అపరే క్లిశ్యమానాస్తు శరార్తా వ్రణపీడితాః। నిష్కూజాః సమపద్యన్త దృఢసత్వా మహాబలాః
మరికొందరు బాణాల బాధతో, గాయాల వేదనతో బాధపడుతూ, ధైర్యంగా, బలంగా ఉన్నా నిశ్శబ్దంగా మారిపోయారు.
అన్యే చ విరథాః శూరా రథమన్యస్య సంయుగే। ప్రార్థయానా నిపతితాః సంక్షుణ్ణా వరవారణైః । అశోభన్త మహారాజ సపుష్పా ఇవ కింశుకాః
మరికొందరు వీరులు రథాలు లేకుండా పోయి, యుద్ధంలో మరొకరి రథాన్ని ఆశించి, గొప్ప ఏనుగులు తొక్కడంతో పడిపోయారు. వారు పువ్వులతో ఉన్న కింశుక వృక్షాల్లా మెరిశారు, ఓ మహారాజా.
సంబభూవురనీకేషు బహవో భైరవస్వనాః। వర్తమానే మహాభీమే తస్మిన్వీరవరక్షయే
ఆ సైన్యంలో భయంకరమైన అరుపులు ఎక్కువయ్యాయి. ఆ మహా భయానకమైన వీరుల నాశనం జరుగుతున్నప్పుడు అవి వినిపించాయి.
నిజఘాన పితా పుత్రం పుత్రశ్చ పితరం రణే। స్వస్త్రీయో మాతులం చాపి స్వస్రీయం చాపి మాతులః
యుద్ధంలో తండ్రి కుమారుడిని, కుమారుడు తండ్రిని కొట్టాడు. మేనమామ మేనల్లుడిని, మేనల్లుడు మేనమామను ఎదుర్కొన్నాడు.
సఖా సఖాయం చ తథా సంబన్ధీ బాన్ధవం తథా। ఏవం యుయుధిరే తత్ర కురవః పాణ్డవైః సహ
స్నేహితుడు స్నేహితుడిని, బంధువు బంధువును ఎదుర్కొన్నాడు. అలా కౌరవులు పాండవులతో యుద్ధం చేశారు.
వర్తమానే తథా తస్మిన్నిర్మర్యాదే భయానకే । భీష్మమాసాద్య పార్థానాం వాహినీ సమకమ్పత
ఆ భయంకరమైన, హద్దులేని యుద్ధం జరుగుతుండగా, భీష్ముడిని చేరగానే పార్థుల సైన్యం వణికిపోయింది.
కేతునా పఞ్చతారేణ తాలేన భారతర్షభ । రాజతేన మహాబాహురుచ్ఛ్రితేన మహారథే । బభౌ భీష్మస్తదా రాజంశ్చన్ద్రమా ఇవ మేరుణా
ఐదు కొమ్ముల వెండి జెండాను, బలమైన భుజాలు కలిగిన మహారథి ఎత్తగా, భీష్ముడు, ఓ రాజా, మెరుపర్వతంపై చంద్రుడిలా ప్రకాశించాడు.
గతపూర్వాహ్ణభూయిష్ఠి తస్మిన్నహని దారుణే। వర్తమానే తథా రౌద్రే మహావీరవరక్షయే
ఆ దారుణమైన రోజులో, మధ్యాహ్నం దాటి పోయినప్పుడు కూడా, ఆ భయంకరమైన మహావీరుల నాశనం అలాగే కొనసాగింది.
దుర్ముఖః కృతవర్మా చ కృపః శల్యో వివింశతిః। భీష్మం జుగుపురాసాద్య తవ పుత్రేణ చోదితాః
దుర్ముఖుడు, కృతవర్మ, కృప, శల్యుడు, వివింశతి — వీరందరిని నీ కుమారుడు ప్రేరేపించగా, వారు భీష్ముని చుట్టుముట్టి రక్షించారు.
ఏతైరతిరథైర్గుప్తః పఞ్చభిర్భరతర్షభః । పాణ్డవానామనీకాని విజగాహే మహారథః
ఈ ఐదుగురు మహారథుల రక్షణలో ఉన్న భీష్ముడు, ఓ భరతవంశశ్రేష్ఠుడా, పాండవుల సైన్యాన్ని శక్తివంతంగా చీల్చుకుంటూ ప్రవేశించాడు.
