తావుభౌ కురుశార్దూలౌ పరస్పరవధైషిణౌ। గాఙ్గేయస్తు రణే పార్థం విద్ధ్వా నాకమ్పయద్బలీ
ఆ ఇద్దరు కురువీరులు ఒకరినొకరు సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో పోరాడగా, భీష్ముడు యుద్ధంలో పార్థుడిని బాణాలతో తాకినా అతడిని动ించలేకపోయాడు.
తథైవ పాణ్డవో రాజన్భీష్మం నాకమ్పయద్యుధి। సాత్యకిస్తు మహేష్వాసః కృతవర్మాణమభ్యాత్
అలాగే, రాజా, పాండవుడు కూడా యుద్ధంలో భీష్ముడిని动ించలేకపోయాడు. ఆ సమయంలో మహాశూరుడైన సత్యకి కృతవర్మపై దాడికి వెళ్లాడు.
తయోః సమభయవద్యుద్ధం తుములం రోమహర్షణమ్ । సాత్యకిః కృతవర్మాణం కృతవార్మా చ సాత్యకిమ్
ఆ ఇద్దరి మధ్య ఘోరమైన, రోమాలు నిక్కబొడుచుకునే యుద్ధం జరిగింది. సాత్యకి కృతవర్మను, కృతవర్మ సాత్యకిని ఎదుర్కొన్నాడు.
ఆనర్చ్ఛతుః శరైర్ఘోరైస్తక్షమాణౌ పరస్పరమ్। తౌ శరాచితసర్వాఙ్గౌ శుశుభాతే మహాబలౌ
వారు ఇద్దరూ భయంకరమైన బాణాలతో ఒకరినొకరు తట్టుకుంటూ, సహించుకుంటూ యుద్ధం చేశారు. వారి శరీరాలు బాణాలతో కప్పబడి, మహాబలులు ఇద్దరూ ప్రకాశవంతంగా కనిపించారు.
వసన్తే పుష్పశబలౌ పుష్పితావివ కింశుకౌ । అభిమన్యుర్మహేష్వాసం బృహద్బలమయోధయత్
వసంతంలో పుష్పాలతో అలంకరించబడిన రెండు కింశుక వృక్షాల్లా వారు మెరిసిపోతుండగా, అభిమన్యుడు గొప్ప విలువిద్యావంతుడైన బృహద్బలుని యుద్ధానికి ఆహ్వానించాడు.
తతః కోసలరాజాఽసావభిమన్యోర్విశాంపతే । ధ్వజం చిచ్ఛేద సమరే సారథిం చ వ్యపాతయత్
ఆ సమయంలో, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, కోసల దేశాధిపతి, యుద్ధంలో అభిమన్యుని ధ్వజాన్ని కోసి, అతని రథసారథిని పడగొట్టాడు.
సౌభద్రస్తు తతః క్రుద్ధః పాతితే రథసారథౌ। బృహద్బలం మహారాజ వివ్యాధ నవభిః శరైః
అప్పుడు సుభద్ర కుమారుడు కోపంతో, తన రథసారథి పడిపోవడాన్ని చూసి, మహారాజా, బృహద్బలుని తొమ్మిది బాణాలతో గాయపరిచాడు.
అథాపరాభ్యాం భల్లాభ్యాం శితాభ్యామరిమర్దనః । ధ్వజమేకేన చిచ్ఛేద పార్ష్ణిమేకేన సారథిమ్
తర్వాత, శత్రువులను సంహరించేవాడు రెండు పదునైన విశాలబాణాలతో, ఒకదానితో ధ్వజాన్ని, మరొకదానితో రథసారథిని కోసేశాడు.
అన్యోన్యం చ శరైః క్రుద్ధౌ తతక్షాతే పరస్పరమ్ । మానినం సమరే దృప్తం కృతవైరం మహారథమ్
వారు ఇద్దరూ కోపంతో ఒకరినొకరు బాణాలతో గాయపరిచారు. గర్వంతో, క్రూరంగా, పాత శత్రుత్వంతో ఉన్న ఆ మహారథులు పరస్పరం యుద్ధం చేశారు.
భీమసేనస్తవ సుతం దుర్యోధనమయోధయత్ । తావుభౌ నరశార్దూలౌ కురుముఖ్యౌ మహాబలౌ
భీమసేను నీ కుమారుడు దుర్యోధనుని ఎదుర్కొన్నాడు. ఆ ఇద్దరూ మనుషులలో శ్రేష్ఠులు, కురువంశానికి గొప్ప బలవంతులు.
