గమిష్యామో వనం తస్మాద్గఙ్గాయామునసఙ్గమమ్। ఏవముక్త్వా మునిగణాః ప్రతిజగ్ముర్యథాగతమ్
అందుకే మనం అరణ్యంలో, గంగా-యమునల సంగమానికి వెళ్ళుదాం. ఇలా చెప్పుకుని ఆ మహర్షులు వచ్చిన దారిలోనే తిరిగి వెళ్లిపోయారు.
గతాన్మునిగణాన్దృష్ట్వా పుత్రం సంగృహ్య పాణినా। మాతాపితృభ్యాం రహితా యథా శోచన్తి దారకాః
మహర్షులు వెళ్లిపోతున్నారని చూసి, ఆమె తన కుమారుడి చేతిని పట్టుకుని, తల్లిదండ్రులు లేని పిల్లలు ఎలా బాధపడతారో అలా శోకించసాగింది.
తథా శోకపరీతాఙ్గీ ధృతిమాలమ్బ్య దుఃఖితా। గతేషు తేషు విప్రేషు రాజమార్గేణ భామినీ
శోకంతో శరీరం నిస్సత్తువై, అయినా ధైర్యంగా ఉండాలని ప్రయత్నిస్తూ, బ్రాహ్మణులు వెళ్లిపోయిన తర్వాత ఆ భామ రాజమార్గంలో నడిచింది.
పుత్రేణైవ సహాయేన సా జగామ శనైః శనైః। అదృష్టపూర్వాన్పశ్యన్వై రాజమార్గేణ పౌరవః
తన కుమారుడే ఒక్కడే తోడుగా ఉండగా, ఆమె నెమ్మదిగా నడుస్తూ, పౌరవుల రాజమార్గంలో ఎన్నడూ చూడని దృశ్యాలను చూస్తూ వెళ్లింది.
హర్మ్యప్రసాదచైత్యాంశ్చ సభా దివ్యా విచిత్రితాః। కౌతూహలసమావిష్టో దృష్ట్వా విస్మయమాగతః
ఆమె భవనాలు, రాజప్రాసాదాలు, దేవాలయాలు, అద్భుతంగా అలంకరించిన సభలను చూసి, ఆశ్చర్యంతో, ఆసక్తితో తిలకించింది.
సర్వే బ్రువన్తి తాం దృష్ట్వా పద్మహీనామివ శ్రియమ్। గత్యా చ సంహీసదృశీం కోకిలేన స్వరే సమామ్
ఆమెను చూసినవారు అందరూ, 'ఇది పద్మం లేని శ్రీదేవిలా ఉంది; నడక హంసలా ఉంది; స్వరం కోయిలకంటే మధురంగా ఉంది' అని అనుకున్నారు.
ముఖేన చన్ద్రసదృశీం శ్రియా పద్మాలయాసమామ్। స్మితేన కున్దసదృశీం పద్మగర్భసమత్వచమ్
ఆమె ముఖం చంద్రునిలా ప్రకాశవంతంగా, ఆమె అందం లక్ష్మీదేవిని తలపించేలా ఉంది. ఆమె నవ్వు మల్లెపువ్వులా మృదువుగా, ఆమె చర్మం పద్మపు గర్భంలా కాంతివంతంగా మెరిసింది.
పద్మపత్రవిశాలాక్షీం తప్తజామ్బూనదప్రభామ్। కరాన్తమితమధ్యైషా సుకేశీ సంహతస్తనీ
ఆమె కళ్ళు పద్మదళాల్లా విస్తరించి, ఆమె కాంతి కరిగిన బంగారంలా మెరిసింది. ఆమె చేతులు మోకాళ్లవరకు పొడవుగా, జుట్టు అందంగా, వక్షోజాలు గట్టిగా దగ్గరగా ఉన్నాయి.
జఘనం సువిశాలం వై ఊరూ కరికరోపమౌ। రక్తతుఙ్గతలౌ పాదౌ ధరణ్యాం సుప్రతిష్ఠితౌ
ఆమె నడుము విశాలంగా, అందంగా ఉంది. ఆమె తొడలు యువ ఏనుగుల కండలు లాగా, ఆమె పాదాలు ఎర్రగా, పైకి తేలికగా, భూమిపై బలంగా నిలిచాయి.
