మన్మనా భవ మద్భక్తో మద్యాజీ మాం నమస్కురు । మామేవైష్యసి యుక్త్వైవమాత్మానం మత్పరాయణః
నా మీద మనస్సు పెట్టు, నా భక్తుడవు, నాకు యజ్ఞం చేయు, నన్ను నమస్కరించు. ఇలా నీ మనసును నాకే అర్పించి, నిశ్చయంగా నన్ను చేరుతావు.
భూయ ఏవ మహాబాహో శ్రృణు మే పరమం వచః। యత్తేఽహం ప్రీయమాణాయ వక్ష్యామి హితకామ్యయా
మహాబాహువా! మళ్లీ నా పరమమైన మాటను విను. నిన్ను ప్రేమతో, నీ మేలుకోసం నేను చెప్పబోతున్నాను.
న మే విదుః సురగణాః ప్రభవం న మహర్షయః। అహమాదిర్హి దేవానాం మహర్షీణాం చ సర్వశః
నా ఆది ఎవరో దేవతలు కూడా, మహర్షులు కూడా తెలియరు. ఎందుకంటే దేవతలకూ, మహర్షులకూ నేను మూలమైనవాడిని.
యో మామజమనాదిం చ వేత్తి లోకమహేశ్వరమ్ । అసంమూఢః స మర్త్యేషు సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే
ఈ లోకాలకూ అధిపతివైన, జన్మలేని, ఆది లేని నన్ను ఎవడు నిజంగా తెలుసుకుంటాడో, అతడు మానవుల్లో మోసపోని వాడవై, అన్ని పాపాలనుండి విముక్తుడవుతాడు.
బుద్ధిర్జ్ఞానమసంమోహః క్షమా సత్యం దమః శమః । సుఖం దుఃఖం భవో భవో భయం చాభయమేవ చ
బుద్ధి, జ్ఞానం, మాయ లేకపోవడం, సహనం, సత్యం, ఇంద్రియనిగ్రహం, మనశ్శాంతి, సుఖం, దుఃఖం, ఉనికి, లేనితనం, భయం, భయములేకపోవడం —
అహింసా సమతా తుష్టిస్తపో దానం యశోఽయశః । భవన్తి భావా భూతానాం మత్త ఏవ పృథగ్విధాః
హింస లేకపోవడం, సమతా, సంతృప్తి, తపస్సు, దానం, కీర్తి, అపకీర్తి — ఇవన్నీ భూతజాతులలో వేర్వేరు స్వభావాలుగా నన్నుంచి ఉద్భవిస్తాయి.
మహర్షయః సప్త పూర్వే చత్వారో మనవస్తథా। మద్భావ మానసా జాతా యేషాం లోక ఇమాః ప్రజాః
పూర్వకాలంలో ఉన్న ఏడు మహర్షులు, నలుగురు మనువులు — వీరందరూ నా మనస్సులో నుండే పుట్టారు. వీరి నుండే ఈ లోకంలోని ప్రజలు ఉద్భవించారు.
ఏతాం విభూతిం యోగం చ మమ యో వేత్తి తత్త్వతః । సోఽవికమ్పేన యోగేన యుజ్యతే నాత్ర సంశయః
నా ఈ వైభవాన్ని, యోగాన్ని ఎవడు నిజంగా తెలుసుకుంటాడో, అతడు అచంచలమైన యోగంతో నన్ను చేరుతాడు. దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
అహం సర్వస్య ప్రభవో మత్తః సర్వం ప్రవర్తతే। ఇతి మత్వా భజన్తే మాం బుధా భావసమన్వితాః
ప్రపంచంలో ఉన్న ప్రతిదానికి నేను మూలం. అన్నీ నన్నుంచి ఉద్భవిస్తాయి అని తెలుసుకున్న జ్ఞానులు, నన్ను గాఢమైన భక్తితో భజిస్తారు.
మచ్చిత్తా మద్గతప్రాణా బోధయన్తః పరస్పరమ్ । కథయన్తశ్చ మాం నిత్యం తుష్యన్తి చ రమన్తి చ
వారు నా మీద మనస్సు పెట్టి, ప్రాణాలను నాకే అర్పించి, పరస్పరం జ్ఞానం పంచుకుంటూ, నిత్యం నన్ను గురించి మాట్లాడుతూ, సంతోషిస్తూ ఆనందిస్తారు.
