త్వమాదిదేవః పురుషః పురాణ- స్త్వమస్య విశ్వస్య పరం నిధానమ్ । వేత్తాఽసి వేద్యం చ పరం చ ధామ త్వయా తతం విశ్వమనన్తరూప
నీవే ఆదిదేవుడు, పురాతన పురుషుడు, ఈ విశ్వానికి పరమాశ్రయం. నీవే తెలిసినవాడు, తెలుసుకోవలసినవాడు, పరమధామము. నీతోనే ఈ విశ్వం అంతటా వ్యాపించింది, ఓ అనంతరూపుడా!
వాయుర్యమోఽగ్నిర్వరుణః శశాఙ్కః ప్రజాపతిస్త్వం ప్రపితామహశ్చ। నమో నమస్తేఽతు సహస్రకృత్వః పునశ్చ భూయోఽపి నమో నమస్తే
నీవే వాయువు, యముడు, అగ్ని, వరుణుడు, చంద్రుడు, ప్రజాపతి, ప్రపితామహుడు. నీకు వెయ్యిసార్లు నమస్కారం. మళ్లీ మళ్లీ నీకు నమస్కారం.
నమః పురస్తాదథ పృష్ఠతస్తే నమోఽస్తు తే సర్వత ఏవ సర్వ। అనన్తవీర్యామితవిక్రమస్త్వం సర్వం సమాప్నోషి తతోఽసి సర్వః
ముందు, వెనుక, అన్ని దిక్కుల నుండీ నీకు నమస్కారం. ఓ సమస్తమూ! అనంతమైన శక్తి, అపారమైన పరాక్రమం కలవాడవు. నీవు అన్నింటినీ వ్యాపించావు, అందుకే నీవే సమస్తమూ.
సఖేతి మత్వా ప్రసభం యదుక్తం హే కృష్ణ హే యాదవ హే సఖేతి। అజానతా మహిమానం తవేదం మయా ప్రమాదాత్ప్రణయేన వాఽపి
నీ మహిమను తెలియక, నిన్ను స్నేహితుడిగా భావించి, 'ఓ కృష్ణా, ఓ యాదవా, ఓ సఖా' అని నిర్లక్ష్యంగా, ప్రేమతో లేదా అప్రమత్తతతో నేను చెప్పిన మాటలన్నింటికీ
యచ్చాపహాసార్థమసత్కృతోఽసి విహారశయ్యాసనభోజనేషు । ఏకోఽథవాప్యచ్యుత తత్సమక్షం తత్క్షామయే త్వామహమప్రమేయమ్
వినోదంగా, ఆటలో, విశ్రాంతిలో, కూర్చుని, భోజనంలో, ఒంటరిగా లేదా ఇతరుల సమక్షంలో, నిన్ను గౌరవించకుండా ప్రవర్తించినా, ఓ అచ్యుతా, అపరిమితుడా, వాటన్నింటికీ నిన్ను క్షమించమని వేడుకుంటున్నాను.
పితాసి లోకస్య చరాచరస్య త్వమస్య పూజ్యశ్ గురుర్గరీయాన్। న త్వత్సమోఽస్త్యభ్యధికః కుతోఽన్యో లోకత్రయేఽప్యప్రతిమప్రభావః
నీవే ఈ జగత్తుకు, చరాచర ప్రాణులకు తండ్రివి. నీవే పూజ్యుడు, గురువులలో గొప్పవాడు. నీకు సమానుడు, మించినవాడు మూడు లోకాలలో ఎవరూ లేరు, ఓ అపూర్వ ప్రభావుడా!
తస్మాత్ప్రణమ్య ప్రణిధాయ కాయం ప్రసాదయే త్వామహమీశమీడ్యమ్ । పితేవ పుత్రస్య సఖేవ సఖ్యుః ప్రియః ప్రియాయార్హసి దేవ సోఢుమ్
కాబట్టి, నా శరీరాన్ని భూమికి వంచి, నీకు నమస్కరిస్తూ, ఓ ప్రభూ! నిన్ను ప్రసన్నం చేసుకోవాలని ప్రార్థిస్తున్నాను. తండ్రి తన కుమారుడిని క్షమించినట్లు, స్నేహితుడు స్నేహితునికి క్షమించినట్లు, ప్రియుడు ప్రియురాలిని క్షమించినట్లు, దేవా! నన్ను కూడా అలా క్షమించాలి.
