స తయా శ్రద్ధయా యుక్తస్తస్యారాధనమీహతే । లభతే చ తతః కామాన్మయైవ విహితాన్హితాన్
ఆ విశ్వాసంతో అతడు ఆ రూపాన్ని ఆరాధిస్తాడు. అక్కడినుంచి తన కోరికలు తీరుతాయి — అవన్నీ నేను అనుమతించినవే.
అన్తవత్తు ఫలం తేషాం తద్భవత్యల్పమేధసామ్ । దేవాన్దేవయజో యాన్తి మద్భక్తా యాన్తి మామపి
అయితే, అలాంటి తక్కువ జ్ఞానమున్నవారి ఫలితాలు తాత్కాలికమే. దేవతలను పూజించే వారు దేవతల దగ్గరికి వెళ్తారు, నా భక్తులు మాత్రం నన్ను చేరుతారు.
అవ్యక్తం వ్యక్తిమాపన్నం మన్యన్తే మామబుద్ధయః। పరం భావమజానన్తో మమావ్యయమనుత్తమమ్
నాకు అసలు స్వరూపం తెలియని వారు, నన్ను అవ్యక్తుడిని వ్యక్తుడిగా మారిపోయాడని అనుకుంటారు. నా పరమ, నిత్యమైన, ఉత్తమ స్వభావాన్ని వారు గ్రహించరు.
నాహం ప్రకాశః సర్వస్య యోగమాయాసమావృతః । మూఢోఽయం నాభిజానాతి లోకో మామజమవ్యయమ్
నా యోగమాయ వల్ల నేను అందరికీ ప్రత్యక్షంగా కనిపించను. ఈ మాయలో ఉన్న లోకానికి నేను జన్మించని, నశించని వాడినని తెలియదు.
వేదాహం సమతీతాని వర్తమానాని చార్జున। భవిష్యాణి చ భూతాని మాం తు వేద న కశ్చన
అర్జునా! గతంలో, ఇప్పుడు, భవిష్యత్తులో ఉన్న అన్ని జీవులను నేను తెలుసు. కానీ నన్నెవరూ పూర్తిగా తెలుసుకోరు.
ఇచ్ఛాద్వేషసముత్థేన ద్వన్ద్వమోహేన భారత । సర్వభూతాని సంమోహం సర్గే యాన్తి పరంతప
భారతా! ఇష్టం, ద్వేషం వల్ల కలిగే ద్వంద్వ మోహంతో అన్ని జీవులు పుట్టినప్పుడు అయోమయంలో పడిపోతారు.
యోషాం త్వన్తగతం పాపం జనానాం పుణ్యకర్మణామ్ । తే ద్వన్ద్వమోహనిర్ముక్త భజన్తే మాం దృఢవ్రతాః
ఎవరికి పాపం పూర్తిగా తొలగిపోయిందో, మంచి పనులు చేసినవారో, ద్వంద్వ మోహం లేకుండా, దృఢ సంకల్పంతో ఉన్నవారు నన్ను భక్తిగా సేవిస్తారు.
జరామరణమోక్షాయ మామాశ్రిత్య యతన్తి యే । తే బ్రహ్మ తద్విదుః కృత్స్నమధ్యాత్మం కర్మ చాఖిలమ్
వృద్ధాప్యం, మరణం నుండి విముక్తి కోసం నన్ను ఆశ్రయించి ప్రయత్నించే వారు, బ్రహ్మం, ఆత్మ, అన్ని క్రియలను పూర్తిగా తెలుసుకుంటారు.
సాధిభూతాధిదైవం మాం సాధియజ్ఞం చ యే విదుః । ప్రయాణకాలేఽపి చ మాం తే విదుర్యుక్తచేతసః
అధిభూత, అధిదైవ, అధియజ్ఞములతో నన్ను తెలుసుకున్న వారు, మరణ సమయానికీ స్థిరమైన మనసుతో నన్ను తెలుసుకుంటారు.
కిం తద్బ్రహ్మ కిమధ్యాత్మం కిం కర్మ పురుషోత్తమ్। అధిభూతం చ కిం ప్రోక్తమధిదైవం కిముచ్యతే
పరమాత్మా! బ్రహ్మం అంటే ఏమిటి? ఆత్మ అంటే ఏమిటి? కర్మ అంటే ఏమిటి? అధిభూతం అని ఏమంటారు? అధిదైవం అంటే ఏమిటి?
