అభయం సత్వసంశుద్ధిర్జ్ఞానయోగవ్యవస్థితిః । దానం దమశ్చ యజ్ఞశ్చ స్వాధ్యాయస్తప ఆర్జవమ్
భయం లేకపోవడం, మనసు పవిత్రత, జ్ఞానంలో, యోగంలో స్థిరత, దానము, ఇంద్రియ నియమము, యజ్ఞము, వేదపఠనము, తపస్సు, నేరుగా ఉండడం—
అహింసా సత్యమక్రోధస్త్యాగః శాన్తిరపైశునమ్ । దయా భూతేష్వలోలుత్వం మార్దవం హ్రీరచాపలమ్
హింస చేయకపోవడం, సత్యం, కోపం లేకపోవడం, త్యాగం, శాంతి, ఇతరులపై ద్వేషం లేకపోవడం, ప్రాణులపై దయ, లోభం లేకపోవడం, మృదుత్వం, లజ్జ, చంచలత లేకపోవడం—
తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమద్రోహో నాతిమానితా । భవన్తి సంపదం దైవీమభిజాతస్య భారత
వీర్యం, సహనం, ధైర్యం, శుద్ధత, అసూయ లేకపోవడం, అహంకారం లేకపోవడం—ఇవి దేవతల స్వభావంతో పుట్టినవారిలో కనిపించే లక్షణాలు, ఓ భారత.
దమ్భో దర్పోఽభిమానశ్చ క్రోధః పారుష్యమేవ చ । అజ్ఞానం చాభిజాతస్య పార్థ సంపదమాసురీమ్
డంభం, గర్వం, అహంకారం, కోపం, కఠినంగా మాట్లాడడం, అజ్ఞానం—ఇవి అసుర స్వభావంతో పుట్టినవారిలో ఉండే లక్షణాలు, ఓ పార్థ.
దైవీ సంపద్విమోక్షాయ నిబన్ధాయాసురీ మతా। మా శుచః సంపదం దైవీమభిజాతోఽసి పాణ్డవ
దైవ లక్షణాలు మోక్షానికి దారి తీస్తాయి. అసుర లక్షణాలు బంధనానికి కారణమవుతాయి. నీకు దైవ లక్షణాలు ఉన్నాయ్ కాబట్టి, ఓ పాండవా, నీకు చింత అవసరం లేదు.
ద్వౌ భూతసర్గౌ లోకేఽస్మిన్దైవ ఆసుర ఏవ చ। దైవో విస్తరశః ప్రోక్త ఆసురం పార్థ మే శృణు
ఈ లోకంలో రెండు రకాల ప్రాణులు ఉన్నారు: ఒకటి దైవ స్వభావం, మరొకటి అసుర స్వభావం. దైవ లక్షణాలను నేను విస్తృతంగా వివరించాను. ఇప్పుడు అసుర లక్షణాల గురించి విను, ఓ పార్థ.
ప్రవృత్తిం చ నివృత్తిం చ జనా న విదురాసురాః। న శౌచం నాపి చాచారో న సత్యం తేషు విద్యతే
అసుర స్వభావం ఉన్నవారు ఏది చేయాలో, ఏది చేయకూడదో తెలియదు. వారిలో శుద్ధత లేదు, మంచి ప్రవర్తన లేదు, సత్యం కూడా లేదు.
అసత్యమప్రతిష్ఠం తే జగదాహురనీశ్వరమ్ । అపరస్పరసంభూతం కిమన్యత్కామహైతుకమ్
ఈ లోకం అబద్ధమని, ఆధారం లేనిదని, అధిపతి లేనిదని, పరస్పరం కలిసినప్పుడు మాత్రమే పుట్టిందని, కోరికే కారణమని వారు అంటారు.
ఏతాం దృష్టిమవష్టభ్య నష్టాత్మానోఽల్పబుద్ధయః । ప్రభవన్త్యుగ్రకర్మాణః క్షయాయ జగతోఽహితాః
ఇలాంటి దృష్టితో, తమను తాము కోల్పోయి, తక్కువ బుద్ధి కలిగి, క్రూరమైన పనులు చేసే వారు, ఈ లోకానికి శత్రువులై, నాశనానికి కారణమవుతారు.
కామమాశ్రిత్య దుష్పూరం దమ్భమానమదాన్వితాః । మోహాద్గృహీత్వాఽసద్గ్రాహాన్ప్రవర్తన్తేఽశుచివ్రతాః
తీరని కోరికను ఆశ్రయించి, డంభం, గర్వం, అహంకారం కలిగి, మోహంతో అసత్యమైన అభిప్రాయాలను పట్టుకుని, అపవిత్రమైన ఆచరణలో నిమగ్నమవుతారు.
