అస్మిన్రణసమూహే వై వర్తమానే మహాభయే। ఉత్సృజ్య క్వ ను గన్తాసి శత్రూనభిముఖో నృప
ఈ యుద్ధ సముదాయంలో, మహా ప్రమాదం మధ్య, మమ్మల్ని వదిలేసి, శత్రువుల వైపు ఎదురుగా నువ్వు ఎక్కడికి వెళ్ళబోతున్నావు, ఓ రాజా?
ఏవమాభాష్యమాణోఽపి భ్రాతృభిః కురునన్దనః। నోవాచ వాగ్యతః కించిద్గచ్ఛత్యేవ యుధిష్ఠిరః
అలా సోదరులు అడుగుతున్నా, కురు వంశజుడు యుధిష్ఠిరుడు ఏమీ మాట్లాడకుండా, నిశ్శబ్దంగా ముందుకు సాగిపోయాడు.
తానువాచ మహాప్రాజ్ఞో వాసుదేవో మహామనాః । అభిప్రాయోఽస్య విజ్ఞాతో మయేతి ప్రహసన్నివ
అప్పుడు మహాప్రజ్ఞుడైన వాసుదేవుడు, చిరునవ్వుతో, "అతని ఉద్దేశ్యం నాకు తెలుసు" అని అన్నాడు.
ఏష భీష్మం తథా ద్రోణం గౌతమం శల్యమేవ చ। అనుమాన్య గురూన్సర్వాన్యోత్స్యతే పార్థివోఽరిభిః
ఇప్పుడు ఇతడు భీష్ముడు, ద్రోణుడు, గౌతముడు, శల్యుడు — వీరందరిని గౌరవంగా అభ్యర్థించి, అనుమతి తీసుకుని, శత్రువులతో యుద్ధానికి దిగతాడు.
శ్రూయతే హి పురాకల్పే గురూనననుమాన్య యః। యుధ్యతే స భవేద్వ్యక్తమపధ్యాతో మహత్తరైః
పురాతన కాలంలో, గురువులను అనుమతి లేకుండా యుద్ధం చేసినవాడు, పెద్దవాళ్లచే తప్పుబడతాడని విన్నాము.
అనుమాన్య యథాశాస్త్రం యస్తు యుధ్యేన్మహత్తరైః । ధ్రువస్తస్య జయో యుద్ధే భవేదితి మతిర్మమ
శాస్త్రోక్తంగా పెద్దల అనుమతి తీసుకుని యుద్ధం చేసే వాడికి యుద్ధంలో విజయం ఖచ్చితంగా లభిస్తుందని నా నమ్మకం.
ఏవం బ్రువతి కృష్ణేఽత్ర ధార్తరాష్ట్రచమూం ప్రతి। హాహాకారో మహానాసీన్నిఃశబ్దాస్త్వపరేఽభవన్
కృష్ణుడు కౌరవ సైన్యానికి ఇలా చెప్పిన వెంటనే, అక్కడ కొందరిలో గొప్ప అరుపులు వినిపించాయి, మరికొందరు మాత్రం మౌనంగా ఉండిపోయారు.
దృష్ట్వా యుధిష్ఠిరం దూరాద్ధార్తరాష్ట్రస్య సైనికాః । మిథః సంకథయాంచక్రురేషో హి కులపాంసనః
యుధిష్ఠిరుడు దూరం నుంచి వస్తున్నట్టు చూసిన ధృతరాష్ట్రుని సైనికులు పరస్పరం మాట్లాడుకుంటూ, 'ఇతడే తన వంశానికి అపకీర్తి తెచ్చినవాడు' అని అన్నారు.
వ్యక్తం భీత ఇవాభ్యేతి రాజాసౌ భీష్మమన్తికమ్ । యుధిష్ఠిరః ససోదర్యః శరణార్థం ప్రయాచకః
యుధిష్ఠిరుడు భయపడినట్టు స్పష్టంగా కనిపిస్తూ, తన సోదరులతో కలిసి భీష్ముని దగ్గరకు రక్షణ కోసం వస్తున్నాడు.
ధనఞ్జయే కథం నాథే పాణ్డవే చ వృకోదరే । నకులే సహదేవే చ భీతిరభ్యేతి పాణ్డవమ్
ధనంజయుడు రక్షకుడిగా ఉండగా, భీముడు, నకులు, సహదేవుడు తోడుగా ఉన్నప్పుడు, పాండవునికి భయం ఎలా వచ్చింది?
