ప్రహ్లాదశ్చాస్మి దైత్యానాం కాలః కలయతామహమ్। మృగాణాం చ మృగేన్ద్రోఽహం వైనతేయశ్చ పరిణామ్
దైత్యుల్లో నేను ప్రహ్లాదుడు, లెక్కించే వారిలో కాలం, మృగాల్లో సింహం, పక్షుల్లో వినతేయుడు నేను.
పవనః పవతామస్మి రామః శస్త్రభృతామహమ్ । ఝషాణాం మకరశ్చాస్మి స్రోతసామస్మి జాహ్నవీ
పవిత్రపరచేవారిలో నేను వాయువు, ఆయుధధారుల్లో రాముడు, చేపల్లో మకరం, నదుల్లో జాహ్నవీ నేను.
సర్గాణామాదిరన్తశ్చ మధ్యం చైవాహమర్జున । అధ్యాత్మవిద్యా విద్యానాం వాదః ప్రవదతామహమ్
అర్జునా! సృష్టులలో ఆది, మధ్య, అంత్యమూ నేను. విద్యలలో ఆత్మజ్ఞానం నేను. వాదించేవారిలో తర్కం నేనే.
అక్షరాణామకారోఽస్మి ద్వన్ద్వః సామాసికస్య చ । అహమేవాక్షయః కాలో ధాతాఽహం విశ్వతోముఖః
అక్షరాలలో 'అ' నేను, సమాసాలలో ద్వంద్వం నేను. నేను ఎప్పటికీ క్షీణించని కాలం, అన్ని దిశలకూ పరిపాలకుడిని.
మృత్యుః సర్వహరశ్చాహముద్భవశ్చ భవిష్యతామ్। కీర్తిః శ్రీర్వాక్క నారీణాం స్మృతిర్మేధా ధృతిః క్షమా
ప్రాణులను హరించేది మరణం నేను, భవిష్యత్తులో పుట్టేవారికి ఆదిగా ఉన్నాను. స్త్రీలలో కీర్తి, శ్రీ, వాక్కు, స్మృతి, మేధ, ధైర్యం, సహనం నేనే.
బృహత్సామ కతథా సామ్నాం గాయత్రీ ఛన్దసామహమ్। మాసానాం మార్గశీర్షోఽహమృతూనాం కుసుమాకరః
సామవేదంలో బృహత్సామం నేను, ఛందస్సుల్లో గాయత్రీ నేను. మాసాలలో మార్గశీర్షం, ఋతువులలో పుష్పాలను పుట్టించే వసంతం నేనే.
ద్యూతం ఛలయతామస్మి తేజస్తేజస్వినామహమ్। జయోఽస్మి వ్యవసాయోఽస్మి సత్త్వం సత్త్వవతామహమ్
మోసగాళ్లలో జూదం నేను, తేజస్సుతో ఉన్నవారిలో తేజస్సు నేనే. విజయమూ, దృఢ సంకల్పమూ, సత్స్వభావుల సత్వగుణమూ నేనే.
వృష్ణీనాం వాసుదేవోఽస్మి పాణ్డవానాం ధనఞ్జయః । మునీనామప్యహం వ్యాసః కవీనాముశనా కవిః
వృష్ణివంశంలో వాసుదేవుడు నేను, పాండవుల్లో ధనంజయుడు నేను. మునుల్లో వ్యాసుడు, కవుల్లో ఉశనుడు నేను.
దణ్డో దమయతామస్మి నీతిరస్మి జిగీషతామ్ । మౌనం చైవాస్మి గుహ్యానాం జ్ఞానం జ్ఞానవతామహమ్
శిక్షించేవారిలో దండం నేను, గెలవదలచినవారిలో నীতি నేను. రహస్యాలలో మౌనం, జ్ఞానులలో జ్ఞానం నేనే.
యచ్చాపి సర్వభూతానాం బీజం తదహమర్జున। న తదస్తి వినా యత్స్యాన్మయా భూతం చరాచరమ్
అర్జునా! అన్ని జీవుల బీజం నేనే. నా లేని ఏదీ, చలించేదీ, అచలమూ, ఈ లోకంలో లేదు.
