యం హి వ్యథయన్త్యేతే పురుషం పురుషర్షభ। సమదుఃఖసుఖం ధీరం సోఽమృతత్వాయ కల్పతే
ఓ పురుషశ్రేష్ఠా, బాధలు, సుఖాలు సమంగా చూసే, స్థిరమైన మనస్సు గలవాడిని ఇవి ఏవీ కలవరపర్చవు. అలాంటి వాడే అమృతత్వానికి యోగ్యుడు.
నాసతో విద్యతే భావో నాభావో విద్యతే సతః। ఉభయోరపి దృష్టోఽన్తస్త్వనయోస్తత్త్వదర్శిభిఃక
అసత్యానికి ఎప్పుడూ స్థిరత ఉండదు, సత్యానికి ఎప్పుడూ లేనివాటిలా ఉండదు. ఈ రెండింటి అంతం నిజంగా తెలిసినవారికి తెలుస్తుంది.
అవినాశి తు తద్విద్ధి యేన సర్వమిదం తతమ్। వినాశమవ్యయస్యాస్య న కశ్చిత్కర్తుమర్హతి
ఈ సర్వాన్ని వ్యాపించి ఉన్నది నశించనిది అని తెలుసుకో. ఈ శాశ్వతమైనదాన్ని ఎవ్వరూ నశింపజేయలేరు.
అన్తవన్త ఇమే దేహా నిత్యస్యోక్తాః శరీరిణః । అనాశినోఽప్రమేయస్య తస్మాద్యుధ్యస్వ భారత
ఈ దేహాలు అంతమయ్యేవి, కానీ దేహంలో ఉన్న జీవుడు నిత్యుడు, నశించని వాడు, కొలవలేనివాడు. అందువల్ల, ఓ భారతా, యుద్ధం చేయు.
య ఏనం వేత్తి హన్తారం యశ్చైనం మన్యతే హతమ్। ఉభౌ తౌ న విజానీతో నాయం హన్తి న హన్యతే
ఈ ఆత్మను హతమార్చినవాడని అనుకునే వాడూ, హతమయ్యిందని భావించే వాడూ ఇద్దరూ తెలియని వారు. ఇది హతమార్చదు, హతమవదు కూడా.
న జాయతే మ్రియతే వా కదాచి- న్నాయం భూత్వా భవితా వా న భూయః । అజో నిత్యః శాశ్వతోఽయం పురాణో న హన్తయే హన్యమానే శరీరే
ఇది ఎప్పుడూ పుట్టదు, ఎప్పుడూ చనిపోదు. ఒకసారి పుట్టి, మళ్లీ మాయమవదు. ఇది జన్మించని వాడు, నిత్యుడు, శాశ్వతుడు, పురాతనుడు. శరీరం నశించినా, ఇది హతమవదు.
వేదావినాశినం నిత్యం య ఏనమజమవ్యయమ్। కథం స పురుషః పార్థ కం ఘాతయతి హన్తి కమ్
ఓ పార్థా, ఈ ఆత్మను నశించనిది, నిత్యమైనది, జన్మించని వాడని, మారని వాడని తెలుసుకున్నవాడు, ఎలా ఎవ్వరిని హతమార్చగలడు? ఎవ్వరిని హతమార్చించగలడు?
వాసాంసి జీర్ణాని యథా విహాయ నవాని గృహ్ణాని నరోఽపరాణి। తథా శరీరాణి విహాయ జీర్ణా- న్యన్యాని సంయాతి నవాని దేహీ
వాడిన బట్టలు వదిలి, కొత్త బట్టలు వేసుకున్నట్టు, జీవుడు పాత దేహాలను వదిలి, కొత్త దేహాలను పొందుతాడు.
నైనం ఛిన్దన్తి శస్త్రాణి నైనం దహతి పావకః। న చైనం క్లేదయన్త్యాపో న శోషయతి మారుతః
ఈ ఆత్మను ఆయుధాలు కోయలేవు, అగ్ని కాల్చలేడు, నీళ్లు తడిపించలేవు, గాలి ఎండబెట్టలేడు.
అచ్ఛేద్యోఽయమదాహ్యోఽయమక్లేద్యోఽశోష్య ఏవ చ। నిత్యః సర్వగతః స్థాణురచలోఽయం సనాతనః
ఇది కోయలేనిది, కాల్చలేనిది, తడిపించలేనిది, ఎండబెట్టలేనిది. ఇది నిత్యమైనది, అన్నింటిలో వ్యాపించినది, స్థిరమైనది, కదలని వాడు, శాశ్వతమైనది.