చేదికాశికరూషేషు పఞ్చాలేషు చ భారత । భీష్మస్య బహుధా తాలశ్చలత్కేతురదృశ్యత
చేడులు, కాశీలు, కరూషులు, పాంచాళుల మధ్యలో, ఓ భరతవంశీయా, భీష్ముని తాళపతాక అనేక చోట్ల ఊగిపడుతూ కనిపించింది.
స శిరాంసి రణేఽరీణాం రథాంశ్చ సయుగధ్వజాన్ । నిచకర్త మహావేగైర్భల్లైః సన్నతపర్వభిః
యుద్ధంలో శత్రువుల తలలను, వారి రథాలను, యుగాలను, జెండాలను భీష్ముడు వేగంగా సంధించిన బాణాలతో కోసేశాడు.
నృత్యతో రథమార్గేషు భీష్మస్య భరతర్షభ । భృశమార్తస్వరం చక్రుర్నాగా మర్మణి తాడితాః
భీష్ముడు రథమార్గాల్లో సంచరిస్తుంటే, అతడు ఏనుగులను ప్రాణాంతర భాగాల్లో గాయపరిచినప్పుడు, అవి తీవ్రమైన బాధతో అరవసాగాయి.
అభిమన్యుః సుసంక్రుద్ధః పిశహ్గైస్తురగోత్తమైః । సంయుక్తం రథమాస్థాయ ప్రాయాద్భీష్మరథం ప్రతి
అభిమన్యుడు తీవ్రమైన కోపంతో, నల్లని మయూరపుచ్చిన అశ్వాలతో కూడిన రథంపై ఎక్కి, భీష్ముని రథాన్ని향ించి దూసుకెళ్లాడు.
జామ్బూనదవిచిత్రేణ కర్ణికారేణ కేతునా । అభ్యవర్తత భీష్మం చ తాంశ్చైవ రథసత్తమాన్
బంగారు అలంకరణలతో, కర్ణికార పుష్పాలతో అలంకరించిన పతాకతో, అభిమన్యుడు భీష్ముని మరియు ఇతర మహారథులను ఎదుర్కొన్నాడు.
స తాలకేతోస్తీక్ష్ణేన కేతుమాహత్య పత్రిణా । భీష్మేణ యుయుధే వీరస్తస్య చానురథైః సహ
తాళపతాకను పదునైన బాణంతో కూలదోసి, ఆ వీరుడు భీష్మునితో పాటు అతని అనుచర రథస్వారులతో యుద్ధం చేశాడు.
కృతవర్మాణమేకేన శల్యం పఞ్చభిరాశుగైః । విద్ధ్వా నవభిరానర్చ్ఛచ్ఛితాగ్రైః ప్రతిపామహమ్
అతడు కృతవర్మను ఒక బాణంతో, శల్యుణ్ని ఐదు బాణాలతో గాయపరిచాడు; ఆ తరువాత, తొమ్మిది పదునైన బాణాలతో మహారథుని సత్కరించాడు.
పూర్ణాయతవిసృష్టేన సమ్యక్ప్రణిహితేన చ। ధ్వజమేకేన వివ్యాధ జామ్బూనదపరిష్కృతమ్
పూర్తిగా వంగిన విల్లుతో, సముచితంగా లక్ష్యాన్ని చూసి సంధించిన బాణంతో, బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న పతాకాన్ని అతడు తాకాడు.
దుర్ముఖస్య తు భల్లేన సర్వావరణభేదినా । జహార సారథేః కాయాచ్ఛిరః సన్నతపర్వణా
దుర్ముఖుని రథసారథి శరీరం నుండి తలని, అన్ని రక్షణల్ని ఛేదించే విస్తృతమైన బాణంతో, అభిమన్యుడు వేరు చేశాడు.
ధనుశ్చిచ్ఛేద భల్లేన కార్తస్వరవిభూషితమ్। కృపస్య నిశితాగ్రేణ తాంశ్చ తీక్ష్ణముఖైః శరైః
పదునైన బాణంతో, కృతవర్మ విల్లు — బంగారు అలంకరణతో ఉన్నదాన్ని — కోసేసి, పదునైన బాణాలతో వారినందరినీ గాయపరిచాడు.