చిన్తామపరిమేయాం చ ప్రలయాన్తాముపాశ్రితాః। కామోపభోగపరమా ఏతావదితి నిశ్చితాః
అనేక ఆందోళనలకు లోనై, మరణం వరకు అవి వీడని వారు, కోరికల సుఖమే పరమ లక్ష్యమని నిశ్చయంగా భావిస్తారు.
ఆశాపాశశతైర్బద్ధాః కామక్రోధపరాయణాః । ఈహన్తో కామభోగార్థమన్యాయేనార్థసంచయాన్
వందలాది ఆశల బంధనాలతో కట్టుబడి, కోపానికి, కోరికకు లోనై, అన్యాయంగా ధనం కూడబెట్టడానికి ప్రయత్నిస్తారు, కోరికల సుఖం కోసం.
ఇదమద్య మయా లబ్ధమిమం ప్రాప్స్యే మనోరథమ్ । ఇదమస్తీదమపి మే భవిష్యతి పునర్ధనమ్
ఈ రోజు నేను ఇది సంపాదించాను; నా కోరిక కూడా త్వరలో నెరవేరుతుంది. ఇది నా వద్ద ఉంది, ఇంకా ధనం నాకు మళ్లీ వస్తుంది.
అసౌ మయా హతః శత్రుర్హనిష్యే చాపరానపి। ఈశ్వరోఽహమహం భోగీ సిద్ధోఽహం బలవాన్సుఖీ
ఆ శత్రువును నేను సంహరించాను; ఇంకొంత మందిని కూడా చంపుతాను. నేనే అధిపతి, నేనే అనుభవించేవాడు, నేనే సిద్ధుడిని, బలవంతుడిని, సంతోషంగా ఉన్నాను.
ఆఢ్యోఽభిజనవానస్మి కోఽన్యోస్తి సదృశో మయా । యక్ష్యే దాస్యామి మోదిష్య ఇత్యజ్ఞానవిమోహితాః
నేను ధనవంతుడిని, మంచి వంశంలో పుట్టాను; నాతో సమానుడు ఇంకెవరు ఉన్నారు? నేను యజ్ఞం చేస్తాను, దానం ఇస్తాను, ఆనందిస్తాను — ఇలా అవివేకంతో మోసపోతారు.
అనేకచిత్తవిభ్రాన్త మోహజాలసమావృతాః । ప్రసక్తాః కామభోగేషు పతన్తి నరకేఽశుచౌ
అనేక ఆలోచనలతో మత్తులో మునిగి, మాయలో చిక్కుకుని, కామభోగాలకు బలై, వారు అపవిత్రమైన నరకంలో పడిపోతారు.
ఆత్మసంభావితాః స్తబ్ధా ధనమానమదాన్వితాః । యజన్తే నామయజ్ఞైస్తే దమ్భేనావిధిపూర్వకమ్
తమను తాము గొప్పవాళ్లని భావించి, గర్వంతో, ధనమానాలతో మదంతో, వారు కేవలం పేరుకే యజ్ఞాలు చేస్తారు; అవి మోసంతో, నియమాలు పాటించకుండా జరుగుతాయి.
అహఙ్కారం బలం దర్పం కామం క్రోధం చ సంశ్రితాః । మామత్మపరదేహేషు ప్రద్విషన్తోఽభ్యసూయకాః
అహంకారం, బలం, గర్వం, కోరిక, కోపం వీటిని ఆశ్రయించి, నా మీదను, ఇతరుల మీదను ద్వేషంతో, అసూయతో నిండిపోతారు.
తానహం ద్విషతః క్రూరాన్సంసారేషు నరాధమాన్ । క్షిపామ్యజస్రమశుభానాసురీష్వేవ యోనిషు
అలాంటి ద్వేషపూరితులు, క్రూరులు, మానవులలో అతి నీచులు, నేను వారిని ఎప్పటికీ చెడు జన్మల్లో, అసురుల గర్భాల్లోకి నెట్టేస్తాను.
ఆసురీం యోనిమాపన్నా మూఢా జన్మనిజన్మని । మామప్రాప్యైవ కౌన్తేయ తతో యాన్త్యధమాం గతిమ్
అసురుల గర్భాలను పొందుతూ, మూర్ఖత్వంతో పుట్టిపుట్టి, నన్ను పొందక, కుంటీ కుమారా, వారు అతి చెడ్డ స్థితికి వెళ్తారు.
