తతో యుధిష్ఠిరో వాక్యం భీష్మస్య కురునన్దన। శిరసా ప్రతిజగ్రాహ భూయస్తమభివాద్య చ
అప్పుడు కురు వంశజుడైన యుధిష్ఠిరుడు భీష్ముని మాటలను వినిపించి తలవంచి ఆమోదించి, మరలా అతనికి నమస్కరించాడు.
ప్రాయాత్పునర్మహాబాహురాచార్యస్య రథం ప్రతి। పశ్యతాం సర్వసైన్యానాం మధ్యేన భ్రాతృభిః సహ
ఆ తరువాత, బలమైన భుజాలు కలిగినవాడు తన సోదరులతో కలిసి, అందరు సైన్యాల మధ్యలో, గురువు రథం వైపు తిరిగి వెళ్లాడు.
స ద్రోణమభివాద్యాథ కృత్వం చాభిప్రదక్షిణమ్ । ఉవాచ రాజా దుర్ధర్షమాత్మనిఃశ్రేయసం వచః
అతడు ద్రోణుని నమస్కరించి, ప్రదక్షిణగా చుట్టి, దుర్జయుడైన రాజుకు తన మేలుకోసం మాటలు చెప్పాడు.
ఆమన్త్రయే త్వాం భగవన్యోత్స్యే విగితకల్మషః । కథం జయే రిపూన్సర్వాననుజ్ఞాతస్త్వయా ద్విజ
భగవంతుడా, నేను నిన్ను వీడుతున్నాను. పాపాలు తొలగిపోయి యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాను. ద్విజుడా, నీ అనుమతితో శత్రువులను ఎలా గెలవాలో చెప్పు.
యది మాం నాభిగచ్ఛేథా యుద్ధాయ కృతనిశ్చయః। శపేయం త్వాం మహారాజ పరీభావాయ సర్వశః
ఓ మహారాజా, నీవు యుద్ధానికి నన్ను ఎదుర్కొనకపోతే, నిన్ను పూర్తిగా అవమానానికి గురిచేసేలా శపిస్తాను.
తద్యుధిష్ఠిర తుష్టోఽస్మి పూజితశ్చ త్వయాఽనఘ। అనుజానామి యుధ్యస్వ విజయం సమవాప్నుహి
యుధిష్ఠిరా, నీవు నాకు గౌరవం చేసి సంతృప్తిని కలిగించావు. నిన్ను అనుమతిస్తున్నాను, యుద్ధం చేసి విజయాన్ని పొందు.
కరవాణి చ తే కామం బ్రూహి త్వమభికాఙ్క్షితమ్ । ఏవం గతే మహారాజ యుద్ధాదన్యత్కిమిచ్ఛసి
నీవు కోరినది ఏదైనా చేస్తాను, నీవు ఆశించినదాన్ని చెప్పు. ఈ పరిస్థితిలో, మహారాజా, యుద్ధం తప్ప ఇంకేమైనా కావాలా?
అర్థస్య పురుషో దాసో దాసస్త్వర్థో న కస్యచిత్। ఇతి సత్యం మహారాజ బద్ధోఽస్మ్యర్థేన కౌరవైఃక
ఒక మనిషి ధనానికి దాసుడు, కానీ ధనం ఎవరికీ దాసుడు కాదు. ఇది నిజం మహారాజా, నేను ధనానికి కౌరవులకు బంధించబడ్డాను.
బ్రవీమ్యేతత్క్లీబవత్త్వాం యుద్ధాదన్యత్కిమిచ్ఛసి। యోత్స్యేఽహం కౌరవస్యార్థే తవాశాస్యో జయో మయా
ఇది నీకు బలహీనంగా అనిపించినా నేను చెప్పుతున్నాను—యుద్ధం తప్ప ఇంకేమైనా కావాలా? నేను కౌరవుని కోసం యుద్ధం చేస్తాను, నా చేత నీకు విజయం ఆశించకూడదు.
జయమాశాస్స్వ మే బ్రహ్మన్మన్త్రయస్వ చ మద్ధితమ్। యుధ్యస్వ కౌరవస్యార్థే వర ఏష వృతో మయా
బ్రాహ్మణా, నన్ను చూసి విజయం ఆశించు, నా మేలుకోసం సలహా ఇవ్వు. కౌరవుని కోసం యుద్ధం చేయు, ఇదే నేను కోరుకున్న వరం.