అదృష్టపూర్వం హృషితోఽస్మి దృష్ట్వా భయేన చ ప్రవ్యథితం మనో మే। తదేవ మే దర్శయ దేవ రూపం ప్రసీద దేవేశ జగన్నివాస
ఇంతకు ముందు ఎప్పుడూ చూడని నీ మహారూపాన్ని చూసి ఆనందంగా ఉన్నాను, కానీ భయంతో నా మనసు కలవరపడుతోంది. ఓ దేవా! నీవు మళ్లీ ఆ రూపాన్ని చూపించు. ఓ దేవతల అధిపతి! జగత్తుకు ఆశ్రయం అయినవాడా! దయచూపు.
కిరీటినం గదినం చక్రహస్త- మిచ్ఛామి త్వాం ద్రష్టుమహం తథైవ। తేనైవ రూపేణ చతుర్భుజేన సహస్రబాహో భవ విశ్వమూర్తే
పూర్వంలా కిరీటంతో, గదను, చక్రాన్ని చేతుల్లో పట్టుకుని ఉన్న నాలుగు చేతుల రూపంలో నిన్ను చూడాలని కోరుకుంటున్నాను. సహస్రబాహువా! విశ్వరూపుడా! మళ్లీ ఆ రూపంలో ప్రత్యక్షమవు.
మయా ప్రసన్నేన తవార్జునేదం రూపం పరం దర్శితమాత్మయోగాత్। తేజోమయం విశ్వమనన్తమాద్యం యన్మే త్వదన్యేన న దృష్టపూర్వమ్
అర్జునా! నా అనుగ్రహంతో, నా యోగబలంతో, నీకు నేను నా పరమరూపాన్ని చూపించాను. ఇది ప్రకాశవంతమైనది, అనంతమైనది, ఆదియైనది, విశ్వమంతటినీ వ్యాపించినది. నీవు తప్ప మరెవరూ దీనిని ఇంతవరకు చూడలేదు.
న వేద యజ్ఞాధ్యయనైర్న దానై- ర్న చ క్రియాభిర్న తపోభిరుగ్రైః । ఏవంరూపః శక్య అహం నృలోకే ద్రష్టుం త్వదన్యేన కురుప్రవీర
ఓ కురు వంశశ్రేష్ఠా! వేదాలు చదివినా, యజ్ఞాలు చేసినా, దానం ఇచ్చినా, కర్మలు చేసినా, కఠిన తపస్సు చేసినా, మానవలోకంలో నీవు తప్ప మరెవరూ నా ఈ రూపాన్ని చూడలేరు.
మా తే వ్యథా మా చ విమూఢభావో దృష్ట్వా రూపం ఘోరమీదృఙ్భమేదమ్ । వ్యపేతభీః ప్రీతమనాః పునస్త్వం తదేవ మే రూపమిదం ప్రపశ్య
నా ఈ భయంకరమైన రూపాన్ని చూసి నీకు భయం, అయోమయం కలగకూడదు. భయం తొలగిపోయి, హర్షంతో నిండిన మనసుతో మళ్లీ నా ఆ రూపాన్ని చూడు.
ఇత్యర్జునం వాసుదేవస్తథోక్త్వా స్వకం రూపం దర్శయామాస భూయః। ఆశ్వాసయామాస చ భీతమేనం భూత్వా పునః సౌమ్యవపుర్మహాత్మా
ఇలా అర్జునుడితో చెప్పిన వాసుదేవుడు తన స్వరూపాన్ని మళ్లీ చూపించాడు. మృదువైన రూపంతో మహాత్ముడు భయపడిన అర్జునుడిని ఓదార్చాడు.