అన్యోన్యం శరవర్షాభ్యాం వవృషాతే రణాజిరే। తౌ వీక్ష్య తు మహాత్మానౌ కృతినౌ చిత్రయోధినౌ
వారు ఇద్దరూ యుద్ధరంగంలో ఒకరినొకరు బాణవర్షాలతో ముంచెత్తారు. ఆ ఇద్దరు మహాత్ములు, నైపుణ్యం కలవారు, అద్భుతంగా యుద్ధం చేయడం చూసి—
విస్మయః సర్వభూతానాం సమపద్యత భారత। దుఃశాసనస్తు నకులం ప్రత్యుద్యాయ మహాబలమ్
భారతా, అన్ని జీవుల్లో ఆశ్చర్యం పుట్టింది. అదే సమయంలో, దుఃశాసనుడు మహాబలుడు అయిన నకులుని ఎదుర్కొనడానికి వచ్చాడు.
అవిధ్యన్నిశితైర్బాణైర్బహుభిర్మర్మభేదిభిః । తస్య మాద్రీసుతః కేతుం సశరం చ శరాసనమ్
అతడు పదునైన, మర్మాన్ని ఛేదించే అనేక బాణాలతో నకులుని గాయపరిచాడు. కాని మాద్రీ కుమారుడు అతని ధ్వజాన్ని, బాణాలతో సహా విలును కోసేశాడు.
చిచ్ఛేద నిశితైర్బాణైః ప్రహసన్నివ భారత । అథైనం పఞ్చవింశత్యా క్షుద్రకాణాం సమార్పయత్
పదునైన బాణాలతో, నవ్వుతున్నట్టు అతని ధ్వజాన్ని, విలును కోసాడు, భారతా. తర్వాత అతనిని ఇరవై ఐదు చిన్న బాణాలతో గాయపరిచాడు.
పుత్రస్తు తవ దుర్ధర్షో నకులస్య మహాహవే । తురఙ్గాంశ్చిచ్ఛిదే బాణైర్ధ్వజం చైవాభ్యపాతయత్
నీ దుర్జేయుడు కుమారుడు, ఆ మహాయుద్ధంలో, నకులుని గుర్రాలను బాణాలతో కోసి, అతని ధ్వజాన్ని కూడా కూల్చేశాడు.
దుర్ముఖః సహదేవం చ ప్రత్యుద్యాయ మహాబలమ్ । వివ్యాధ శరవర్షేణ యతమానం మహాహవే
దుర్ముఖుడు మహాబలుడు అయిన సహదేవుని ఎదుర్కొని, ఆ గొప్ప యుద్ధంలో ప్రయత్నిస్తున్న అతనిని బాణవర్షంతో గాయపరిచాడు.
సహదేవస్తతో వీరో దుర్ముఖస్య మహారణే। శరేణ భృతశీక్ష్ణేన పాతయామాస సారథిమ్
తర్వాత సహదేవుడు, ఆ వీరుడు, మహాయుద్ధంలో దుర్ముఖుని రథసారథిని బరువైన పదునైన బాణంతో పడగొట్టాడు.
తావన్యోన్యం సమాసాద్య సమరే యుద్ధదుర్మదౌ । త్రాసయేతాం శరైర్ఘోరైః కృతప్రతికృతైషిణౌ
వారు ఇద్దరూ యుద్ధంలో కలిసిపడి, యుద్ధ మత్తులో ఉండి, భయంకరమైన బాణాలతో ఒకరినొకరు భయపెట్టారు. ఒకరి దాడికి మరొకరు ప్రతిదాడి చేశారు.
యుధిష్టిరః స్వయం రాజా మద్రరాజానమభ్యయాత్। తస్య మద్రాధిపశ్చాపం ద్విధా చిచ్ఛేద మారిష
యుధిష్ఠిరుడు స్వయంగా మద్రదేశాధిపతిని ఎదుర్కొన్నాడు. మద్ర రాజు, ఓ మహర్షీ, యుధిష్ఠిరుని విలును రెండు ముక్కలు చేశాడు.
తదపాస్య ధనుశ్ఛిన్నం కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః । అన్యత్కార్ముకమాదాయ వేగవద్బలవత్తరమ్
అప్పుడు కుంతీ కుమారుడు యుధిష్ఠిరుడు, తన విరిగిన విలును పక్కన పెట్టి, మరొక వేగవంతమైన, బలమైన విలును తీసుకున్నాడు.