త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారం నాశనమాత్మనః । కామః క్రోధస్తథా లోభస్తస్మాదేతత్రయం త్యజేత్
నరకానికి మూడు ద్వారాలు ఉన్నాయి — అవి మనసుకు నాశనం కలిగిస్తాయి: కోరిక, కోపం, లోభం. అందుకే ఈ మూడింటిని వదిలేయాలి.
ఏతైర్విముక్తః కౌన్తేయ తమోద్వారైస్త్రిభిర్నరః । ఆచరత్యాత్మనః శ్రేయస్తతో యాతి పరాం గతిమ్
ఈ మూడు చీకటి ద్వారాల నుండి విముక్తుడై, కుంటీ కుమారా, మనిషి తన మంచికోసం పనిచేస్తూ, చివరికి పరమ స్థితికి చేరుకుంటాడు.
యః శాస్త్రవిధిముత్సృజ్య వర్తతే కామకారతః। న స సిద్ధిమవాప్నోతి న సుఖం న పరాం గతిమ్
శాస్త్ర నియమాలను వదిలేసి, ఎవరు తమ కోరికల ప్రకారం ప్రవర్తిస్తారో, వారు సిద్ధిని, సుఖాన్ని, పరమ గమ్యాన్ని పొందరు.
తస్మాచ్ఛాస్త్రం ప్రమాణం తే కార్యాకార్యవ్యవస్థితౌ । జ్ఞాత్వా శాస్త్రవిధానోక్తం కర్మ కర్తుమిహార్హసి
కావున, ఏది చేయాలో, ఏది చేయకూడదో నిర్ణయించడంలో నీకు శాస్త్రమే ప్రమాణం. శాస్త్రంలో చెప్పిన విధులను తెలుసుకుని, వాటిని నీవు చేయాలి.
యే శాస్త్రవిధిముత్సృజ్య యజన్తే శ్రద్ధయాన్వితా। తేషాం నిష్ఠా తు కా కృష్ణ సత్వమాహో సజస్తమః
శాస్త్ర నియమాలను వదిలేసి, విశ్వాసంతో పూజ చేసే వారు — వారి స్థితి ఏమిటి కృష్ణా? అది సత్వగుణమా, రజోగుణమా, తమోగుణమా?
త్రివిధా భవతి శ్రద్ధా దేహినాం సా స్వభావజా। సాత్వికీ రాజసీ చైవ తామసీ చేతి తాం శ్రృణు
ప్రతి మనిషిలో విశ్వాసం మూడు విధాలుగా ఉంటుంది; అది స్వభావం వల్ల కలుగుతుంది — సాత్వికం, రాజసం, తామసం. వాటి గురించి విను.
సత్వానురూపా సర్వస్య శ్రద్ధా భవతి భారత। శ్రద్ధామయోఽయం పురుషో యో యచ్ఛ్రద్ధః స ఏవ సః
ప్రతి ఒక్కరిలో విశ్వాసం అతని స్వభావాన్ని అనుసరిస్తుంది, ఓ భారతా. మనిషి విశ్వాసంతోనే తయారవుతాడు; అతని విశ్వాసం ఏదైతే, అతను అదే.
యజన్తే సాత్వికా దేవాన్యక్షరక్షాంసి రాజసాః। ప్రేతాన్భూతగణాంశ్చాన్యే యజన్తే తామసా జనాః
సాత్వికులు దేవతలను పూజిస్తారు; రాజసులు యక్షులను, రాక్షసులను పూజిస్తారు; తామసులు ప్రేతాలను, భూతగణాలను పూజిస్తారు.
అశాస్త్రవిహితం ఘోరం తప్యన్తే యే తపో జనాః । దమ్భాహఙ్కారసంయుక్తాః కామరాగబలాన్వితాః
శాస్త్రంలో చెప్పని ఘోరమైన తపస్సు చేసే వారు, మోసం, అహంకారం కలిగి, కోరిక, రాగం, బలంతో నడిపించబడతారు.
కర్శయన్తః శరీరస్థం భూతగ్రామమచేతసః। మాం చైవాన్తః శరీరస్థం తాన్విద్ధ్యాసురనిశ్చయాన్
తమ శరీరంలో ఉన్న భూతగణాన్ని బాధిస్తూ, జ్ఞానం లేకుండా, నా ఉనికిని కూడా లోపల బాధిస్తూ, అలాంటి వారిని అసుర స్వభావం కలవారని తెలుసుకో.