నాన్తోఽస్తి మమ దివ్యానాం విభూతీనాం పరంతప । ఏష తూద్దేశతః ప్రోక్తో విభూతేర్విస్తరో మయా
పరమ శత్రునాశకా! నా దివ్య వైభవాలకు అంతం లేదు. నేను చెప్పింది కేవలం కొంత మాత్రమే.
యద్యద్విభూతితత్సత్త్వం శ్రీమదూర్జితమేవ వా। తత్తదేవావగచ్ఛ త్వం మమ తేజోంశసంభవమ్
ఏదైనా శ్రేష్ఠత, వైభవం, బలము ఉన్నదైతే, అది నా తేజస్సు యొక్క చిన్న భాగం నుండే పుట్టింది అని తెలుసుకో.
అథవా బహునైతేన కిం జ్ఞాతేన తవార్జున । విష్టభ్యాహమిదం కృత్స్నమేకాంశేన స్థితో జగత్
అర్జునా! నీకు ఇంత వివరంగా తెలుసుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. నా ఒక్క భాగంతోనే ఈ మొత్తం జగత్తును నేను నిలబెడుతున్నాను.
మదనుగ్రహాయ పరమం గుహ్యమధ్యాత్మసంజ్ఞితమ్। యత్త్వయోక్తం వచస్తేన మోహోఽయం విగతో మమ
మీ దయ వల్ల మీరు చెప్పిన పరమ రహస్యమైన ఆత్మజ్ఞానం నా మాయను తొలగించింది.
భవాప్యయౌ హి భూతానాం శ్రుతౌ విస్తరశో మయా। త్వత్తః కమలపత్రాక్ష మాహాత్మ్యమపి చావ్యయమ్
ప్రభూ! భూతాల ఉత్పత్తి, లయము, మీ అవినాశి మహిమను నేను పూర్తిగా విన్నాను, కమలదళనయనుడా!
ఏవమేతద్యథాత్థ త్వమాత్మానం పరమేశ్వర। ద్రష్టుమిచ్ఛామి తే రూపమైశ్వరం పురుషోత్తమ
పరమేశ్వరా! మీరు మీ గురించి చెప్పినది నిజమే. అయినా, పురుషోత్తమా! మీ దివ్య స్వరూపాన్ని చూడాలని నాకు కోరిక ఉంది.
మన్యసే యది తచ్ఛక్యం మయా ద్రష్టుమితి ప్రభో। యోగేశ్వర తతో మే త్వం దర్శయాత్మానమవ్యయమ్
ప్రభూ! మీరు నాకు చూపడం సాధ్యమని అనుకుంటే, యోగేశ్వరా! మీ అవినాశి స్వరూపాన్ని నాకు చూపించండి.
పశ్య మే పార్థ రూపాణి శతశోఽథ సహస్రశః । నానావిధాని దివ్యాని నానావర్ణాకృతీని చ
పార్థా! నాలో ఉన్న వందలు, వేలాది దివ్యరూపాలను, వివిధ వర్ణాలూ, ఆకారాలూ కలిగినవాటిని చూడు.
పశ్యాదిత్యాన్వసూన్రుద్రానశ్వినౌ మరుతస్తథా। బహూన్యదృష్టపూర్వాణి పశ్యాఽశ్చర్యాణి భారత
భారతా! ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, అశ్వినీదేవతలు, మరుత్గణాలు, ఎన్నడూ చూడని అనేక అద్భుతాలను చూడు.
ఇహైకస్థం జగత్కృత్స్నం పశ్యాద్య సచరాచరమ్ । మమ దేహే గుడాకేశ యచ్చాన్యద్ద్రష్టుమిచ్ఛసి
గుడాకేశా! నా శరీరంలోనే ఈ రోజు చరాచరమయిన మొత్తం జగత్తును, ఇంకా నీవు చూడాలని కోరినదానినీ చూడు.
న తు మాం శక్ష్యసే ద్రష్టుమనేనైవ స్వచక్షుషా । దివ్యం దదామి తే చక్షుః పశ్య మే యోగమైశ్వరమ్
నీ కన్నులతో నన్ను చూడడం నీకు సాధ్యం కాదు. అందుకే నీకు దివ్యదృష్టిని ఇస్తున్నాను. నా ఐశ్వర్యయోగాన్ని చూడు.