తతో మద్రేశ్వరం రాజా శరైః సన్నతపర్వభిః । ఛాదయామాస సంక్రుద్ధస్తిష్ఠ తిష్ఠేతి చాబ్రవీత్
ఆ రాజు కోపంతో మద్రదేశాధిపతిని బాగా రెక్కలు ఉన్న బాణాలతో ముంచెత్తాడు. 'నిలు, నిలు!' అని గట్టిగా అరవసాగాడు.
ధృష్టద్యుమ్నస్తతో ద్రోణమభ్యద్రవత భారత। తస్య ద్రోణః సుసంక్రుద్ధః పరాసుకరణం దృఢమ్
భారత వంశజా! ఆ తరువాత ధృష్టద్యుమ్నుడు ద్రోణుని మీద దూసుకెళ్లాడు. ద్రోణుడు కూడా తీవ్రమైన కోపంతో అతన్ని ఓడించాలనే ఉద్దేశంతో నిలబడిపోయాడు.
త్రిధా చిచ్ఛేద సమరే పాఞ్చాల్యస్య తు కార్ముకమ్ । శరం చైవ మహాఘోరం కాలదణ్డమివాపరమ్
ఆ యుద్ధంలో ద్రోణుడు పాంచాళీ కుమారుని ధనుస్సును మూడుగా కోసేశాడు. అంతేకాదు, మరొక భయంకరమైన బాణాన్ని, కాలదండంలా, పంపాడు.
ప్రేషయామాస సమరే సోఽస్య కాయే న్యమఞ్జత। అథాన్యద్ధనురాదాయ సాయకాంశ్చ చతుర్దశ
దానిని యుద్ధంలో పంపగా, అది అతని శరీరాన్ని తాకింది. వెంటనే ఇంకొక ధనుస్సు తీసుకుని, పద్నాలుగు బాణాలు ఎక్కించుకున్నాడు.
ద్రోణం ద్రుపదపుత్రస్తు ప్రతివివ్యాధ సంయుగే । తావన్యోన్యం సుసంక్రుద్ధౌ చక్రతుః శుభృశం రణమ్
ద్రుపదుని కుమారుడు యుద్ధంలో ద్రోణుని బలంగా గాయపరిచాడు. ఇద్దరూ తీవ్రమైన కోపంతో పరస్పరం భీకరంగా యుద్ధం చేశారు.
సౌమదత్తిం రణే శఙ్ఖో రభసం రభసో యుధి । ప్రత్యుద్యయౌ మహారాజ తిష్ఠతిష్ఠేతి చాబ్రవీత్
మహారాజా! యుద్ధంలో శఙ్ఖుడు ఉత్సాహంగా, సముదత్తిని ఎదుర్కొంటూ 'నిలు, నిలు!' అని గట్టిగా పిలిచాడు.
తస్య వై దక్షిణం వీరో నిర్బిభేద రణే భుజమ్ । సమదత్తిస్తథా శఙ్ఖం జత్రుదేశే సమాహనత్
ఆ యుద్ధంలో ఆ వీరుడు సముదత్తికి కుడి చేయిని గాయపరిచాడు. సముదత్తి కూడా శఙ్ఖుని మెడ దగ్గర బలంగా కొట్టాడు.
తయోస్తదభవద్యుద్ధం ఘోరరూపం విశాంపతే । దృప్తయోః సమరే పూర్వం వృత్రవాసవయోరివ
రాజా! ఇద్దరి మధ్య జరిగిన ఆ యుద్ధం భయంకరంగా మారింది. ఇద్దరూ గర్వంతో, వృత్రాసురుడు–ఇంద్రుడు యుద్ధం చేసినట్టు పోరాడారు.
బాహ్లీకం తు రణే క్రుద్ధ క్రుద్ధరూపో విశాంపతే। అభ్యద్రవదమేయాత్మా ధృష్టకేతుర్మహారథః
రాజా! బహుళికుడు యుద్ధంలో కోపంతో ఉప్పొంగిపోతుండగా, ధృష్టకేతువు అనే మహారథి, అపారమైన ధైర్యంతో అతని మీద దూసుకెళ్లాడు.
బాహ్లీకస్తు రణే రాజన్ధృష్టకేతుమమర్షణః । శరైర్బహుభిరానర్చ్ఛత్సింహనాదమథానదత్
రాజా! బహుళికుడు యుద్ధంలో కోపంతో ధృష్టకేతువును అనేక బాణాలతో ముంచెత్తాడు. ఆ తరువాత సింహంలా గర్జించాడు.