అహమాత్మా గుడాకేశ సర్వభూతాశయస్థితఃక । అహమాదిశ్చ మధ్యం చ భూతానామన్త ఏవ చ
గుడాకేశా, నేను అన్ని జీవుల హృదయాల్లో ఉండే ఆత్మను. అన్ని భూతాలకు ఆదిగా, మధ్యగా, అంతంగా కూడా నేనే ఉన్నాను.
ఆదిత్యానామహం విష్ణుర్జ్యోతిషాం రవిరంశుమాన్। మరీచిర్మరుతామస్మి నక్షత్రాణామహం శశీ
ఆదిత్యులలో నేను విష్ణువు, ప్రకాశాలలో నేను తేజోమయమైన సూర్యుడు, మరుత్గణాలలో నేను మరీచి, నక్షత్రాలలో నేను చంద్రుడు.
వేదానాం సామవేదోఽస్మి దేవానామస్మి వాసవః । ఇన్ద్రియాణాం మనశ్చాస్మి భూతానామస్మి చేతనా
వేదాలలో నేను సామవేదం, దేవతలలో నేను వాసవుడు, ఇంద్రియాలలో నేను మనస్సు, భూతాలలో నేను చైతన్యం.
రుద్రాణాం శంకరశ్చాస్మి విత్తేశో యక్షరక్షసామ్। వసూనాం పావకశ్చాస్మి మేరుః శిఖరిణామహమ్
రుద్రుల్లో నేను శంకరుడు, యక్షరక్షసుల్లో ధనాధిపతి, వసువుల్లో నేను పవకుడు, పర్వతాలలో నేను మేరు.
పురోధసాం చ ముఖ్యం మాం విద్ధి పార్థ బృహస్పతిమ్। సేనానీనామహం స్కన్దః సరసామస్మి సాగరః
పార్థా, పూజారుల్లో నేను బృహస్పతి, సేనాధిపతుల్లో నేను స్కందుడు, నదుల్లో నేను సాగరం.
మహర్షీణాం భృగురహం గిరామస్మ్యేకమక్షరమ్। యజ్ఞానాం జపయజ్ఞోఽస్మి స్థావరాణాం హిమాలయః
మహర్షుల్లో నేను భృగువు, పదాల్లో నేను ఒక్క అక్షరం 'ఓం', యజ్ఞాల్లో నేను జపయజ్ఞం, అచలాలలో నేను హిమాలయం.
అశ్వత్థః సర్వవృక్షాణాం దేవర్షీణాం చ నారదః। గన్ధర్వాణాం చిత్రరథః సిద్ధానాం కపిలో మునిః
వృక్షాల్లో నేను అశ్వత్థవృక్షం, దేవర్షుల్లో నేను నారదుడు, గంధర్వుల్లో నేను చిత్రరథుడు, సిద్ధులలో నేను కపిలముని.
ఉచ్చైః శ్రవసమశ్వానాం విద్ధి మామమృతోద్భవమ్ । ఐరావతం గజేన్ద్రాణాం నరాణాం చ నరాధిపమ్
అశ్వాల్లో అమృతం నుండి జన్మించిన ఉచ్చైశ్రవసు నేను, గజాధిపతుల్లో ఐరావతం, మనుషుల్లో రాజు నేను.
ఆయుధానామహం వజ్రం ధేనూనామస్మి కామధుక్ । ప్రజనశ్చాస్మి కన్దర్పః సర్పాణామస్మి వాసుకిః
ఆయుధాలలో నేను వజ్రాయుధం, ఆవుల్లో కామధేను, సంతానానికి కారణమైనవారిలో మన్మథుడు, సర్పాల్లో వాసుకి నేను.
అనన్తశ్చాస్మి నాగానాం వరుణో యాదసామహమ్। పితౄణామర్యమా చాస్మి యమః సంయమతామహమ్
నాగుల్లో నేను అనంతుడు, జలచరాల్లో వరుణుడు, పితృదేవతల్లో అర్యమ, నియంత్రకుల్లో యముడు నేను.