ఏవముక్త్వా తతో రాజన్మహాయోగేశ్వరో హరిః। దర్శయామాస పార్థాయ మరమం రూపమైశ్వరమ్
ఇలా చెప్పిన తరువాత, మహాయోగేశ్వరుడైన హరిదేవుడు, పార్థునికి తన పరమమైన దివ్యరూపాన్ని చూపించాడు.
అనేకవక్రనయనమనేకాద్భుతదర్శనమ్ । అనేకదివ్యాభారణం దివ్యానేకోద్యతాయుధమ్
అనేక నోర్లు, అనేక కళ్ళు, ఎన్నో అద్భుతమైన దృశ్యాలు, అనేక దివ్యాభరణాలు ధరించి, అనేక దివ్యాయుధాలు ఎత్తి ఉన్నాడు.
దివ్యమాల్యామ్బరధరం దివ్యగన్ధానులేపనమ్ । సర్వాశ్చర్యమయం దేవమనన్తం విశ్వతోముఖమ్
దివ్యమైన పూలహారాలు, వస్త్రాలు ధరించి, పరిమళభరితమైన అంగరాగాలు వేసుకుని, అద్భుతమైన, అనంతమైన, అన్ని వైపులా ముఖాలు కలిగిన దేవుడిగా కనిపించాడు.
దివి సూర్యసహస్రస్య భవేద్యుగపదుత్థితా । యది భాః సదృశీ సా స్యాద్భాసస్తస్య మహాత్మనః
ఆకాశంలో వెయ్యి సూర్యులు ఒకేసారి ఉదయించినట్లయితే, ఆ మహాత్ముని కాంతికి అది దగ్గరగా ఉంటుందేమో.
తత్రైకస్థం జగత్కృత్స్నం ప్రవిభక్తమనేకధా । అపశ్యద్దేవదేవస్య శరీరే పాణ్డవస్తదా
ఆ సమయంలో, పాండవుడు ఆ దేవదేవుని శరీరంలో మొత్తం జగత్తు అనేక విధాలుగా విభజించబడి ఉన్నదాన్ని చూశాడు.
తతః స విస్మయావిష్టో హృష్టరోమా ధऩఞ్జయః । ప్రణమ్య శిరసా దేవం కృతాఞ్జలిరభాషత
అప్పుడు ధనంజయుడు ఆశ్చర్యంతో, ఆనందంతో రోమాలు నిక్కబొడుచుకుని, తల వంచి నమస్కరించి, చేతులు జోడించి దేవునితో మాట్లాడాడు.
పశ్యామి దేవాంస్తవ దేవ దేహే సర్వాంస్తథా భూతవిశేషసఙ్ఘాన్ । బ్రహ్మాణమీశం కమలాసనస్థ- మృషీంశ్చ సర్వానురగాంశ్చ దివ్యాన్
దేవా! నీ శరీరంలో అన్ని దేవతలను, అన్ని జీవరాశులను, కమలంపై కూర్చున్న బ్రహ్మను, అన్ని ఋషులను, దివ్యమైన నాగులను చూస్తున్నాను.
అనేకబాహూదరవక్రనేత్రం పశ్యామి త్వాం సర్వతోఽనన్తరూపమ్ । నాన్తం న మధ్యం న పునస్తవాదిం పశ్యామి విశ్వేశ్వర విశ్వరూప
అనేక చేతులు, పొట్టలు, నోర్లు, కళ్ళతో, అంతులేని రూపంతో నిన్ను అన్ని వైపులా చూస్తున్నాను. నీకు ఆది లేదు, మధ్య లేదు, అంతం లేదు, విశ్వేశ్వరా! విశ్వరూపా!
కిరీటినం గదినం చక్రిణం చ తేజోరాశిం సర్వతో దీప్తిమన్తమ్ । పశ్యామి త్వాం దుర్నిరీక్ష్యం సమన్తా- ద్దీప్తానలార్కద్యుతిమప్రమేయయమ్
కిరీటాన్ని ధరించి, గద, చక్రాన్ని పట్టుకుని, అన్ని వైపులా ప్రకాశిస్తూ, మంటలతో, సూర్యుడి కాంతితో సమానంగా, అపారమైన తేజస్సుతో నిన్ను చూడగలగడం చాలా కష్టం.