతంలా అతడు కదలలేదు.
స తైః పరివృతః శూరో ధార్తరాష్ట్రైర్మహారథైః । వవర్ష శరవర్షాణి కార్ష్ణిః పఞ్చరథాన్ప్రతి
ధృతరాష్ట్రుని వీర కుమారులతో చుట్టుముట్టబడ్డ ఆ ధైర్యవంతుడు కృష్ణుడు, ఐదుగురు రథసారథులపై బాణాల వర్షం కురిపించాడు.
తతస్తేషాం సహస్రాణి సంవార్య శరవృష్టిభిః । ననాద బలవాన్కార్ష్ణిర్భీష్మాయ విసృజ్యఞ్శరాన్
అప్పుడు, వారి వేలాది బాణాలను తన బాణాలతో అడ్డుకుని, బలవంతుడు కృష్ణుడు గట్టిగా అరుస్తూ, భీష్ముడిపై బాణాలు వదిలాడు.
తత్రాస్య సుమహద్రాజన్బాహ్వోర్బలమదృశ్యత । యతమానస్య సమరే భీష్మమర్దయతః శరైః
ఆ సమరంలో భీష్ముడిని బాణాలతో గాయపరిచేందుకు శ్రమిస్తున్న కృష్ణుని భుజబలాన్ని అక్కడ అందరూ చూశారు, రాజా!
పరాక్రాన్తస్య తస్యైవ భీష్మోఽపి ప్రాహిణోచ్ఛరాన్ । స తాంశ్చిచ్ఛేద సమరే భీష్మచాపచ్యుతాఞ్శరాన్
అతను ధైర్యంగా ముందుకు సాగుతుండగా, భీష్ముడు కూడా అతనిపై బాణాలు వదిలాడు. అయితే యుద్ధంలో, భీష్ముడు వదిలిన ఆ బాణాలను కృష్ణుడు మధ్యలోనే కోసేశాడు.
తతో ధ్వజమామోఘేంషుర్భీష్మస్య నవభిః శరైః । చిచ్ఛేద సమరే వీరస్తత ఉచ్చుక్రుశుర్జనాః
తర్వాత, ఆ వీరుడు, తప్పకుండా తగిలే తొమ్మిది బాణాలతో భీష్ముని ధ్వజాన్ని యుద్ధంలో కోసేసాడు. అప్పుడు జనాలు పెద్దగా అరవసాగారు.
స రాజతో మహాస్కన్ధస్తాలో హేమవిభూషితః । సౌభద్రవిశిఖైశ్ఛిన్నః పపాత భువి భారత
ఆ రాజసమై, వెడల్పైన భుజాలతో, బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న ధ్వజదండం, సౌభద్రుని బాణాలకు తాకి భూమిపై పడిపోయింది, ఓ భారతా!
తం తు సౌభద్రవిశిఖైః పాతితం భరతర్షభ । దృష్ట్వా భీమో ననాదోచ్చైః సౌభద్రమభిహర్షయన్
సౌభద్రుని బాణాలతో భీష్ముని ధ్వజం పడిపోవడాన్ని చూసి, భీముడు గట్టిగా అరవడంతో సౌభద్రుడు ఆనందించాడు.
అథ భీష్మో మహాస్రాణి దివ్యాని సుబహూని చ । ప్రాదుశ్చక్రే మహారౌద్రే రణే తస్మిన్మహాబలః
అప్పుడూ మహాబలుడు భీష్ముడు, ఆ యుద్ధంలో అనేక దివ్యమైన, భయంకరమైన బాణాలను ప్రదర్శించాడు.
తతః శరసహస్రేణ సౌభద్రం ప్రతితామహః । అవాకిరదమేయాత్మా తదద్భుతమివాభవత్
తర్వాత, ఓ అప్రతిహతుడు భీష్ముడు, వెయ్యి బాణాలతో సౌభద్రుని కప్పేయగా, ఆ దృశ్యం ఆశ్చర్యంగా కనిపించింది.
తతో దశ మహేష్వాసాః పాణ్డవానాం మహారథాః । రక్షార్థమభ్యధావన్త సౌభద్రం త్వరితా రథైః
అప్పుడూ పాండవులలోని పదిమంది మహారథులు, సౌభద్రుని రక్షణ కోసం తమ రథాలతో వేగంగా పరుగెత్తారు.
విరాటః సహ పుత్రేణ ధృష్టద్యుమ్నశ్చ పార్షతః । భీమశ్చ కేకయాశ్చైవ సాత్యకిశ్చ విశాంపతే
విరాటుడు తన కుమారుడితో పాటు, పార్థుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు, భీముడు, కేకయులు, సత్యకిలు – వీరందరూ అక్కడ ఉన్నారు, ఓ రాజా!
తేషాం జవేనాపతతాం భీష్మః శాన్తనవో రణే । పాఞ్చాల్యం త్రిభిరానర్చ్ఛత్సాత్యకిం నవభిః శరైః
వారు వేగంగా ముందుకు దూసుకొస్తుండగా, శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముడు యుద్ధంలో ధృష్టద్యుమ్నుని మూడు బాణాలతో, సత్యకిని తొమ్మిది బాణాలతో గాయపరిచాడు.