ప్రహ్లాదశ్చాస్మి దైత్యానాం కాలః కలయతామహమ్। మృగాణాం చ మృగేన్ద్రోఽహం వైనతేయశ్చ పరిణామ్
దైత్యుల్లో నేను ప్రహ్లాదుడు, లెక్కించే వారిలో కాలం, మృగాల్లో సింహం, పక్షుల్లో వినతేయుడు నేను.
పవనః పవతామస్మి రామః శస్త్రభృతామహమ్ । ఝషాణాం మకరశ్చాస్మి స్రోతసామస్మి జాహ్నవీ
పవిత్రపరచేవారిలో నేను వాయువు, ఆయుధధారుల్లో రాముడు, చేపల్లో మకరం, నదుల్లో జాహ్నవీ నేను.
సర్గాణామాదిరన్తశ్చ మధ్యం చైవాహమర్జున । అధ్యాత్మవిద్యా విద్యానాం వాదః ప్రవదతామహమ్
అర్జునా! సృష్టులలో ఆది, మధ్య, అంత్యమూ నేను. విద్యలలో ఆత్మజ్ఞానం నేను. వాదించేవారిలో తర్కం నేనే.
అక్షరాణామకారోఽస్మి ద్వన్ద్వః సామాసికస్య చ । అహమేవాక్షయః కాలో ధాతాఽహం విశ్వతోముఖః
అక్షరాలలో 'అ' నేను, సమాసాలలో ద్వంద్వం నేను. నేను ఎప్పటికీ క్షీణించని కాలం, అన్ని దిశలకూ పరిపాలకుడిని.
మృత్యుః సర్వహరశ్చాహముద్భవశ్చ భవిష్యతామ్। కీర్తిః శ్రీర్వాక్క నారీణాం స్మృతిర్మేధా ధృతిః క్షమా
ప్రాణులను హరించేది మరణం నేను, భవిష్యత్తులో పుట్టేవారికి ఆదిగా ఉన్నాను. స్త్రీలలో కీర్తి, శ్రీ, వాక్కు, స్మృతి, మేధ, ధైర్యం, సహనం నేనే.
బృహత్సామ కతథా సామ్నాం గాయత్రీ ఛన్దసామహమ్। మాసానాం మార్గశీర్షోఽహమృతూనాం కుసుమాకరః
సామవేదంలో బృహత్సామం నేను, ఛందస్సుల్లో గాయత్రీ నేను. మాసాలలో మార్గశీర్షం, ఋతువులలో పుష్పాలను పుట్టించే వసంతం నేనే.
ద్యూతం ఛలయతామస్మి తేజస్తేజస్వినామహమ్। జయోఽస్మి వ్యవసాయోఽస్మి సత్త్వం సత్త్వవతామహమ్
మోసగాళ్లలో జూదం నేను, తేజస్సుతో ఉన్నవారిలో తేజస్సు నేనే. విజయమూ, దృఢ సంకల్పమూ, సత్స్వభావుల సత్వగుణమూ నేనే.
వృష్ణీనాం వాసుదేవోఽస్మి పాణ్డవానాం ధనఞ్జయః । మునీనామప్యహం వ్యాసః కవీనాముశనా కవిః
వృష్ణివంశంలో వాసుదేవుడు నేను, పాండవుల్లో ధనంజయుడు నేను. మునుల్లో వ్యాసుడు, కవుల్లో ఉశనుడు నేను.
దణ్డో దమయతామస్మి నీతిరస్మి జిగీషతామ్ । మౌనం చైవాస్మి గుహ్యానాం జ్ఞానం జ్ఞానవతామహమ్
శిక్షించేవారిలో దండం నేను, గెలవదలచినవారిలో నীতি నేను. రహస్యాలలో మౌనం, జ్ఞానులలో జ్ఞానం నేనే.
యచ్చాపి సర్వభూతానాం బీజం తదహమర్జున। న తదస్తి వినా యత్స్యాన్మయా భూతం చరాచరమ్
అర్జునా! అన్ని జీవుల బీజం నేనే. నా లేని ఏదీ, చలించేదీ, అచలమూ, ఈ లోకంలో లేదు.