అధియజ్ఞః కథం కోఽత్ర దేహేఽస్మిన్మధుసీదన। ప్రయాణకాలే చ కథం జ్ఞేయోఽసి నియతాత్మభిః
మధుసూదనా! ఈ శరీరంలో అధియజ్ఞుడు ఎవరు? ఎలా ఉన్నాడు? నియమిత మనస్సు గలవారు, మరణ సమయంలో నిన్ను ఎలా తెలుసుకోవాలి?
అక్షరం బ్రహ్మ పరమం స్వభావోఽధ్యాత్మముచ్యతే। భూతభావోద్భవకరో విసర్గః కర్మసంజ్ఞితః
నశించని దాన్ని పరబ్రహ్మం అంటారు. తన స్వభావాన్ని ఆత్మ అంటారు. భూతాల ఉత్పత్తికి కారణమైన సృష్టిని కర్మ అంటారు.
అధిభూతం క్షరో భావః పురుషశ్చాధిదైవతమ్ । అధియజ్ఞోఽహమేవాత్ర దేహే దేహభృతాం వర
భూతమండలమంతా నశించిపోయే స్వభావంతో ఉంటుంది. దేవతలలో పరమాత్మనే ఉంటాడు. శరీరధారులలో శ్రేష్ఠుడవైనవాడా, యజ్ఞమంతా ఈ శరీరంలో నేనే.
అన్తకాలే చ మామేవ స్మరన్ముక్త్వా కలేవరమ్ । యః ప్రయాతి స మద్భావం యాతి నాస్త్యత్ర సంశయః
ఎవరైనా చివరి క్షణంలో నన్ను మాత్రమే జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ శరీరం వదిలిపోతే, అతడు నిస్సందేహంగా నా స్థితిని పొందుతాడు.
యం యం వాపి స్మరన్భావం త్యజత్యన్తే కలేవరమ్ । తం తమేవైతి కౌన్తేయ సదా తద్భావభావితః
కౌంతేయా, ఎవరు చివర్లో శరీరం విడిచే సమయంలో ఏ భావాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకుంటారో, వారు ఎప్పుడూ ఆ భావంలోనే ఉండి, అదే స్థితిని చేరుకుంటారు.
తస్మాత్సర్వేషు కాలేషు మామనుస్మర యుధ్య చ। మయ్యర్పితమనోబుద్ధిర్మామేవైష్యస్యసంశయః
కాబట్టి, అన్ని సమయాల్లో నన్ను జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ, యుద్ధం చేయు. మనసు, బుద్ధి నాకే అర్పించు. అప్పుడు నిస్సందేహంగా నన్ను చేరుకుంటావు.
అభ్యాసయోగయుక్తేన చేతసాఽనాన్యగామినా । పరమం పురుషం దివ్యం యాతి పార్థానుచిన్తయన్
యోగాభ్యాసంతో మనసు ఎక్కడికీ తిరగకుండా, పరమదైవమైన పురుషుడిని ధ్యానిస్తూ, అతడిని చేరుకుంటాడు, పార్థా.
కవిం పురాణమనుశాసితార- మణోరణీయాంసమనుస్మరేద్యః । సర్వస్య ధాతారమచిన్త్యరూప- మాదిత్యవర్ణం తమసః పరస్తాత్
ఎవరైనా ఆ మహాజ్ఞాని, పురాతనుడు, నియంత్రణచేయువాడు, సూక్ష్మమైనవాడు, సమస్తాన్ని పోషించేవాడు, ఊహించలేని రూపమున్నవాడు, సూర్యుడిలా ప్రకాశించేవాడు, అంధకారానికి అతీతుడైనవాడిని జ్ఞాపకం చేస్తే—
ప్రయాణకాలే మనసాఽచలేన భక్త్యా యుక్తో యోగబలేన చైవ। భ్రువోర్మధ్యే ప్రాణమావేశ్య సమ్య- క్స తం పరం పురుషముపైతి దివ్యమ్
ప్రయాణ సమయములో, మనసు స్థిరంగా ఉండగా, భక్తితో, యోగబలంతో, భ్రూవుల మధ్య ప్రాణాన్ని నిలిపి, ఆ పరమదైవ పురుషుడిని చేరుకుంటాడు.
యదక్షరం వేదవిదో వదన్తి విశన్తి యద్యతయో వీతరాగాః । యదిచ్ఛన్తో బ్రహ్మచర్యం చరన్తి తత్తే పదం సంగ్రహేణ ప్రవక్ష్యే
వేదాలను తెలిసినవారు చెప్పే, రాగరహితులైన యతులు చేరే, దాన్ని కోరుతూ బ్రహ్మచర్యాన్ని ఆచరించే, ఆ అక్షర స్థితిని సంక్షిప్తంగా చెబుతాను.
