సుశర్మాణం నరవ్యాఘ్రశ్చేకితానో మహారథః । అభ్యద్రవత్సుసంక్రుద్ధః పాణ్డవార్థే పరాక్రమీ
పాండవుల కోసం పరాక్రమాన్ని చూపిస్తూ, మహారథుడైన చెకితానుడు, మనుషులలో సింహుడైన వాడు, కోపంతో సుశర్మన్పై దాడికి వెళ్లాడు.
శుశర్మా తు మహారాజ చేకితానం మహారథమ్ । మహతా శరవర్షేణ వారయామాస సంయుగే
ఓ మహారాజా! సుశర్మన్ కూడా మహారథుడైన చెకితానుని యుద్ధంలో గొప్ప బాణాల వర్షంతో అడ్డగించాడు.
చేకితానోఽపి సంరబ్ధః సుశర్మాణాం మహాహవే । ప్రాచ్ఛాదయత్తమిషుభిర్మహామేఘ ఇవాచలమ్
మహాసంగ్రామంలో కోపంతో ఉన్న చెకితానుడు, సుశర్మన్ను బాణాలతో కప్పేశాడు. అది పెద్ద మేఘం కొండను కప్పినట్టు కనిపించింది.
శకునిః ప్రతివిన్ధ్యం తు పరాక్రాన్తం పరాక్రమీ । అభ్యద్రవత రాజేన్ద్ర మత్తః సింహ ఇవ ద్విపమ్
పరాక్రమశాలి శకుని, ఓ రాజేంద్రా! శక్తివంతుడైన ప్రతివింద్యునిపై మత్తులో ఉన్న సింహం ఏనుగుపై దూకినట్టు దాడికి వెళ్లాడు.
యౌధిష్ఠిరస్తు సంక్రుద్ధః సౌబలం నిశితైః శరైః । వ్యదారయత సంగ్రామే మఘవానివ దానవమ్
యుధిష్ఠిరుని కుమారుడు కోపంతో, యుద్ధంలో పదునైన బాణాలతో సౌబలుడైన శకునిని గాయపరిచాడు. అది మఘవంతుడు దానవుని గాయపరిచినట్టు కనిపించింది.
శకునిః ప్రతివిన్ధ్యం తు ప్రతివిధ్యన్తమాహవే। వ్యదారయన్మహాప్రాజ్ఞః శరైః సన్నతపర్వభిః
శకుని, గొప్ప జ్ఞానవంతుడు, యుద్ధంలో ఎదురుదాడి చేస్తున్న ప్రతివింద్యుని బాగా వంగిన బాణాలతో గాయపరిచాడు.
సుదక్షిణం తు రాజేన్ద్ర కామ్భోజానాం మహారథమ్ । శ్రుతకర్మా పరాక్రాన్తమభ్యద్రవత సంయుగే
ఓ రాజా! మహాపరాక్రమశాలి శృతకర్ముడు, కాంభోజుల మహారథి సుదక్షిణుడిని యుద్ధంలో ఎదుర్కొని దాడిచేశాడు.
సుదక్షిణస్తు సమరే సాహదేవిం మహారథమ్ । విద్ధ్వా నాకమ్పయత వై మైనాకమివ పర్వతమ్
యుద్ధంలో సుదక్షిణుడు మహారథి సహదేవుడిని బాణంతో గాయపరిచినా, మైనాకపర్వతం లా అతడు కదలలేదు.
శ్రుతకర్మా తతః క్రుద్ధః కామ్భోజానాం మహారథమ్ । శరైర్బహుభిరానర్చ్ఛద్దారయన్నివ సర్వశః
ఆ తర్వాత కోపంతో ఉప్పొంగిన శృతకర్ముడు, కాంభోజుల మహారథి సుదక్షిణుడిపై అనేక బాణాలను వర్షించి, అతన్ని పూర్తిగా చీల్చినట్టు చేసాడు.
ఇరావానథ సంక్రుద్ధః శ్రుతాయుషమరిన్దమమ్ । ప్రత్యుద్యయౌ రణే యత్తో యత్తరూపం పరంతపః
ఆ సమయంలో కోపంతో ఉప్పొంగిన ఇరావాన్, శత్రువులను సంహరించే శృతాయుషుని ఎదుర్కొనడానికి సిద్ధమై యుద్ధానికి ముందుకు వెళ్లాడు.