ఏవం రూపసమాయుక్తా స్వర్గలోకాదివాగతా। ఇతి స్మ సర్వేఽమన్యన్త దుష్యన్తనగరే జనాః
ఇలాంటి అందంతో, ఆమె దేవతల లోకంనుంచి దిగివచ్చినట్లుగా కనిపించింది. దుష్యంతునగరంలోని ప్రజలందరూ అలా అనుకున్నారు.
పునః పునరవోచంస్తే శాకున్తలగుణానపి। సింహేక్షణః సింహదంష్ట్రః సింహస్కన్ధో మహాభుజః
మళ్లీ మళ్లీ వారు శకుంతళా గుణాలను చెప్పుకున్నారు: ఆమె సింహపు కళ్ళు, సింహపు పళ్ళు, సింహపు భుజాలు, బలమైన చేతులు కలవారు అని.
సింహోరస్కః సింహబలః సింహవిక్రాన్తగామ్యయమ్। పృథ్వంసః పృథువక్షాశ్చ ఛత్రాకారశిరా మహాన్
సింహపు ఛాతీ, సింహపు బలం, సింహపు నడక, విశాలమైన భుజాలు, విస్తారమైన వక్షోజాలు, గొడుగు ఆకారంలో తల కలిగి, అతడు గొప్పవాడిగా కనిపించాడు.
పాణిపాదతలే రక్తో రక్తాస్యో దున్దుభిస్వనః। రాజలక్షణయుక్తశ్చ రాజశ్రీశ్చాస్య లక్ష్యతే
అతని చేతి, కాలి తళ్లు ఎర్రగా, నోరు ఎర్రగా, గొంతు మృదంగధ్వనిలా, రాజలక్షణాలతో, రాజశ్రీ అతనిలో స్పష్టంగా కనిపించింది.
ఆకారేణ చ రూపేణ శరీరేణాపి తేజసా। దుష్యన్తేన సమో హ్యేష కస్య పుత్రో భవిష్యతి
ఆకృతి, అందం, శరీరం, తేజస్సులో అతడు దుష్యంతునితో సమానంగా ఉన్నాడు. ఇలాంటి వాడి తండ్రి ఎవరో అని అందరూ ఆశ్చర్యపడ్డారు.
ఏవం బ్రువన్తస్తే సర్వే ప్రశశంసుః సహస్రశః। యుక్తివాదానవోచన్త సర్వాః ప్రాణభృతః స్త్రియః
అలా వారు మాట్లాడుకుంటూ, వేలాది మంది వారిని ప్రశంసించారు. అందరు స్త్రీలు కూడా యుక్తిగా మాట్లాడుతూ పొగిడారు.
బాన్ధవా ఇవ సస్నేహా అనుజగ్ముః శకున్తలామ్। పౌరాణాం తద్వచః శ్రుత్వా తూష్ణీంభూతా శకున్తలా
బంధువుల్లా ప్రేమతో వారు శకుంతళను అనుసరించారు. నగరవాసుల మాటలు విని, శకుంతళ మౌనంగా నిలిచింది.
వేశ్మద్వారం సమాసాద్య విహ్వలా సా నృపాత్మజా। చిన్తయామాస సహసా కార్యగౌరవకారణాత్
అరమునగల ద్వారం చేరిన రాజకుమార్తె, పని భారాన్ని గుర్తించి ఒక్కసారిగా మనసులో ఆందోళనకు లోనైంది.
లజ్జయా చ పరీతాఙ్గీ రాజన్రాజసమక్షతః। అఘృణా కిం ను వక్ష్యామి దుష్యన్తం మమ కారణాత్
లజ్జతో ఆమె శరీరం కంపించిపోగా, 'నాకు సిగ్గు లేకుండా నా విషయాన్ని రాజుకు ఎలా చెప్పగలను?' అని ఆలోచించింది.
ఏవముక్త్వా తు కృపణా చిన్తయన్తీ శకున్తలా।' అభిసృత్య చ రాజానం వేదితా సా ప్రవేశితా
అలా తనలో తాను మాట్లాడుకుంటూ, దుఃఖంతో ఉన్న శకుంతళ, ఆలోచనలతో రాజును చేరి, లోపలికి ప్రవేశించడానికి అనుమతి పొందింది.