సర్వద్వారాణి సంయమ్య మనో హృది నిరుధ్య చ। మూర్ధ్న్యాధాయాత్మనః ప్రాణమాస్థితో యోగధారణాం
అన్ని ద్వారాలను నియంత్రించి, మనసును హృదయంలో నిలిపి, ప్రాణాన్ని తలపై ఉంచి, యోగధారణలో స్థిరంగా ఉండాలి.
ఓమిత్యేకాక్షరం బ్రహ్మ వ్యాహరన్మామనుస్మరన్ । యః ప్రయాతి త్యజన్దేం స యాతి పరమాం గతిమ్
'ఓం' అనే ఒక్క అక్షర బ్రహ్మను ఉచ్చరిస్తూ, నన్ను జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ, ఎవరు శరీరం విడిచిపోతారో వారు పరమగతిని పొందుతారు.
అనన్యచేతాః సతతం యో మాం స్మరతి నిత్యశః । తస్యాహం సులభః పార్థ నిత్యయుక్తస్య యోగినః
ఎవరైనా మనసు మరొకదానికి వెళ్లకుండా, నన్ను ఎప్పుడూ జ్ఞాపకం చేస్తూ ఉంటారో, పార్థా, అలాంటి యోగికి నేను సులభంగా లభిస్తాను.
మాముపేత్య పునర్జన్మ దుఃఖాలయమశాశ్వతమ్ । నాప్నువన్తి మహాత్మానః సంసిద్ధిం పరమాం గతాః
నన్ను చేరిన మహాత్ములు, పరిపూర్ణతను పొందినవారు, మళ్లీ ఈ దుఃఖభరితమైన, నశించిపోయే జన్మను పొందరు.
ఆబ్రహ్మభువనాల్లోకాః పునరావర్తినోఽర్జున । మాముపేత్య తు కౌన్తేయ పునర్జన్మ న విద్యతే
బ్రహ్మలోకంతో సహా అన్ని లోకాలు తిరిగి తిరిగి జన్మించేవే, అర్జునా. కాని నన్ను చేరినవారికి మళ్లీ జన్మ ఉండదు, కౌంతేయా.
సహస్రయుగపర్యన్తమహర్యద్బ్రహ్మణో విదుః । రాత్రిం యుగసహస్రాం తాం తేఽహోరాత్రవిదో జనాః
బ్రహ్మదేవుని ఒక పగలు వెయ్యి యుగాల పాటు ఉంటుంది. ఆయన రాత్రి కూడా వెయ్యి యుగాలంతే. ఇది పగలు, రాత్రి గురించి తెలిసినవారు తెలుసు.
అవ్యక్తాద్వ్యక్తయః సర్వాః ప్రభవన్త్యహరాగమే । రాత్ర్యామే ప్రలీయన్తే తత్రైవావ్యక్తసంజ్ఞకే
అవ్యక్తమై ఉన్నదానిలోంచి అన్ని భూతాలు పగలు వచ్చినప్పుడు ఉద్భవిస్తాయి. రాత్రి వచ్చినప్పుడు అవన్నీ మళ్లీ అదే అవ్యక్తంలో కలిసిపోతాయి.
భూతగ్రామః స ఏవాయం భూత్వా భూత్వా ప్రలీయతే । రాత్ర్యగమేఽవశః పార్థత ప్రభవత్యహరాగమే
ఈ భూత సమూహం పుట్టి పుట్టి మళ్లీ మళ్లీ లయమవుతుంది. పార్థా, పగలు వచ్చినప్పుడు అవి అనివార్యంగా ఉద్భవిస్తాయి.
పరస్తస్మాత్తు భావోఽన్యో వ్యక్తోఽవ్యక్తాత్సనాతనః । యః స సర్వేషు భూతేషుక నశ్యత్సు న వినశ్యతి
ఆ అవ్యక్తానికి మించి ఇంకొక శాశ్వతమైన, స్పష్టమైన స్థితి ఉంది. అన్ని భూతాలు నశించినా, అది ఎప్పటికీ నశించదు.
అవ్యక్తోఽక్షర ఇత్యుక్తస్తమాహుః పరమాం గతిమ్ । యం ప్రాప్య న నివర్తన్తే తద్ధామ పరమం మమ
ఆ అవ్యక్తాన్ని అక్షరమని అంటారు. దాన్ని పరమగమ్యమని చెబుతారు. దాన్ని చేరినవారు తిరిగి రారు. అదే నా పరమధామం.