ఆర్జునిస్తస్య సమరే హయాన్హత్వా మహారథః । ననాద బలవాన్నాదం తత్సైన్యం ప్రత్యపూరయత్
అర్జునుడు, మహారథి అయిన శృతాయుషుని గుర్రాలను యుద్ధంలో చంపి, గర్జనతో పెద్ద శబ్దం చేసి ఆ సైన్యాన్ని నిండా మార్మోగించాడు.
శ్రుతాయుస్తు తతః క్రుద్ధః ఫాల్గునేః సమరే హయాన్। నిజఘాన గదాగ్రేణ తతో యుద్ధమవర్తత
తర్వాత కోపంతో ఉన్న శృతాయుషుడు యుద్ధంలో అర్జునుని గుర్రాలను గదా అంచుతో కొట్టాడు. దాంతో యుద్ధం కొనసాగింది.
విన్దానివిన్దావావన్త్యౌ కున్తిభోజం మహారథమ్ । ససేనం ససుతం వీరం సంసస?ఞ్జతురాహవే
అవంతి దేశానికి చెందిన విందుడు, అనువిందుడు కలిసి మహారథి కుంతిభోజుని, అతని సైన్యం, కుమారుడితో పాటు యుద్ధంలో ఎదుర్కొన్నారు.
తత్రాద్భుతమపశ్యామ తయోర్ఘోరం పరాక్రమమ్ । అయుధ్యేతాం స్థిరౌ భూత్వా మహత్యా సేనయా సహ
అక్కడ మేము ఒక అద్భుత దృశ్యాన్ని చూశాము. ఆ ఇద్దరూ భయంకరమైన పరాక్రమాన్ని చూపిస్తూ, గొప్ప సైన్యంతో కలసి ధైర్యంగా యుద్ధం చేశారు.
అనువిన్దస్తు గదయా కున్తిభోజమతాడయత్। కున్తిభోజశ్చ తం తూర్ణం శరవ్రాతైరవాకిరత్
అనువిందుడు గదాతో కుంతిభోజుని కొట్టగా, కుంతిభోజుడు వేగంగా బాణవర్షంతో అతన్ని కప్పేశాడు.
కున్తిభోజసుతశ్చాపి విన్దం వివ్యాధ సాయకైః । స చ తం ప్రతివివ్యాధ తదద్భుతమివాభవత్
కుంతిభోజుని కుమారుడు కూడా విందుని బాణాలతో గాయపరిచాడు. విందుడు కూడా అతనిని తిరిగి గాయపరిచాడు. అది ఒక అద్భుత దృశ్యం అయింది.
కేకయా భ్రాతరః పఞ్చ గాన్ధారాన్పఞ్చ మారిష । ససైన్యాస్తే ససైన్యాంశ్చ యోధయామాసురాహవే
ఓ మహానుభావా! కేకయ దేశానికి చెందిన ఐదుగురు సోదరులు, ఐదుగురు గాంధారులతో వారి సైన్యాలతో కలసి యుద్ధం చేశారు.
వీరబాహుశ్చ తే పుత్రో వైరాటిం రథసత్తమమ్ । ఉత్తరం యోధయామాస వివ్యాధ నిశితైః శరైః
వీరబాహు అనే నీ కుమారుడు, ఉత్తరుడనే మత్స్యుల మహారథిని యుద్ధంలో ఎదుర్కొని, అతన్ని పదునైన బాణాలతో గాయపరిచాడు.
ఉత్తరశ్చాపి తం వీరం వివ్యాధ నిశితైః శరైః । చేదిరాట్ సమరే రాజన్నులూకం సమభిద్రవత్
ఉత్తరుడు కూడా ఆ వీరుణ్ని పదునైన బాణాలతో గాయపరిచాడు. చెది రాజు యుద్ధంలో ఉలూకుడిని ఎదుర్కొనడానికి పరుగెత్తాడు.
తథైవ శరవర్షేణ ఉలూకం సమవిద్ధ్యత । ఉలూకశ్చాపి తం బాణైర్నిశితైర్లోమవాహిభిః
అలాగే చెది రాజు బాణవర్షంతో ఉలూకుడిని గాయపరిచాడు. ఉలూకుడు కూడా పదునైన మాంసాన్ని చీల్చే బాణాలతో అతనిని గాయపరిచాడు.