ధ్రువస్తే విజయో రాజన్యస్య మన్త్రీ హరిస్తవ । అహం త్వామభిజానామి రణే శత్రూన్విజేష్యసి
నీకు విజయం ఖచ్చితంగా లభిస్తుంది రాజా, ఎందుకంటే నీకు కృష్ణుడు సలహాదారు. నేను నిన్ను బాగా తెలుసు, నీవు యుద్ధంలో శత్రువులను గెలుస్తావు.
యతో ధర్మస్తతః కృష్ణో యతః కృష్ణస్తతో జయః। యుధ్యస్వ గచ్ఛ కౌన్తేయ పృచ్ఛ మాం కిం బ్రవీమి తే
ఎక్కడ ధర్మం ఉంటే అక్కడ కృష్ణుడు ఉంటాడు, ఎక్కడ కృష్ణుడు ఉంటే అక్కడే విజయం ఉంటుంది. కుంతీ కుమారుడా, యుద్ధం చేయు, ముందుకు పో, నన్ను అడుగు, నేను నీకు ఏమి చెప్పాలి?
పృచ్ఛామి త్వాం ద్విజశ్రేష్ఠ శ్రృణు యన్మేఽభికాఙ్క్షితమ్। కథం జయేయం సంగ్రామే భవన్తమపరాజితమ్
ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, నేను నిన్ను ఒక విషయం అడుగుతున్నాను. నాకిష్టమైనది విను. యుద్ధంలో నిన్ను, ఎవ్వరూ ఓడించలేని నిన్ను, నేను ఎలా జయించగలను చెప్పు.
న తేఽస్తి విజయస్తావద్యావద్యుద్ధ్యామ్యహం రణే। మమాశు నిధనే రాజన్యతస్వ సహ సదరైః
నాకు యుద్ధరంగంలో నేను ఉన్నంత వరకూ నీవు విజయం సాధించలేవు. రాజా, నేను త్వరగా మరణించిన తరువాతే నువ్వు నీ మిత్రులతో కలిసి రాజ్యాన్ని పొందగలవు.
హన్త తస్మాన్మహాబాహో వధోపాయం వదాత్మనః। ఆచార్య ప్రణిపత్యైష పృచ్ఛామి త్వాం నమోఽస్తు తే
అందుకే, మహాబాహువా, నీ మరణానికి మార్గం ఏమిటో నాకు చెప్పు. గురువుగారూ, నేను నీకు నమస్కరిస్తూ, ఈ విషయాన్ని అడుగుతున్నాను.
న శత్రుం తాత పశ్యామి యో మాం హన్యాద్రథే స్థితమ్। యుధ్యమానం సుసంరబ్ధం శరవర్షౌఘవర్షిణమ్
తండ్రీ, నేను రథంపై నిలబడి, కోపంతో యుద్ధం చేస్తూ, బాణాల వర్షాన్ని కురిపిస్తూ ఉన్నప్పుడు నన్ను చంపగల శత్రువును ఎవరినీ చూడటం లేదు.
ఋతే ప్రాయగతం రజన్న్యస్తశస్త్రమచేతనమ్ । హన్యాన్మాం యుధి యోధానాం సత్యమేతద్బ్రవీమి తే
ఓ రాజా, నేను ఆయుధాలు వదిలి, చైతన్యం కోల్పోయి, విధి వల్ల అలా జరిగితే మాత్రమే యుద్ధంలో యోధులు నన్ను చంపగలరు. ఇది నిజం, నీకు చెబుతున్నాను.
శస్త్రం చాహం రణే జహ్యాం శ్రుత్వా తు మహదప్రియమ్। శ్రద్ధేపవాక్యాత్పురుషాదేతత్సత్యం బ్రవీతి తే
యుద్ధంలో నేను పెద్ద దుర్వార్తను వింటే తప్ప ఆయుధాన్ని వదిలిపెట్టను. నమ్మదగిన మనిషి మాట విని, ఈ నిజాన్ని నీకు చెబుతున్నాను.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా మహారాజ భారద్వాజస్య ధీమతః। అనుమాన్య తమాచార్యం ప్రాయాచ్ఛారద్వతం ప్రతి
భారద్వాజుని జ్ఞానమంతుడైన మాటలు విని, మహారాజా, అతని అనుమతి తీసుకుని, ఆచార్యుని దగ్గర నుంచి శారద్వతుని వద్దకు వెళ్లాడు.
సోఽభివాద్య కృపం రాజా కృత్వా చాపి ప్రదక్షిణమ్ । ఉవాచ దుర్ధర్షతమం వాక్యం వాక్యవిదాం వరః
రాజు కృపను నమస్కరించి, ప్రదక్షిణం చేసి, మాటలలో శ్రేష్ఠుడైన, దుర్జయుడైన అతనితో ఇలా అన్నాడు.
