అబ్భక్షాన్వాయుభక్షాంశ్చ శీర్ణపర్ణాశనాన్మునీన్। ఫలమూలాశినో దాన్తాన్కృశాన్ధమనిసంతతాన్
నీరు లేదా గాలి మాత్రమే తినే వారు, ఎండిన ఆకులు తినేవారు, పళ్ళు, మూలికలు భక్షించే వారు, నియమంగా ఉండే, క్షీణించి, శిరా స్పష్టంగా కనిపించే asceticsను ఆయన పిలిపించాడు.
వ్రతినో జటిలాన్ముణ్డాన్వల్కలాజినసంవృతాన్। సమాహూయ మునిః కణ్వః కారుణ్యాదిదమబ్రవీత్
వ్రతాలు పాటించే, జటలు వేసుకున్న, గుండు చేసుకున్న, వల్కలాలు లేదా మృగచర్మాలు ధరించిన asceticsను కణ్వుడు పిలిపించి, దయతో ఇలా అన్నాడు.
మయా తు లాలితా నిత్యం మమ పుత్రీ యశస్వినీ। వనే జాతా వివృద్ధా చ న చ జానాతి కించన
ఈ యశస్సుగల నా కుమార్తె అరణ్యంలో పుట్టి, పెరిగి, ఎప్పుడూ నా చేత ప్రేమగా పెంచబడింది. ఆమెకు ప్రపంచ విషయాలు ఏమీ తెలియవు.
ఆశ్రమాత్తు పథా సర్వైర్నీయతాం క్షత్రియాలయమ్। ద్వితీయయోజనే విప్రాః ప్రతిష్ఠానం ప్రతిష్ఠితమ్
మీ అందరూ ఆమెను ఆశ్రమం నుంచి క్షత్రియుని ఇంటికి తీసుకెళ్లండి. రెండో యోజన దూరంలో ప్రతిష్ఠాన నగరం ఉంది.
ప్రతిష్ఠానే పురే రాజా శాకున్తలపితామహః। అధ్యువాస చిరం కాలముర్వశ్యా సహితః పురా
ప్రతిష్ఠాన నగరంలో, శకుంతల తాతగారు ఒకప్పుడు ఉర్వశితో కలిసి చాలా కాలం నివసించారు.
అనూపజాఙ్గలయుతం ధనధాన్యసమాకులమ్। ప్రతిష్ఠితం పురవరం గఙ్గాయామునసఙ్గమే
గంగా, యమునా నదుల సంగమంలో ఉన్న ప్రతిష్ఠాన నగరం, మడుగులు, అడవులు సమృద్ధిగా ఉండి, ధనం, ధాన్యంతో నిండిన గొప్ప పట్టణం.
తత్ర సఙ్గమమాసాద్య స్నాత్వా హుతహుతాశనాః। శాకమూలఫలాహారా నివర్తధ్వం తపోధనాః। అన్యథా తు భవేద్విప్రా అధ్వనో గమనే శ్రమః
మీరు అందరూ అక్కడ సంగమానికి చేరుకుని, స్నానం చేసి, అగ్నికి హోమాలు చేసి, ఆకులు, మూలికలు, పళ్ళు తినాక తిరిగి రావాలి. లేదంటే, బ్రాహ్మణులారా, ప్రయాణంలో మీరు అలసిపోతారు.
తథేత్యుక్త్వా చ తే సర్వే ప్రాతిష్ఠన్త మహౌజసః। `శకున్తలాం పురస్కృత్య దుష్యన్తస్య పురం ప్రతి
'అలా జరుగుతుంది' అని అందరూ అంగీకరించి, శకుంతలను ముందుగా ఉంచుకుని, దుశ్యంతుని పట్టణం వైపు బయలుదేరారు.
గృహీత్వా చామరప్రఖ్యం పుత్రం కమలలోచనమ్। ఆజగ్ముశ్చ పురం రమ్యం దుష్యన్తాధ్యుషితం వనాత్
కమలాకళ్ళు కలిగిన, చామరపు పంకా వలె ప్రకాశించే కుమారుడిని తీసుకుని, వారు అరణ్యం నుంచి దుశ్యంతుడు నివసించే అందమైన పట్టణానికి వచ్చారు.
శకున్తలాం సమాదాయ మునయో ధర్మవత్సలాః। తే వనాని నదీః శైలాన్గిరిప్రస్రవణాని చ
ధర్మాన్ని ప్రేమించే ఆ మునులు, శకుంతలను తీసుకుని, అడవులు, నదులు, కొండలు, కొండల వాగులు దాటి వెళ్లారు.