తయోర్యుద్ధం సమభవద్ధోరరూపం విశాంతే । దారయేతాం సుసంక్రుద్ధావన్యోన్యమపరాజితౌ
వారిద్దరి మధ్య యుద్ధం భయంకరంగా, భయపెట్టేలా మారింది. ఇద్దరూ గట్టిగా కోపంతో ఒకరిని ఒకరు గాయపరిచారు, ఎవ్వరూ ఓడిపోలేదు.
ఏవం ద్వన్ద్వసహస్రాణి రథవారణవాజినామ్ । పదాతీనాం చ సమరే తవ తేషాం చ సంకులే
అలా నీ సైన్యం, వారి సైన్యాల మధ్య యుద్ధంలో రథారోహులు, ఏనుగులు, గుర్రాలవారు, కాలాళ్లు వేలాది ద్వంద్వ యుద్ధాలు చేశారు.
ముహూర్తమివ తద్యుద్ధమాసీన్మధురదర్శనమ్ । తత ఉన్మత్తవద్రాజన్న ప్రాజ్ఞాయత కించన
ఒక క్షణం పాటు ఆ యుద్ధం కన్నులకు మధురంగా కనిపించింది, రాజా! ఆ తర్వాత పిచ్చివాళ్లలా ఎవ్వరూ ఎవ్వరినీ గుర్తించలేని స్థితి వచ్చింది.
గజో గజేన సమరే రథినం చ రథీ యయౌ । అశ్వోఽశ్వం సమభిప్రాయాత్పదాతిశ్చ పదాతినమ్
యుద్ధంలో ఏనుగు ఏనుగుతో, రథసారథి రథసారథితో, గుర్రం గుర్రంతో, కాలాడు కాలాడుతో ఎదురెదురుగా పోరాడారు.
తతో యుద్ధం సుదుర్ధర్షం వ్యాకులం సమపద్యత। శూరాణాం సమరే తత్ర సమాసాద్యేతరేతరమ్
అప్పుడు అక్కడ వీరులు ఒకరిని ఒకరు ఎదుర్కొంటూ, భయంకరంగా, కలకలంగా యుద్ధం మొదలైంది.
తత్ర దేవర్షయః సిద్ధాశ్చారణాశ్చ సమాగతాః । ప్రేక్షన్త తద్రణం ఘోరం దేవాసురసమం భువి
అక్కడ దేవర్షులు, సిద్ధులు, చరణులు కూడి, భూమిపై ఆ భయానకమైన, దేవాసుర యుద్ధానికి సమానమైన సంగ్రామాన్ని చూశారు.
తతో దన్తిసహస్రాణి ర్థానాం చాపి మారిష। అశ్వౌఘాః పురుషౌఘాశ్చ విపరీతం సమాయయుః
అయ్యా, ఆ సమయంలో వేలాది ఏనుగులు, రథాలు, గుఱ్ఱాల వాహినులు, మనుషుల సమూహాలు రెండు వైపుల నుండీ ఎదురెదురుగా వచ్చాయి.
తత్రతత్ర ప్రదృశ్యన్తే రథవారణపత్తయః । సాదినశ్చ నరవ్యాఘ్ర యుధ్యమానా ముహుర్ముహుః
అక్కడక్కడ రథాలు, ఏనుగులు, కాలాళ్లు, గుఱ్ఱస్వారులు, ఓ పురుషవృశభా, పదే పదే యుద్ధం చేస్తూ కనిపించారు.
రాజఞ్శతసహస్రాణి తత్రతత్ర పదాతినామ్ । నిర్మర్యాదం ప్రయుద్ధాని తత్తే వక్ష్యామి భారత
ఓ రాజా, అక్కడక్కడ పదివేలల కాలాళ్లు నియమాలు లేకుండా పోరాడారు. ఆ సంగతులు నీకు చెబుతాను, ఓ భారత వంశజా.
న పుత్రః పితరం జజ్ఞే పితా వా పుత్రమౌరసమ్ । న భ్రాతా భ్రాతరం తత్ర స్వస్త్రీయం న చ మాతులః
అక్కడ కొడుకు తండ్రిని గుర్తించలేదు, తండ్రి తన సహజ కుమారుడిని గుర్తించలేదు; అన్నదమ్ములు ఒకరినొకరు, మేనమామ మేనల్లుడు కూడా గుర్తించలేదు.