సహ తేన కుమారేణ తరుణాదిత్యవర్చసా। `సింహాసనస్థం రాజానం మహేన్ద్రసదృశద్యుతిమ్
తన కుమారుడిని వెంటబెట్టుకుని, ఉదయించే సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, శకుంతళ రాజు దుష్యంతుడు మహేంద్రునిలా మెరిసే సింహాసనంపై కూర్చున్నవద్దకు వెళ్లింది.
శకున్తలా నతశిరాః పరం హర్షమవాప్య చ।' పూజయిత్వా యథాన్యాయమబ్రవీత్తం శకున్తలా
శకుంతళ తలవంచి, మిక్కిలి ఆనందంతో, రాజును యథావిధిగా గౌరవించి, ఆయనతో మాట్లాడింది.
అభివాదయ రాజానం పితరం తే దృఢవ్రతమ్। ఏవముక్త్వా సుతం తత్ర లజ్జానతముఖీ స్థితా
'రాజును, నీ తండ్రిని నమస్కరించు. ఆయన వ్రతంలో దృఢుడు,' అని చెప్పి, కుమారుడితో పాటు తలవంచి నడుచుకుంది.
స్తమ్భమాలిఙ్గ్య రాజానం ప్రసీదస్వేత్యువాచ సా। శాకున్తలోపి రాజానమభివాద్య కృతాఞ్జలిః
ఒక స్తంభాన్ని పట్టుకుని, 'దయచేయండి' అని రాజుతో చెప్పింది. శకుంతళ కుమారుడు కూడా చేతులు జోడించి రాజును నమస్కరించాడు.
హర్షేణోత్ఫుల్లనయనో రాజానం చాన్వవైక్షత। దుష్యన్తో ధర్మబుద్ధ్యా తు చిన్తయన్నేవ సోబ్రవీత్
ఆనందంతో కళ్లు విప్పి రాజును చూశాడు. కానీ దుష్యంతుడు ధర్మబుద్ధితో ఆలోచిస్తూ ఇలా అన్నాడు.
కిమాగమనకార్యం తే బ్రూహి త్వం వరవర్ణిని। కరిష్యామి న సందేహః సపుత్రాయా విశేషతః
నీ వచ్చిందానికి కారణం ఏమిటో చెప్పు, సుందరాంగనేయా. నీవు, నీ కుమారునికోసం నేను ఎలాంటి సందేహం లేకుండా చేయగలను.
ప్రసీదస్వ మహారాజ వక్ష్యామి పురుషోత్తమ। ఏష పుత్రో హి తే రాజన్మయ్యుత్పన్నః పరంతప
మహారాజా, దయచూపు. నేను చెప్పబోతున్నాను. ఓ ఉత్తమ పురుషుడా, ఈ కుమారుడు నీకు నాలో పుట్టాడు, రాజా.
తస్మాత్పుత్రస్త్వయా రాజన్యౌవరాజ్యేఽభిషిచ్యతామ్। యథోక్తమాశ్రమే తస్మిన్వర్తస్వ పురుషోత్తమ
అందుకే, రాజా, ఈ కుమారుని నీవే యువరాజుగా నియమించు. ఆశ్రమంలో నీవు చెప్పిన మాటను గుర్తు పెట్టుకుని, అలాగే నడుచుకో, మహాపురుషుడా.
మయా సమాగమే పూర్వం కృతః స సమయస్త్వయా। తత్త్వం స్మర మహాబాహో కణ్వాశ్రమపదం ప్రతి
మన కలయిక సమయంలో నువ్వు ఇచ్చిన వాగ్దానం గుర్తు పెట్టుకో, మహాబాహువా. అది కన్వ ఆశ్రమానికి సంబంధించినది.
తస్యోపభోగసక్తస్య స్త్రీషు చాన్యాసు భారత। శకున్తలా సపుత్రా చ మనస్యన్తరధీయత
భోగాలకు, ఇతర స్త్రీలకు అలవాటుపడిన రాజు, భారతవంశీయుడా, శకుంతలతో పాటు ఆమె కుమారుని మనసులోంచి మర్చిపోయాడు.
స ధారయన్మనస్యేనాం సపుత్రాం సస్మితాం తదా। తదోపగృహ్య మనసా చిరం సుఖమవాప సః
ఆ సమయంలో ఆమెను, కుమారునితో కలిసి, మనసులో ఆప్యాయంగా ఆలోచిస్తూ, రాజు ఎంతో కాలం ఆనందంగా గడిపాడు.