అనుమానయే త్వాం యోత్స్యేఽహం గురో విగతకల్మషః । జయేయం చ రిపూన్సర్వాననుజ్ఞాతస్త్వయాఽనఘ
ఓ గురువుగారూ, పాపరహితుడిగా యుద్ధం చేయడానికి నీ అనుమతి కోరుతున్నాను. నీ అనుమతితో నా శత్రువులను జయించగలనని ఆశిస్తున్నాను.
యది మాం నాభిగచ్ఛేథా యుద్ధాయ కృతనిశ్చయః। శపేయం త్వాం మహారాజ పరీభావాయ సర్వశః
నువ్వు యుద్ధానికి పటిష్టంగా సిద్ధమై నాతో యుద్ధం చేయకపోతే, ఓ మహారాజా, నిన్ను పూర్తిగా అవమానానికి గురిచేసేలా శపిస్తాను.
అర్థస్య పురుషో దాసో దాసస్త్వర్థో న కస్యచిత్ । ఇతి సత్యం మహారాజ బద్ధోఽస్మ్యర్థేన కౌరవైః
ఒక మనిషి ధనానికి దాసుడు, కానీ ధనం ఎవరికి దాసుడు కాదు. ఇది నిజం, మహారాజా. నేను ధనానికి బంధించబడి కౌరవులకు సేవ చేస్తున్నాను.
తేషామర్థే మహారాజ యోద్ధవ్యమితి మే మతిః । అతస్త్వాం క్లీబవద్బ్రూయాంయుద్ధాదన్యత్కిమిచ్ఛసి
వారి కోసం యుద్ధం చేయడమే నా నిర్ణయం, మహారాజా. అందుకే, నువ్వు యుద్ధం కాక మరేదైనా కోరుకుంటే, నిన్ను నపుంసకుడిగా పిలుస్తాను.
హన్త పృచ్ఛామి తే తస్మాదాచార్య శ్రృణు మే వచః। ఇత్యుక్త్వా వ్యథితో రాజా నోవాచ గతచేతనః
అందుకే, గురువుగారూ, నేను నిన్ను అడుగుతున్నాను, నా మాటలు విను. ఇలా అన్న తరువాత, ఆ బాధతో ఉన్న రాజు, మనస్సు తేలిపోతూ, మౌనంగా ఉన్నాడు.
తం గౌతమః ప్రత్యువాచ విజ్ఞాయాస్య వివక్షితమ్। అవధ్యోఽహం మహీపాల యద్ధ్యస్వ జయమాప్నుహి
ఆ రాజు మనసులో ఏమి ఉందో గ్రహించిన గౌతముడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ మహారాజా, నన్ను ఎవ్వరూ చంపలేరు. నువ్వు యుద్ధం చేసి విజయాన్ని సాధించు.'
ప్రీతస్తేఽభిగమేనాహం జయం తవ నరాధిప । ఆశాసిష్యే సదోత్థాయ సత్యమేతద్బ్రవీమి తే
నీ దగ్గరకు వచ్చావన్నందుకు నేను సంతోషించాను, ఓ రాజాధిరాజా. నేను ఎప్పుడూ నీ విజయాన్ని కోరుకుంటాను. ఇది నిజమే, నీకు చెబుతున్నాను.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా మహారాజ గౌతమస్య విశాంపతే। అనుమాన్య కృపం రాజా ప్రయయౌ యేన మద్రరాట్
గౌతముని మాటలు విని, ప్రజల పాలకుడైన మహారాజా, కృపుని అనుమతి తీసుకుని, మద్రదేశాధిపతిని కలవడానికి వెళ్లాడు.
స శల్యమభివాద్యాథ కృత్వా చాభిప్రదక్షిణమ్ । ఉవాచ రాజా దుర్ధర్షమాత్మనిఃశ్రేయసం వచః
అతడు శల్యుని నమస్కరించి, ప్రదక్షిణం చేసి, రాజు తన శ్రేయస్సు కోసం దుర్జయుడైన అతనితో ఇలా అన్నాడు.
అనుమానయే త్వాం దుర్ధర్ష యోత్స్యే విగతకల్మషః । జయేయం ను పరాన్రాజన్ననుజ్ఞాతస్త్వయా రిపూన్
ఓ దుర్జయుడా, నీ అనుమతి కోరుతున్నాను. పాపరహితుడిగా యుద్ధం చేస్తాను. రాజా, నీవు అనుమతిస్తే నా శత్రువులను జయించగలను.