అవ్యక్తోఽయమచిన్త్యోఽయమవికార్యోఽయముచ్యతే। తస్మాదేవం విదిత్వైనం నానుశోచితుమర్హసి
ఇది కనబడని వాడు, ఆలోచించలేనిది, మారని వాడు అని చెబుతారు. కనుక, ఇలా తెలుసుకుని దీనికోసం విచారించకూడదు.
అథ చైనం నిత్యజాతం నిత్యం వా మన్యసే మృతమ్। తథాపి కత్వం మహాబాహో నైనం శోచితుమర్హసి
ఇది ఎప్పుడూ పుట్టి, ఎప్పుడూ చనిపోతుందని నువ్వు అనుకున్నా కూడా, ఓ మహాబాహూ, దీనికోసం నీవు విచారించకూడదు.
జాతస్య హి ధ్రువో మృత్యుర్ధ్రువం జన్మ మృతస్య చ। తస్మాదపరిహార్యేఽర్థే న త్వం శోచితుమర్హసి
పుట్టినవాడికి మరణం తప్పదు, చనిపోయినవాడికి మళ్లీ జననం తప్పదు. అందువల్ల తప్పనిసరి విషయాలపై నీవు విచారించకూడదు.
అవ్యక్తాదీని భూతాని వ్యక్తమధ్యాని భారత। అవ్యక్తనిధనాన్యేన తత్ర కా పరిదేవనా
ప్రాణులు మొదట కనబడవు, మధ్యలో కనబడతాయి, చివరికి మళ్లీ కనబడవు, ఓ భారతా. ఇలాంటి వాటికోసం ఎందుకు విచారం?
ఆశ్చర్యవత్పశ్యతి కశ్చిదేన- మాశ్చర్యవద్వదతి తథైవ చాన్యః। ఆశ్చర్యవచ్చైనమన్యః శ్రృణోతి శ్రుత్వాఽప్యేనం వేద న చైవ కశ్చిత్
ఇందులో కొంతమంది ఆశ్చర్యంగా చూస్తారు, మరికొందరు ఆశ్చర్యంగా చెబుతారు, ఇంకొందరు ఆశ్చర్యంగా వింటారు. అయినా, విన్నా కూడా ఎవ్వరూ పూర్తిగా తెలుసుకోరు.
దేహీ నిత్యమవధ్యోఽయం దేహే సర్వస్య భారత। తస్మాత్సర్వాణి భూతాని న త్వం శోచితుమర్హసి
ప్రతి ఒక్కరి దేహంలో ఉన్న జీవుడు ఎప్పుడూ నశించడు, ఓ భారతా. అందువల్ల, ఏ ప్రాణికోసం నీవు విచారించకూడదు.
స్వధర్మమపి చావేక్ష్య న వికమ్పితుమర్హసి । ధర్మ్యాద్ధి యుద్ధాచ్ఛ్రేయోఽన్యత్క్షత్రియస్య న విద్యతే
నీ స్వధర్మాన్ని కూడా చూసి, నీవు కంపించకూడదు. క్షత్రియునికి ధర్మయుద్ధం కన్నా మేలైనది లేదు.
యదృచ్ఛయా చోపపన్నం స్వర్గద్వారమపావృతమ్ । సుఖినః క్షత్రియాః పార్థ లన్తే యుద్ధమీదృశమ్
స్వయంగా ఎదురయ్యే యుద్ధం ద్వారా స్వర్గ ద్వారాలు తెరవబడినప్పుడు, అలాంటి యుద్ధం లభించిన క్షత్రియులు సంతోషంగా ఉంటారు, ఓ పార్థా.
అథ చేత్త్వమిమం ధర్మ్యం సంగ్రామం న కరిష్యసి। తతః స్వధర్మం కీర్తిం చ హిత్వా పాపమవాప్స్యసి
ఈ ధర్మమైన యుద్ధాన్ని నీవు చేయకపోతే, నీ కర్తవ్యాన్ని, కీర్తిని వదిలిపెట్టి, పాపాన్ని పొందుతావు.
అకీర్తిం చాపి భూతాని కథయిష్యన్తి తేఽవ్యయామ్ । సంభావితస్య చాకీర్తిర్మరణాదతిరిచ్యతే
ప్రాణులు నీ గురించి ఎప్పటికీ చెదరని అపకీర్తిని మాట్లాడతారు. గౌరవించబడే వాడికి అపకీర్తి మరణం కన్నా బాధాకరం.
