వేదశ్రుతి మహాపుణ్యే బ్రహ్మణ్యే జాతవేదసి । జమ్బూకటకచైత్యేషు నిత్యం సన్నిహితాలయే
వేదశ్రుతి స్వరూపురాలా, మహాపవిత్రురాలా, బ్రహ్మవ్రతాన్ని పాటించేవారు, అగ్నిస్వరూపురాలా, జంబూకటక క్షేత్రాల్లో ఎల్లప్పుడూ నివసించేవారు.
త్వం బ్రహ్మవిద్యా విద్యానాం మహానిద్రా చ దేహినామ్। స్కన్దమాతర్భగవతి దుర్గే కాన్తారవాసిని
విద్యలలో బ్రహ్మవిద్య స్వరూపురాలా, జీవులలో మహానిద్ర, స్కందుని తల్లి, దుర్గాదేవి, అరణ్యాలలో నివసించేవారు.
స్వాహాకారః స్వధా చైవ కలా కాష్ఠా సరస్వతీ। సావిత్రీ వేదమాతా చ తథా వేదాన్త ఉచ్యతే
నీవే స్వాహా, స్వధా, కాలమానం, సరస్వతీ, సావిత్రీ, వేదమాత, వేదాంతమూ నీవే.
స్తుతాసి త్వం మహాదేవి విశుద్ధేనాన్తరాత్మనా । జయో భవతు మే నిత్యం త్వత్ప్రసాదాద్రణాజిరే
పవిత్రమైన హృదయంతో నిన్ను స్తుతించాను మహాదేవీ. నీ కృపతో యుద్ధరంగంలో నాకు ఎల్లప్పుడూ విజయము కలగాలి.
కాన్తారభయదుర్గేషు భక్తానాం చాలయేషు చ । నిత్యం వససి పాతాలే యుద్ధే జయసి దానవాన్
భయంకరమైన అడవుల్లో, కోటల్లో, భక్తుల ఇళ్లలో, నీవు ఎల్లప్పుడూ పాతాళంలో నివసిస్తావు; యుద్ధంలో నీవు దానవులను జయిస్తావు.
త్వం జమ్భనీ మోహినీ చ మాయా హ్రీః శ్రీస్తథైవ చ । సంధ్యా ప్రభావతీ చైవ సావిత్రీ జననీ తథా
నీవే జంభనీ, మోహిని, మాయ, హ్రీ, శ్రీ, అలాగే సంధ్య, ప్రభావతి, సావిత్రి, తల్లివి కూడా.
తుష్టిః పుష్టిర్ధృతిర్దీప్తిశ్చన్ద్రాదిత్యవివర్ధినీ । భూతిర్భూతిమతాం సఙ్ఖ్యే వీక్ష్యసే సిద్ధచారణైః
నీవే తృప్తి, పోషణ, ధైర్యం, వెలుగు, చంద్రుని సూర్యుని ప్రభను పెంచేవాడివి; యుద్ధంలో ధనవంతులలో నీవే ఐశ్వర్యం, సిద్ధులు చారణులు నిన్ను దర్శిస్తారు.
తతః పార్థస్య విజ్ఞాయ భక్తిం మానవవత్సలా। అన్తరిక్షగతోవాచ గోవిన్దస్యాగ్రతః స్థితా
తర్వాత, పార్థుని భక్తిని గుర్తించి, మానవులపై దయ చూపుతూ, ఆ తల్లి గోవిందుని ఎదుట ఆకాశంలో నిలబడి మాట్లాడింది.
స్వల్పేనైవ తు కాలేన శత్రూఞ్జేష్యసి పాణ్డవ । నరస్త్వమసి దుర్ధర్ష నారాయణసహాయవాన్
పాండవా! చాలా తక్కువ సమయంలోనే నీవు శత్రువులను జయిస్తావు; నీవు దుర్జేయుడు, నారాయణుని సహాయంతో ఉన్నవాడివి.
అజేయస్త్వం రణేఽరీణామపి వజ్రభృతః స్వయమ్ । ఇత్యేవముక్త్వా వరదా క్షణేనాన్తరధీయత
యుద్ధంలో వజ్రాయుధాన్ని ధరించినవాడికీ నీవు జయించలేనివాడివి; ఇలా చెప్పి వరమిచ్చే తల్లి ఒక్క క్షణంలో కనబడకుండా పోయింది.
లబ్ధ్వా వరం తు కౌన్తేయో మేనే విజయమాత్మనః । ఆరురోహ తతః పార్థో రథం పరమసంమతమ్
వరాన్ని పొందిన కౌంతేయుడు తన విజయాన్ని ఖచ్చితంగా భావించాడు; వెంటనే పార్థుడు అత్యంత గౌరవనీయమైన రథంపై ఎక్కాడు.