జఘాన పరమక్రుద్ధో నృత్యన్నివ మహారథః । తస్య లాఘవముద్వీక్ష్య తుతుషుర్దేవతా అపి
అతడు పరమకోపంతో, నాట్యమాడుతున్నట్టు మహారథులను గాయపరిచాడు; అతని నైపుణ్యాన్ని చూసి దేవతలకూ ఆనందం కలిగింది.
లబ్ధలక్షతయా కార్ష్ణేః సర్వే భీష్మముఖా రథాః । సత్వవన్తమమన్యన్త సాక్షాదివ ధనంజయమ్
కార్ష్ణేయుడు లక్ష్యాన్ని తప్పకుండా తాకినందున, భీష్మునితో సహా అందరు రథస్వారులు అతడిని ధనంజయుడితో సమానమైన వీరుడిగా భావించారు.
తస్య లాఘవమార్గస్థమలాతసదృశప్రభమ్। దిశః పర్యపతచ్చాపం గాణ్డీవమివ ఘోషవత్
అభిమన్యుని విల్లు మెరుపులా వేగంగా, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, యుద్ధరంగంలో అన్ని దిశలకూ తిరుగుతూ, గాండీవం లాంటి శబ్దాన్ని చేశింది.
తమాసాద్య మహావేగైర్భీష్మో నవ్రభిరాశుగైః । వివ్యాధ సమరే తూర్ణమార్జునిం పరవీరహా
అప్పుడు భీష్ముడు, మహా వేగంతో, సమరంలో అర్జునుని కుమారుడిని తొమ్మిది చురుకైన బాణాలతో గాయపరిచాడు.
ధ్వజం చాస్య త్రిభిర్భల్లైశ్చిచ్ఛేద పరమౌజసః । సారథిం చ త్రిభిర్బాణైరాజఘాన యతవ్రతః
మూడు విస్తృతమైన బాణాలతో భీష్ముడు అతని పతాకాన్ని కోసి, మరో మూడు బాణాలతో అతని రథసారథిని గాయపరిచాడు.
తథైవ కృతవర్మా చ కృపః శల్యశ్చ మారిష । విద్ధ్వా నాకమ్పయత్కార్ష్ణిం మైనాకమివ పర్వతమ్
అదే విధంగా, కృతవర్మ, కృప, శల్యుడు కూడా కార్ష్ణేయుని బాణాలతో గాయపరిచినా, మైనాకపర్వతంలా అతడు కదలలేదు.
స తైః పరివృతః శూరో ధార్తరాష్ట్రైర్మహారథైః । వవర్ష శరవర్షాణి కార్ష్ణిః పఞ్చరథాన్ప్రతి
ధృతరాష్ట్రుని వీర కుమారులతో చుట్టుముట్టబడ్డ ఆ ధైర్యవంతుడు కృష్ణుడు, ఐదుగురు రథసారథులపై బాణాల వర్షం కురిపించాడు.
తతస్తేషాం సహస్రాణి సంవార్య శరవృష్టిభిః । ననాద బలవాన్కార్ష్ణిర్భీష్మాయ విసృజ్యఞ్శరాన్
అప్పుడు, వారి వేలాది బాణాలను తన బాణాలతో అడ్డుకుని, బలవంతుడు కృష్ణుడు గట్టిగా అరుస్తూ, భీష్ముడిపై బాణాలు వదిలాడు.
తత్రాస్య సుమహద్రాజన్బాహ్వోర్బలమదృశ్యత । యతమానస్య సమరే భీష్మమర్దయతః శరైః
ఆ సమరంలో భీష్ముడిని బాణాలతో గాయపరిచేందుకు శ్రమిస్తున్న కృష్ణుని భుజబలాన్ని అక్కడ అందరూ చూశారు, రాజా!
పరాక్రాన్తస్య తస్యైవ భీష్మోఽపి ప్రాహిణోచ్ఛరాన్ । స తాంశ్చిచ్ఛేద సమరే భీష్మచాపచ్యుతాఞ్శరాన్
అతను ధైర్యంగా ముందుకు సాగుతుండగా, భీష్ముడు కూడా అతనిపై బాణాలు వదిలాడు. అయితే యుద్ధంలో, భీష్ముడు వదిలిన ఆ బాణాలను కృష్ణుడు మధ్యలోనే కోసేశాడు.