భయాద్రణాదుపరతం మంస్యన్తే త్వాం మహారథాః । యేషాం చ త్వం బహుమతో భూత్వా యాస్యసి లాఘవమ్
పెద్ద యోధులు నువ్వు భయంతో యుద్ధాన్ని వదిలేశావని అనుకుంటారు. వాళ్లకు నీవు గౌరవించబడినా, ఇకపై నీకు తక్కువ విలువ ఇస్తారు.
అవాచ్యవాదాంశ్చక బహూన్వదిష్యన్తి తవాహితాః । నిన్దన్తస్తవ సామర్థ్యం తతో దుఃఖతరం ను కిమ్
నీ శత్రువులు నీ సామర్థ్యాన్ని నిందిస్తూ, అనుచితమైన మాటలు అనేకం మాట్లాడతారు. అంతకన్నా బాధ కలిగించేది ఇంకేముంటుంది?
హతో వా ప్రాప్స్యసి స్వర్గం జిత్వా వా భోక్ష్యసే మహీమ్ । తస్మాదుత్తిష్ఠ కౌన్తేయ యుద్ధాయ కృతనిశ్చయః
నీవు యుద్ధంలో చనిపోతే స్వర్గాన్ని పొందుతావు; గెలిస్తే భూమిని అనుభవించవచ్చు. అందుకే, కుంటీ కుమారుడా, నిశ్చయంతో లేచి యుద్ధానికి సిద్ధమవు.
సుఖదుఃఖే సమే కృత్వా లాభాలాభౌ జయాజయౌ । తతో యుద్ధాయ యుజ్యస్వ నైవం పాపమవాప్స్యసి
సుఖం–దుఃఖం, లాభం–నష్టం, విజయం–పరాజయాన్ని సమంగా చూసి యుద్ధంలో పాల్గొను. అలా చేస్తే నీకు పాపం రాదు.
ఏషా తేఽభిహితా సాఙ్ఖ్యే బుద్ధిర్యోగే త్విమాం శ్రృణు। బుద్ధ్యా యుక్తో యయా పార్థ కర్మబన్ధం ప్రహాస్యసి
ఇప్పటివరకు నీకు వివేచన ద్వారా చెప్పిన జ్ఞానాన్ని వినావు. ఇప్పుడు దీన్ని సాధన దృష్టితో విను. ఈ జ్ఞానంతో నీవు కర్మ బంధాన్ని విడిచిపెట్టగలవు, పార్థ.
నేహాభిక్రమనాశోఽస్తి ప్రత్యవాయో న విద్యతే। స్వల్పమప్యస్య ధర్మస్య త్రాయతే మహతో భయాత్
ఇక్కడ చేసిన ప్రయత్నం వృథా కాదు, దుష్పరిణామం ఉండదు. ఈ ధర్మాన్ని కొంతమేరైనా అనుసరించినవారిని అది గొప్ప భయాలనుంచి కాపాడుతుంది.
వ్యవసాయాత్మికా బుద్ధిరేకేహ కురునన్దన । బహుశాఖా హ్యనన్తాశ్చ బుద్ధయోఽవ్యవసాయినామ్
కురునందన, ఇక్కడ స్థిరమైన బుద్ధి ఒక్కటే. స్థిరత లేని వారి బుద్ధి అనేక మార్గాల్లో విభజించబడుతుంది.
యామిమాం పుష్పితాం వాచం ప్రవదన్త్యవిపశ్చితః । వేదవాదరతాః పార్థ నాన్యదస్తీతి వాదినః
వివేకం లేని వారు, వేదాల పదజాలంలో ఆనందిస్తూ, వేరే దేమీ లేదని చెప్పేవారు, పార్థ.
కామాత్మానః స్వర్గపరా జన్మకర్మఫలప్రదామ్ । క్రియావిశేషబహులాం భోగైశ్వర్యగతిం ప్రతి
ఇంద్రియ సుఖాలు, స్వర్గాన్ని కోరుతూ, జన్మ, కర్మ ఫలితాలను ఇచ్చే, విస్తృతమైన కర్మలతో కూడిన, భోగ aisvaryాలను ఆశించే విషయాలను వారు చెబుతారు.
భోగైశ్వర్యప్రసక్తానాం తయాఽపహృతచేతసామ్ । వ్యవసాయాత్మికా బుద్ధిః సమాధౌ న విధీయతే
భోగ aisvaryాలలో మునిగిపోయి, అలాంటి మాటలతో మనస్సు మరిగిపోయినవారికి స్థిరమైన బుద్ధి ధ్యానంలో స్థిరపడదు.