కన్దరాణి నితమ్బాంశ్చ రాష్ట్రాణి నగరాణి చ। ఆశ్రమాణి చ పుణ్యాని గత్వా చైవ గతశ్రమాః
పర్వత లోయలు, నదీ తీరాలు, రాజ్యాలు, పట్టణాలు, పవిత్రమైన ఆశ్రమాలు అన్నీ దాటి, వారు అలసట లేకుండా ముందుకు సాగారు.
శనైర్మధ్యాహ్నవేలాయాం ప్రతిష్ఠానం సమాయయుః। తాం పురీం పురుహూతేన ఐలస్యార్థే వినిర్మితామ్
కొంతసేపు నడిచిన తర్వాత, మధ్యాహ్న సమయానికి వారు ప్రతిష్ఠాన నగరానికి చేరుకున్నారు. ఆ నగరాన్ని పురుహూతుడు ఇళ కుమారుని కోసం నిర్మించాడు.
పరిఘాట్టాలకైర్ముఖ్యైరుపకల్పశతైరపి। శతఘ్నీచక్రయన్త్రైశ్చ గుప్తామన్యైర్దురాసదామ్
బలమైన గేట్లు, కోటలు, అనేక రక్షణ ఏర్పాట్లు, రాళ్లు విసిరే యంత్రాలు, ఇతర రక్షణ పరికరాలతో ఆ నగరం శత్రువులకు చేరలేనిదిగా ఉండేది.
హర్మ్యప్రసాదసంబాధాం నానాపణ్యవిభూషితామ్। మణ్టపైః ససభై రమ్యైః ప్రపాభిశ్చ సమావృతామ్
ఆ నగరం కోటలు, భవనాలతో నిండిపోయి, రకరకాల వస్తువులతో అలంకరించబడి, అందమైన మండపాలు, సభలు, నీటి మంటపాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉండేది.
రాజమార్గేణ మహతా సువిభక్తేన శోభితామ్। కైలాసశిఖరాకారైర్గోపురైః సమలఙ్కృతామ్
ఆ నగరాన్ని విశాలమైన రాజమార్గం అలంకరించగా, కైలాస శిఖరాలను పోలిన గోపురాలతో అందంగా ముస్తాబు చేయబడింది.
ద్వారతోరణనిర్యూహైర్మఙ్గలైరుపశోభితామ్। ఉద్యానామ్రవణోపేతాం మహతీం సాలమేఖలామ్
శుభప్రదమైన ద్వారాలు, తోరణాలు, ప్రవేశ ద్వారాలతో అలంకరించబడి, ఉద్యానవనాలు, మామిడి తోటలు, పెద్ద సాల వృక్షాలతో ఆ నగరం చుట్టూ ఉండేది.
సర్వపుష్కరిణీభిశ్చ ఉద్యానైశ్చ సమావృతామ్। వర్ణాశ్రమైః స్వధర్మస్థైర్నిత్యోత్సవసమాహితైః
అన్ని రకాల పద్మసరోవరాలు, తోటలు చుట్టూ ఉండగా, అన్ని వర్ణాశ్రమాలకు చెందిన వారు తమ తమ ధర్మంలో స్థిరంగా ఉండి, ఎప్పుడూ ఉత్సవాలలో పాల్గొనేవారు.
ధనధాన్యసమృద్ధైశ్చ సంతుష్టై రత్నపూజితైః। కృతయజ్ఞైశ్చ విద్వద్భిరగ్నిహోత్రపరైః సదా
ఆ నగరంలో ధనం, ధాన్యం సమృద్ధిగా ఉండి, ప్రజలు సంతోషంగా, రత్నాలతో సత్కరించబడి, యజ్ఞాలు చేసిన పండితులు, అగ్నిహోత్రంలో నిమగ్నమైన వారు ఎప్పుడూ ఉండేవారు.
వర్జితా కార్యకరణైర్దానశీలైర్దయాపరైః। అధర్మభీరుభిః సర్వైః స్వర్గలోకజిగీషుభిః
తప్పు చేసే వారు లేని ఆ నగరంలో, అందరూ దానశీలులు, దయగలవారు, అధర్మాన్ని భయపడి, స్వర్గాన్ని కోరేవారు.