దృష్ట్వేదం మానుషం రూపం తవ సౌమ్యం జనార్దన । ఇదానీమస్మి సంవృత్తః సచేతాః ప్రకృతిం గతః
ఓ జనార్దనా! నీ మానవ రూపాన్ని, మృదువైనదిగా చూసి ఇప్పుడు నా మనస్సు స్థిరపడింది. నేను మళ్లీ నా సహజ స్థితికి వచ్చాను.
సుదుర్దర్శమిదం రూపం దృష్టవానసి యన్మమ। దేవా అప్యస్య రూపస్య నిత్యం దర్శనకాఙ్క్షిణః
నీవు చూసిన నా ఈ రూపాన్ని చూడటం చాలా కష్టం. దేవతలు కూడా ఎప్పుడూ ఈ రూపాన్ని చూడాలని ఆశపడుతుంటారు.
నాహం వేదైర్న తపసా న దానేన న చేజ్యయా। శక్య ఏవంవిధో ద్రష్టుం దృష్టవానసి మాం యథా
వేదాలు చదివినా, తపస్సు చేసినా, దానం ఇచ్చినా, యజ్ఞాలు చేసినా, నీవు చూసినట్లు నా ఈ విధమైన రూపాన్ని చూడటం సాధ్యం కాదు.
భక్త్యా త్వనన్యయా శక్య అహమేవంవిధోఽర్జున। జ్ఞాతుం ద్రష్టుం చ తత్త్వేన ప్రవేష్టుం చ పరంతప
అర్జునా! నిస్సీమమైన భక్తితో మాత్రమే నన్ను నిజంగా తెలుసుకోవచ్చు, చూడవచ్చు, నాలో లీనమవచ్చు. ఓ శత్రువులను కాల్చేవాడా!
మత్కర్మకృన్మత్పరమో మద్భక్తః సఙ్గవర్జితః । నిర్వైరః సర్వభూతేషు యః స మామేతి పాణ్డవ
ఎవరైతే నా కోసమే కార్యాలు చేస్తారో, నన్నే పరమంగా భావిస్తారో, నన్ను ప్రేమిస్తారో, మమకారం లేకుండా, అన్ని జీవుల పట్ల ద్వేషం లేకుండా ఉంటారో, వారు నన్ను చేరుకుంటారు, ఓ పాండవా!
ఏవం సతతయుక్తా యే భక్తాస్త్వాం పర్యుపాసతే। యే చాప్యక్షరమవ్యక్తం తేషాం కే యోగవిత్తమాః
ఈ విధంగా ఎప్పుడూ నిన్నే ధ్యానిస్తూ, భక్తితో పూజించే వారు, అలాగే అవ్యక్తమైన, అక్షరమైన పరమాత్మను పూజించే వారు — వీరిలో యోగంలో నిపుణులు ఎవరు?
మయ్యావేశ్య మనో యే మాం నిత్యయుక్తా ఉపాసతే। శ్రద్ధయా పరయోపేతాస్తే మే యుక్తతమా మతాః
ఎవరైతే మనస్సును నాలో నిలిపి, ఎప్పుడూ నన్నే ధ్యానిస్తూ, పరమమైన విశ్వాసంతో నన్ను పూజిస్తారో, వారే నాకు అత్యంత యోగ్యులు.
యే త్వక్షరమనిర్దేశ్యమవ్యక్తం పర్యుపాసతే। సర్వత్రగమచిన్త్యం చ కూటస్థమచలం ధ్రువమ్
కానీ, ఎవరు అక్షరమైనదాన్ని, నిర్వచించలేనిదాన్ని, అవ్యక్తమైనదాన్ని, అన్నిచోట్లా వ్యాపించినదాన్ని, ఊహించలేనిదాన్ని, స్థిరమైనదాన్ని, శాశ్వతమైనదాన్ని పూజిస్తారో—
సంనియమ్యేన్ద్రియగ్రామం సర్వత్ర సమబుద్ధయః । తే ప్రాప్నువన్తి మామేవ సర్వభూతహితే రతాఃక
ఇంద్రియాలను నియంత్రించి, అన్నిచోట్లా సమబుద్ధితో, అన్ని జీవుల హితంలో తలమునకలై ఉండే వారు — వారు నన్నే చేరుకుంటారు.