న నూనం క్షత్రియకులే జాతః సంప్రథితే భువి। యథాఽస్య హృదయం భీతమల్పసత్వస్య సంయుగే
ప్రముఖమైన క్షత్రియ వంశంలో ఇతడు పుట్టాడని అనిపించదు; యుద్ధంలో ఇతని హృదయం భయంతో నిండిపోయి, ధైర్యం తక్కువగా ఉంది.
తతస్తే సైనికాః సర్వే ప్రశంసన్తి స్మ కౌరవాన్ । హృష్టాః సుమనసో భూత్వా చేలాని దుధువుశ్చ హ
అంతటా సైనికులు ఆనందంతో, ఉల్లాసంగా కౌరవులను పొగిడుతూ, తమ వస్త్రాలు ఊపారు.
వ్యనిన్దంశ్చ తథా సర్వే యోధాస్తవ విశాంపతే। యుధిష్ఠిరం ససోదర్యం సహితం కేశవనేన హి
రాజా, నీ యోధులందరూ కృష్ణుడు తోడుగా ఉన్న యుధిష్ఠిరుని మరియు అతని సోదరులను అపహాస్యం చేశారు.
తతస్తత్కౌరవం సైన్యం ధిక్వృత్వా తు యుధిష్ఠిరమ్ । నిఃశబ్దమభవత్తూర్ణం పునరేవ విశాంపతే
అప్పుడా కౌరవ సైన్యం యుధిష్ఠిరుని నిందించి, వెంటనే మళ్లీ మౌనంగా అయింది, రాజా.
కిం ను వక్ష్యాతి రాజాఽసౌ కిం భీష్మః ప్రతివక్ష్యతి। కిం భీమః సమరశ్లాఘీ కిం ను కృష్ణార్జునావితి
ఆ రాజు ఏమి మాట్లాడతాడు? భీష్ముడు ఏమి సమాధానం ఇస్తాడు? యుద్ధంలో గర్వించే భీముడు ఏమంటాడు? కృష్ణుడు, అర్జునుడు ఏమంటారు?
వివక్షితం కిమస్యేతి సంశయః సుమహానభూత్ । ఉభయో సేనయో రాజన్యుధిష్ఠిరకృతే తదా
ఆ సమయానికి యుధిష్ఠిరుడు ఏమి మాట్లాడతాడో అని రెండు సైన్యాల్లోనూ పెద్ద సందేహం కలిగింది.
సోఽవగాహ్య చమూం శత్రోః శరశక్తిసమాకులామ్ । భీష్మమేవాభ్యాత్తూర్ణం భ్రాతృభిః పరివారితః
అతడు తన సోదరులతో కలిసి, బాణాలు, కత్తులు నిండిన శత్రు సైన్యంలోకి ప్రవేశించి, వేగంగా భీష్ముని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
తమువాచ తతః పాదౌ కారభ్యాం పీడ్య పాణ్డవః । భీష్మం శాన్తనవం రాజా యుద్ధాయ సముపస్థితమ్
అప్పుడు యుధిష్ఠిరుడు తన చేతులతో భీష్ముని పాదాలను నొక్కుతూ, యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్న శాంతనువు కుమారుడైన భీష్మునితో ఇలా చెప్పాడు.
ఆమన్త్రయే త్వాం దుర్ధర్ష త్వయా యోత్స్యామహే సహ। అనజానీహి మాం తాత ఆశిషశ్చ ప్రయోజయ
అజేయుడవైన భీష్మా! నేను నీకు నమస్కరిస్తున్నాను; మేము నీతో యుద్ధం చేయబోతున్నాం. నన్ను గుర్తించు తండ్రీ, ఆశీర్వాదం ఇవ్వు.
యద్యేవం నాభిగచ్ఛేథా యుధి మాం పృథివీపతే। శపేయం త్వాం మహారాజ పరీభావాయ భారత
పృథ్వీరాజా! యుద్ధంలో నన్ను ఎదుర్కొనకపోతే, ఓ మహారాజా, నిన్ను అపహాస్యం చేయడానికి నేను శపించేవాడిని, భరతవంశజా.