ఏవంవిధజనోపేతమిన్ద్రలోకమివాపరమ్। తస్మిన్నగరమధ్యే తు రాజవేశ్మ ప్రతిష్ఠితమ్
ఇలాంటి ప్రజలతో నిండిన ఆ నగరం, ఇంకొక ఇంద్ర లోకంలా కనిపించేది. ఆ నగర మధ్యలో రాజమహలు నిలిచి ఉండేవి.
ఇన్ద్రసద్మప్రతీకాశం సంపూర్ణం విత్తసంచయైః। తస్య మధ్యే సభా దివ్యా నానారత్నవిభూషితా
ఇంద్రుని గృహాన్ని పోలిన ఆ రాజమహలు, ధన సంపదతో నిండిపోయి, మధ్యలో వివిధ రత్నాలతో అలంకరించబడిన దివ్య సభ ఉండేది.
తస్యాం సభాయాం రాజర్షిః సర్వాలఙ్కారభూషితః। బ్రాహ్మణైః క్షత్రియైశ్చాపి మన్త్రిభిశ్చాపి సంవృతః
ఆ సభలో రాజర్షి అన్ని అలంకారాలతో శోభించి, బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, మంత్రులు చుట్టూ ఉండేవారు.
సంస్తూయమానో రాజేన్ద్రః సూతమాగధబన్దిభిః। కార్యార్థిషు తదాఽభ్యేత్య కృత్వా కార్యం గతేషు సః
సూతులు, మాగధులు, గాయకులు రాజును స్తుతించగా, ఎవరు పనితో వచ్చినా వారి పని తీర్చిపెట్టి, వారు వెళ్లిన తర్వాత రాజు విశ్రాంతిగా ఉండేవాడు.
సుఖాసీనోఽభవద్రాజా తస్మిన్కాలే మహర్షయః। శకున్తానాం స్వనం శ్రుత్వా నిమిత్తజ్ఞాస్త్వలక్షయన్
అప్పుడు రాజు సుఖంగా కూర్చున్నాడు. ఆ సమయంలో మహర్షులు పక్షుల కేకలు విని, శకునాల నిపుణులుగా సూచనలు గమనించారు.
శకున్తలే నిమిత్తాని శోభనాని భవన్తి నః। కార్యసిద్ధిం వదన్త్యేతే ధ్రువం రాజ్ఞీ భవిష్యసి। అస్మింస్తు దివసే పుత్రో యువరాజో భవిష్యతి
శకుంతళకు శుభ సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. ఇవి మన కార్యసిద్ధిని సూచిస్తున్నాయి. నిశ్చయంగా నువ్వు రాణి అవుతావు. ఈ రోజే నీ కుమారుడు యువరాజు అవుతాడు.
వర్ధమానపురద్వారం తూర్యఘోషనినాదితమ్। శకున్తలాం పురస్కృత్య వివిశుస్తే మహర్షయః
వర్ధమానపుర ద్వారంలో వాద్యాల ధ్వని మారుమోగగా, మహర్షులు శకుంతళను ముందుంచుకుని నగరంలోకి ప్రవేశించారు.
ప్రవిశన్తం నృపసుతం ప్రశశంసుశ్చ వీక్షకాః। వర్ధమానపురద్వారం ప్రవిశన్నేవ పౌరవః
ప్రిన్స్ నగరంలోకి ప్రవేశించగా, చూసేవారు అతన్ని ప్రశంసించారు. పురువు వంశజుడు వర్ధమానపుర ద్వారం గుండా లోపలికి వెళ్లాడు.
ఇన్ద్రలోకస్థమాత్మానం మేనే హర్షసమన్వితః
ఆనందంతో అతను తాను ఇంద్ర లోకంలో ఉన్నట్టు భావించాడు.
తతో వై నాగరాః సర్వే సమాహూయ పరస్పరమ్। ద్రష్టుకామా నృపసుతం సమపద్యన్త భారత
అంతటా పట్టణవాసులు అందరూ ఒకచోట చేరి, రాజకుమారుణ్ని చూడాలని ఆశతో కూడి వచ్చారు, ఓ భారత.
దేవతేవ జనస్యాగ్రే భ్రాజతే శ్రీరివాగతా। జయన్తేనేవ పౌలోమీ ఇన్ద్రలోకాదిహాగతా
ఆమె ప్రజల ముందర దేవతలా మెరిసింది, అదృష్టమే వచ్చిందన్నట్టు, జయంతుడితో కూడి ఇంద్రలోకంనుంచి వచ్చిన పౌలోమిలా కనిపించింది.