పూర్ణాయతవిసృష్టేన క్షురేణ నిశితేన చ। ధ్వజమేకేన చిచ్ఛేద భీమసేనస్య పత్రిణా
పూర్తిగా లాగి వదిలిన పదునైన రెక్కల బాణంతో, భీష్ముడు యుద్ధంలో భీమసేనుని ధ్వజాన్ని కోసేశాడు.
జామ్బూనదమయః శ్రీమాన్కేసరీ స నరోత్తమ । పపాత భీమసేనస్య భీష్మేణ మథితో రథాత్
ఆ మణిపూసలతో అలంకరించిన, సింహచిహ్నంతో ఉన్న బంగారు ధ్వజం, భీష్ముడు బలంగా కొట్టి, భీమసేనుని రథం మీద నుంచి నేలపై పడిపోయింది.
తతో భీమస్త్రిభిర్విద్ధ్వా భీష్మం శాన్తనవం రణే। కృపమేకేన వివ్యాధ కృతవర్మాణమష్టభిః
తర్వాత భీముడు యుద్ధంలో శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముని మూడు బాణాలతో, కృపను ఒక బాణంతో, కృతవర్మను ఎనిమిది బాణాలతో గాయపరిచాడు.
ప్రగృహీతాగ్రహస్తేకన వైరాటిరపి దన్తినా । అభ్యద్రవత రాజానం మద్రాధిపతిముత్తరః
విరాటుని కుమారుడు ఉత్తరుడు, ఏనుగు అంకుశాన్ని గట్టిగా పట్టుకుని, తన ఏనుగుపై మద్రదేశాధిపతి రాజును ఎదుర్కొనడానికి దూసుకొచ్చాడు.
తస్య వారణరాజస్య జవేనాపతతో రథే । శల్యో నివారయామాస వేగమప్రతిమం శరైః
ఆ ఏనుగుపై ఉన్న ఉత్తరుడు తన ఏనుగుతో వేగంగా రథం వైపు దూసుకొస్తుండగా, శల్యుడు తన బాణాలతో ఆ అపూర్వమైన వేగాన్ని అడ్డుకున్నాడు.
తస్య క్రుద్ధః స నాగేన్ద్రో బృహతః సాధువాహినః । పదా యుగమధిష్ఠాయ జఘాన చతురో హయాన్
ఆ కోపంతో ఉన్న పెద్ద ఏనుగు, బలంగా నిలబడి, తన పాదంతో నాలుగు గుర్రాలను తన్నింది.
స హతాశ్వే రథే తిష్ఠన్మద్రాధిపతిరాయసీమ్ । ఉత్తరాన్తకరీం శక్తిం చిక్షేప భుజగోపమామ్
తన గుర్రాలు పడిపోయిన రథంపై నిలబడి, మద్రదేశాధిపతి శల్యుడు శత్రువులపై పాము వంటి ఘోరమైన శక్తిని విసిరాడు.
తయా భిన్నతనుత్రాణః ప్రవిశ్య విపులం తమః। స పపాత గజస్కన్ధాత్పరముక్తాఙ్కుశతోమరః
ఆ ఆయుధం తగిలి, అతని కవచం చీలిపోయి, లోపలికి గాఢమైన చీకటి వచ్చి, ఆ యోధుడు యానెపైనుంచి అంకుశం, తోమరా లేకుండా కింద పడిపోయి మరణించాడు.
అసిమాదాయ శల్యోఽపి అవప్లుత్య రథోత్తమాత్। తస్య వారణరాజస్య చిచ్ఛేదాథ మహాకరమ్
శల్యుడు తన ఖడ్గాన్ని పట్టుకుని, రథం మీదినుంచి దిగి, ఆ ఏనుగు రాజుని బలమైన చేయిని కోసేశాడు.
భిన్నమర్మా శరశతైశ్ఛిన్నహస్తః సవారణః। భీమమార్తస్వరం కృత్వా పపాత చ మమార చ
వందల బాణాలు శరీరాన్ని చీల్చి, చేయి తెగిపోయి, ఏనుగుతో కలిసి, భయంకరమైన అరుపు వేసి నేలపై పడిపోయి ప్రాణాలు విడిచాడు.
ఏతదీదృశకం కృత్వా మద్రరాజో నరాధిప । ఆరురోహ రథం తూర్ణం భాస్వరం కృతవర్మణః
ఇలాంటి పరాక్రమం చూపిన మద్రరాజు వెంటనే కృతవర్ముని ప్రకాశవంతమైన రథంపై ఎక్కాడు.
ఉత్తరం వై హతం దృష్ట్వా వైరాటిర్భ్రాతరం తదా । కృతవర్మణా చ సహితం దృష్ట్వా శల్యమవస్థితమ్
తమ్ముడు ఉత్తరుడు చనిపోయినదాన్ని చూసి, కృతవర్మునితో కలిసి శల్యుడు నిలబడి ఉన్నదాన్ని గమనించిన విరాటరాజు మనసు కలతచెందింది.