క్లేశోఽధికతరస్తేషామవ్యక్తాసక్తచేతసామ్ । అవ్యక్తా హి గదిర్దుఃఖం దేహవద్భిరవాప్యతే
అవ్యక్తమైన దానిపై మనస్సు పెట్టినవారికి కష్టం ఎక్కువ. ఎందుకంటే, అవ్యక్తమార్గాన్ని శరీరధారులు చేరడం చాలా కష్టం.
యే తు సర్వాణి కర్మాణి మయి సంన్యస్య మత్పరాః । అనన్యేనైవ యోగేన మాం ధ్యాయన్త ఉపాసతే
కానీ, ఎవరు తమ అన్ని కార్యాలను నాకే అర్పించి, నన్నే పరమంగా భావించి, ఏకాగ్రతతో నన్ను ధ్యానిస్తూ పూజిస్తారో—
తేషామహం సముద్ధర్తా మృత్యుసంసారసాగరాత్। భవామి న చిరాత్పార్థ మయ్యావేశితచేతసామ్
ఎవరైతే మనస్సు నన్ను పూర్తిగా ఆశ్రయిస్తారో, అర్జునా, వారిని నేను మరణ జననాల సముద్రం నుండి త్వరగా రక్షిస్తాను.
మయ్యేవ మన ఆధత్స్వ మయి బుద్ధిం నివేశయ । నివసిష్యసి మయ్యేవ అత ఊర్ధ్వం న శంశకయః
నీ మనస్సును నాపైనే స్థిరపరచు, నీ బుద్ధిని నాలోనే పెట్టు. అలా చేస్తే, ఇకపై నువ్వు నాలోనే ఉంటావు — దీనిలో ఏమాత్రం సందేహం లేదు.
అథ చిత్తం సమాధాతుం న శక్నోషి మయి స్థిరమ్ । అభ్యాసయోగేన తతో మామిచ్ఛాఽఽప్తుం ధనంజయ
ఒకవేళ నీ మనస్సును నాలో నిలిపివేయడం నీకు సాధ్యపడకపోతే, అర్జునా, సాధన ద్వారా నన్ను చేరేందుకు ప్రయత్నించు.
అభ్యాసేఽప్యసమర్థోఽసి మత్కర్మపరమో భవ। మదర్థమపి కర్మాణి కుర్వన్సిద్ధిమవాప్య్యసి
సాధన చేయడంలో కూడా నీవు అసమర్థుడైతే, నా కోసమే పనులు చేయు. నా కోసం పనులు చేస్తూ నీవు పరిపూర్ణతను పొందుతావు.
అథైతదప్యశక్తోఽసి కర్తుం మద్యోగమాశ్రితః । సర్వకర్మఫలత్యాగం తతః కురు యతాత్మవాన్
ఇదికూడా చేయలేకపోతే, నా యోగాన్ని ఆశ్రయించి, అన్ని పనుల ఫలితాలను వదిలిపెట్టు. ఆత్మ నియంత్రణతో అలా చేయు.
శ్రేయో హి జ్ఞానమభ్యాసాజ్జ్ఞానాద్ధ్యానం విశిష్యతే। ధ్యానాత్కర్మఫలత్యాగస్త్యాగాచ్ఛాన్తిరనన్తరమ్
సాధనకంటే జ్ఞానం మేలైనది; జ్ఞానంతో ధ్యానం ఇంకా మేలు; ధ్యానంతో పనుల ఫలితాలను వదిలిపెట్టడం ఇంకా ఉత్తమం. ఫలితాలను వదిలిపెట్టినవారికి వెంటనే శాంతి లభిస్తుంది.