తేషాం సతతయుక్తానాం భజతాం ప్రీతిపూర్వకమ్ । దదామి బుద్ధియోగం తం యేన మాముపయాన్తి తే
ఎవరైనా నన్ను ప్రేమతో, ఎప్పుడూ అర్చిస్తూ ఉంటే, వారికి నేను జ్ఞానయోగాన్ని ప్రసాదిస్తాను. ఆ జ్ఞానంతో వారు నన్ను చేరుతారు.
తేషామేవానుకమ్పార్థమహమజ్ఞానజం తమః। నాశయామ్యాత్మభావస్థో జ్ఞానదీపేన భాస్వతా
వారి మీద దయతో, వారి హృదయంలోని అజ్ఞానమనే చీకటిని, నేను జ్ఞానమనే వెలుగు దీపంతో తొలగిస్తాను.
పరం బ్రహ్మ పరం ధామ పవిత్రం పరమం భవాన్। పురుషం శాశ్వతం దివ్యమాదిదేవమజం విభుమ్
మీరు పరబ్రహ్మం, పరమధామం, పరమ పవిత్రుడు, శాశ్వతమైన దివ్యపురుషుడు, ఆదిదేవుడు, జన్మలేని పరిపూర్ణుడు.
ఆహుస్త్వామృషయః సర్వే దేవర్షిర్నారదస్తథాక । అసితో దేవలో వ్యాసః స్వయం చైవ బ్రవీషి మే
మహర్షులు అందరూ, దేవర్షి నారదుడు, అసితుడు, దేవలుడు, వ్యాసుడు — వీరందరూ మిమ్మల్ని ఇలా వర్ణించారు. మీరు కూడా నాకు స్వయంగా ఇదే చెబుతున్నారు.
సర్వతేమదృతం మన్యే యన్మాం వదసి కేశవ । న హి తే భగవన్వ్యక్తిం విదుర్దేవా న దానవాః
కేశవా, మీరు నాకు చెప్పిన ప్రతి మాటను నేను పరమ సత్యంగా భావిస్తున్నాను. ఎందుకంటే, భగవంతుడా, మీ అసలైన స్వరూపాన్ని దేవతలు గానీ, దానవులు గానీ తెలుసుకోలేరు.
స్వయమేవాత్మనాత్మానం వేత్థ త్వం పురుషోత్తమ। భూతభావన భూతేశ దేవదేవ జగత్పతే
ప్రభూ, సర్వభూతాలకు ఆదిగా, భూతాల పాలకుడిగా, దేవతలకు దేవుడిగా, జగత్తుకు అధిపతిగా, మీరు మీరే మీను పూర్తిగా తెలుసుకుంటారు.
వక్తుమర్హస్యశేషేణ దివ్యా హ్యాత్మవిభూతయః । యాభిర్విభూతిభిర్లోకానిమాంస్త్వం వ్యాప్య తిష్ఠసి
ఈ లోకాలన్నింటిలో మీరు వ్యాపించి ఉండే దివ్య వైభవాలను, వాటి పూర్తి వివరాలను మీరు చెప్పగలరు.
కథం విద్యామహం యోగింస్త్వాం సదా పరిచిన్తయన్। కేషు కేషు చ భావేషు చిన్త్యోఽసి భగవన్మయా
యోగేశ్వరా, నేను ఎప్పుడూ మిమ్మల్ని ధ్యానిస్తూ ఉండగా, మిమ్మల్ని ఎలా తెలుసుకోవాలి? భగవంతుడా, మీరు ఏ ఏ రూపాల్లో నాకు ధ్యేయంగా ఉంటారు?
విస్తరేణాత్మనో యోగం విభూతిం చ జనార్దన । భూయః కథయ తృప్తిర్హి శృణ్వతో నాస్తి మేఽమృతమ్
జనార్దనా, మీ యోగాన్ని, వైభవాలను మరొకసారి వివరంగా చెప్పండి. ఎందుకంటే, మీ అమృతమైన మాటలు వింటూ నాకు తృప్తి కలగడం లేదు.