నాన్తోఽస్తి మమ దివ్యానాం విభూతీనాం పరంతప । ఏష తూద్దేశతః ప్రోక్తో విభూతేర్విస్తరో మయా
పరమ శత్రునాశకా! నా దివ్య వైభవాలకు అంతం లేదు. నేను చెప్పింది కేవలం కొంత మాత్రమే.
యద్యద్విభూతితత్సత్త్వం శ్రీమదూర్జితమేవ వా। తత్తదేవావగచ్ఛ త్వం మమ తేజోంశసంభవమ్
ఏదైనా శ్రేష్ఠత, వైభవం, బలము ఉన్నదైతే, అది నా తేజస్సు యొక్క చిన్న భాగం నుండే పుట్టింది అని తెలుసుకో.
అథవా బహునైతేన కిం జ్ఞాతేన తవార్జున । విష్టభ్యాహమిదం కృత్స్నమేకాంశేన స్థితో జగత్
అర్జునా! నీకు ఇంత వివరంగా తెలుసుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. నా ఒక్క భాగంతోనే ఈ మొత్తం జగత్తును నేను నిలబెడుతున్నాను.
మదనుగ్రహాయ పరమం గుహ్యమధ్యాత్మసంజ్ఞితమ్। యత్త్వయోక్తం వచస్తేన మోహోఽయం విగతో మమ
మీ దయ వల్ల మీరు చెప్పిన పరమ రహస్యమైన ఆత్మజ్ఞానం నా మాయను తొలగించింది.
భవాప్యయౌ హి భూతానాం శ్రుతౌ విస్తరశో మయా। త్వత్తః కమలపత్రాక్ష మాహాత్మ్యమపి చావ్యయమ్
ప్రభూ! భూతాల ఉత్పత్తి, లయము, మీ అవినాశి మహిమను నేను పూర్తిగా విన్నాను, కమలదళనయనుడా!
ఏవమేతద్యథాత్థ త్వమాత్మానం పరమేశ్వర। ద్రష్టుమిచ్ఛామి తే రూపమైశ్వరం పురుషోత్తమ
పరమేశ్వరా! మీరు మీ గురించి చెప్పినది నిజమే. అయినా, పురుషోత్తమా! మీ దివ్య స్వరూపాన్ని చూడాలని నాకు కోరిక ఉంది.
మన్యసే యది తచ్ఛక్యం మయా ద్రష్టుమితి ప్రభో। యోగేశ్వర తతో మే త్వం దర్శయాత్మానమవ్యయమ్
ప్రభూ! మీరు నాకు చూపడం సాధ్యమని అనుకుంటే, యోగేశ్వరా! మీ అవినాశి స్వరూపాన్ని నాకు చూపించండి.
పశ్య మే పార్థ రూపాణి శతశోఽథ సహస్రశః । నానావిధాని దివ్యాని నానావర్ణాకృతీని చ
పార్థా! నాలో ఉన్న వందలు, వేలాది దివ్యరూపాలను, వివిధ వర్ణాలూ, ఆకారాలూ కలిగినవాటిని చూడు.
పశ్యాదిత్యాన్వసూన్రుద్రానశ్వినౌ మరుతస్తథా। బహూన్యదృష్టపూర్వాణి పశ్యాఽశ్చర్యాణి భారత
భారతా! ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, అశ్వినీదేవతలు, మరుత్గణాలు, ఎన్నడూ చూడని అనేక అద్భుతాలను చూడు.
ఇహైకస్థం జగత్కృత్స్నం పశ్యాద్య సచరాచరమ్ । మమ దేహే గుడాకేశ యచ్చాన్యద్ద్రష్టుమిచ్ఛసి
గుడాకేశా! నా శరీరంలోనే ఈ రోజు చరాచరమయిన మొత్తం జగత్తును, ఇంకా నీవు చూడాలని కోరినదానినీ చూడు.