ప్రీతోఽహం పుత్ర యుధ్యస్వ జయమాప్నుహి పాణ్డవ । యత్తేఽభిలషితం చాన్యత్తదవాప్నుహి సంయుగే
నా కుమారుడా, నేను సంతోషించాను; యుద్ధం చేయి, విజయాన్ని సాధించు పాండవా. నీకు ఇంకేం కావాలో, అది కూడా యుద్ధంలో పొందు.
వ్రియతాం చ వరః పార్థ కిమస్మత్తోఽభికాఙ్క్షసి । ఏవం గతే మహారాజ న తవాస్తి పరాజయః
పార్థా, నన్నుంచి ఏ వరం కావాలో కోరుకో. ఇలా ఉన్నప్పుడు, మహారాజా, నీకు ఓటమి ఉండదు.
అర్థస్య పురుషో దాసో దాసస్త్వర్థో న కస్యచిత్। ఇతి సత్యం మహారాజ బద్ధోఽస్మ్యర్థేన కౌరవైః
ఒక మనిషి ధనానికి దాసుడు; ధనం ఎవరికీ దాస్యం చేయదు. ఇదే నిజం మహారాజా; నేను కౌరవులకు ధనంతో బంధించబడ్డాను.
అతస్త్వాం క్లీబవద్వాక్యం బ్రవీమి కురునన్దన । భృతోఽస్త్మ్యర్థేన కౌరవ్య యుద్ధాదన్యత్కిమిచ్ఛసి
అందుకే, కురునందనా, నేను నీతో కొంత నీచంగా అనిపించే మాటలు చెబుతున్నాను. కౌరవులు నాకు ధనంతో ఉపాధి ఇచ్చారు; యుద్ధం తప్ప ఇంకేం కావాలో చెప్పు.
మన్త్రయస్వ మహాబాహో హితైషీ మమ నిత్యశః। యుధ్యస్వ కౌరవస్యార్థే మమైష సతతం వరః
బలమైన భుజాలు కలిగినవాడా, నీవు ఎప్పుడూ నా మేలుకోసమే ఆలోచిస్తావు. కౌరవుని కోసం యుద్ధం చేయు, ఎందుకంటే ఇదే నేను నీకు ఎప్పుడూ ఇచ్చిన వరం.
రాజన్కిమత్ర సాహ్యం తే కరోమి కురునన్దన। కామం యోత్స్యే పరస్యార్థే బ్రూహి యత్తే వివక్షితమ్
ఓ రాజా, కురు వంశ సంతానుడా, నేను నీకు ఇక్కడ ఏ సహాయం చేయగలను? నేను మరొకరి కోసం యుద్ధం చేయడానికైనా సిద్ధంగా ఉన్నాను. నీవు కోరింది చెప్పు.
కథం జయేయం సంగ్రామే భవన్తమపరాజితమ్। ఏతన్మే మన్త్రయ హితం యది శ్రేయః ప్రపశ్యసి
యుద్ధంలో నిన్ను, ఓ అపరాజితుడా, నేను ఎలా గెలవగలను? నాకో మేలు కనిపిస్తే దయచేసి నాకు చెప్పు.
నైనం పశ్యామి కౌన్తేయ యో మాం యుధ్యన్తమాహవే। విజయేత పుమాన్కశ్తిత్సాక్షాదపి శతక్రతుః
కుంతీ కుమారుడా, యుద్ధంలో నన్ను ఎదుర్కొని ఎవ్వరూ గెలవలేరని నేను చూస్తున్నాను. స్వయంగా ఇంద్రుడైనా నన్ను ఓడించలేడు.
హన్త పృచ్ఛామి తస్మాత్త్వాం పితామహ నమోస్తు తే। వధోపాయం బ్రవీహి త్వమాత్మనః సమరే పరైః
అందుకే, పితామహా, నీకు నమస్కరిస్తూ, నేను నిన్ను అడుగుతున్నాను. యుద్ధంలో శత్రువుల చేత నీ మరణ మార్గాన్ని నాకు చెప్పు.
న స్మ తం తాత పశ్యామి సమరే యో జయేత మామ్। న తావన్మృత్యుకాలోఽపి పునరాగమనం కురు
బిడ్డా, యుద్ధంలో నన్ను ఓడించగలవాడెవ్వరూ లేరు. మరణ సమయం వచ్చినా నేను తిరిగి రావడం జరగదు.