హన్త తే కథయిష్యామి దివ్యా హ్యాత్మవిభూతయః । ప్రాధాన్యతః కురుశ్రేష్ఠ నాస్త్యన్తో విస్తరస్య మే
కురువంశశ్రేష్ఠా, ఇప్పుడు నీకు నా దివ్య వైభవాలను ముఖ్యంగా చెబుతాను. వాటి విస్తారానికి అంతం లేదు.
అహమాత్మా గుడాకేశ సర్వభూతాశయస్థితఃక । అహమాదిశ్చ మధ్యం చ భూతానామన్త ఏవ చ
గుడాకేశా, నేను అన్ని జీవుల హృదయాల్లో ఉండే ఆత్మను. అన్ని భూతాలకు ఆదిగా, మధ్యగా, అంతంగా కూడా నేనే ఉన్నాను.
ఆదిత్యానామహం విష్ణుర్జ్యోతిషాం రవిరంశుమాన్। మరీచిర్మరుతామస్మి నక్షత్రాణామహం శశీ
ఆదిత్యులలో నేను విష్ణువు, ప్రకాశాలలో నేను తేజోమయమైన సూర్యుడు, మరుత్గణాలలో నేను మరీచి, నక్షత్రాలలో నేను చంద్రుడు.
వేదానాం సామవేదోఽస్మి దేవానామస్మి వాసవః । ఇన్ద్రియాణాం మనశ్చాస్మి భూతానామస్మి చేతనా
వేదాలలో నేను సామవేదం, దేవతలలో నేను వాసవుడు, ఇంద్రియాలలో నేను మనస్సు, భూతాలలో నేను చైతన్యం.
రుద్రాణాం శంకరశ్చాస్మి విత్తేశో యక్షరక్షసామ్। వసూనాం పావకశ్చాస్మి మేరుః శిఖరిణామహమ్
రుద్రుల్లో నేను శంకరుడు, యక్షరక్షసుల్లో ధనాధిపతి, వసువుల్లో నేను పవకుడు, పర్వతాలలో నేను మేరు.
పురోధసాం చ ముఖ్యం మాం విద్ధి పార్థ బృహస్పతిమ్। సేనానీనామహం స్కన్దః సరసామస్మి సాగరః
పార్థా, పూజారుల్లో నేను బృహస్పతి, సేనాధిపతుల్లో నేను స్కందుడు, నదుల్లో నేను సాగరం.
మహర్షీణాం భృగురహం గిరామస్మ్యేకమక్షరమ్। యజ్ఞానాం జపయజ్ఞోఽస్మి స్థావరాణాం హిమాలయః
మహర్షుల్లో నేను భృగువు, పదాల్లో నేను ఒక్క అక్షరం 'ఓం', యజ్ఞాల్లో నేను జపయజ్ఞం, అచలాలలో నేను హిమాలయం.
అశ్వత్థః సర్వవృక్షాణాం దేవర్షీణాం చ నారదః। గన్ధర్వాణాం చిత్రరథః సిద్ధానాం కపిలో మునిః
వృక్షాల్లో నేను అశ్వత్థవృక్షం, దేవర్షుల్లో నేను నారదుడు, గంధర్వుల్లో నేను చిత్రరథుడు, సిద్ధులలో నేను కపిలముని.
ఉచ్చైః శ్రవసమశ్వానాం విద్ధి మామమృతోద్భవమ్ । ఐరావతం గజేన్ద్రాణాం నరాణాం చ నరాధిపమ్
అశ్వాల్లో అమృతం నుండి జన్మించిన ఉచ్చైశ్రవసు నేను, గజాధిపతుల్లో ఐరావతం, మనుషుల్లో రాజు నేను.
ఆయుధానామహం వజ్రం ధేనూనామస్మి కామధుక్ । ప్రజనశ్చాస్మి కన్దర్పః సర్పాణామస్మి వాసుకిః
ఆయుధాలలో నేను వజ్రాయుధం, ఆవుల్లో కామధేను, సంతానానికి కారణమైనవారిలో మన్మథుడు, సర్పాల్లో వాసుకి నేను.
అనన్తశ్చాస్మి నాగానాం వరుణో యాదసామహమ్। పితౄణామర్యమా చాస్మి యమః సంయమతామహమ్
నాగుల్లో నేను అనంతుడు, జలచరాల్లో వరుణుడు, పితృదేవతల్లో అర్యమ, నియంత్రకుల్లో యముడు నేను.