కృష్ణార్జునావేకరథౌ దివ్యౌ శఙ్ఖౌః ప్రదధ్మతుః । య ఇదం పఠతే స్తోత్రం కల్య ఉత్థాయ మానవః
కృష్ణుడు, అర్జునుడు ఇద్దరూ ఒకే రథంపై ఉండి, దివ్యమైన శంఖాలను ఊదారు; ఈ స్తోత్రాన్ని ఉదయాన్నే లేచి చదివే మనిషికి
యక్షరక్షఃపిశాచేభ్యో న భయం విద్యతే సదా। న చాపి రిపవస్తేభ్యః సర్పాద్యా యే చ దంష్ట్రిణః
యక్షులు, రాక్షసులు, పిశాచులు వల్ల ఎప్పుడూ భయం ఉండదు; వారిలోని శత్రువుల వల్ల కూడా కాదు, పాములు ఇతర కాటేసే జంతువుల వల్ల కూడా కాదు.
న భయం విద్యతే తస్య సదా రాజకులాదపి । వివాదేక జయమాప్నోతి బద్ధో ముచ్యతి బన్ధనాత్
అతనికి రాజసభ వల్ల కూడా ఎప్పుడూ భయం ఉండదు; వాదాలలో విజయాన్ని పొందుతాడు, బంధించబడినా బంధనంనుంచి విడుదలవుతాడు.
దుర్గం తరతి చావశ్యం తథా చోరైర్విముచ్యతే। సంగ్రామే విజయేన్నిత్యం లక్ష్మీం ప్రాప్నోతి కేవలామ్
అతను కోటల్ని తప్పక దాటి పోతాడు, దొంగల నుండి విముక్తి పొందుతాడు; యుద్ధంలో ఎప్పుడూ గెలుస్తాడు, లక్ష్మిని సంపూర్ణంగా పొందుతాడు.
ఆరోగ్యబలసంపన్నో జీవేద్వర్షశతం తథా । ఏతద్దృష్టం ప్రసాదాత్తు మయా వ్యాసస్య ధీమతః
ఆరోగ్యం, బలంతో నిండినవాడై, వంద సంవత్సరాలు జీవిస్తాడు; ఈ విషయం బుద్ధిమంతుడైన వ్యాసుని అనుగ్రహంతో నేను చూశాను.
మోహాదేతౌ న జానన్తి నరనారాయణావృషీ । తవ పుత్రా దురాత్మానః సర్వే మన్యువశానుగాః
మోహం వల్ల నీ కుమారులు, దుష్టచిత్తులు, కోపానికి లోబడి, నరనారాయణ మహర్షిని తెలుసుకోలేరు.
ప్రాప్తకాలమిదం వాక్యం కాలపాశేన కుణ్ఠితాః । ద్వైపాయనో నారదశ్చ కణ్వో రామస్తథానఘః । అవారయంస్తవ సుతం న చాసౌ తద్గృహీతవాన్
ఈ మాట సరైన సమయంలో వచ్చింది, కానీ కాలపాశంతో మూర్ఖులయ్యారు; ద్వైపాయనుడు, నారదుడు, కణ్వుడు, పాపరహితుడైన రాముడు నీ కుమారుణ్ని ఆపాలని ప్రయత్నించారు, కానీ అతను వినలేదు.
యత్ర ధర్మో ద్యుతిః కాన్తిర్యత్ర హ్రీః శ్రీస్తథా మతిః। యతో ధర్మస్తతః కృష్ణో యతః కృష్ణస్తతో జయః
ఎక్కడ ధర్మం, తేజస్సు, అందం, లజ్జ, శ్రీ, బుద్ధి ఉంటాయో, అక్కడ ధర్మం ఉంది; ఎక్కడ ధర్మం ఉంటే అక్కడ కృష్ణుడు ఉంటాడు; ఎక్కడ కృష్ణుడు ఉంటే అక్కడే విజయం.
కేషాం ప్రహృష్టాస్తత్రాగ్రే యోధా యుధ్యన్తి సఞ్జయ। ఉదగ్రమనసః కే వా కే వా దీనా విచేతసః
సంజయా! ముందువైపు యుద్ధంలో ఆనందంగా పోరాడుతున్న యోధులు ఎవరు? ఎవరు ఉత్సాహంగా ఉన్నారు, ఎవరు నిరుత్సాహంగా, అయోమయంగా ఉన్నారు?
కే పూర్వం ప్రాహరంస్తత్ర యుద్ధే హృదయకమ్పనే । మామకాః పాణ్డవేయా వా తన్మమాచక్ష్వ సఞ్జయ
ఆ యుద్ధంలో, హృదయాలు కంపించేలా ముందుగా ఎవరు దాడి చేశారు? నా వారు, లేక పాండవులు? నాకి చెప్పు సంజయా.
కస్య సేనాసముదయే గన్ధో మాల్యసముద్భవః । వాయుః ప్రదక్షిణశ్చైవ యోధానామభిగర్జతామ్
ఏ సైన్యంలో పూల పరిమళం వ్యాపించింది, గాలి చుట్టూ తిరిగింది, యోధులు గర్జిస్తున్నప్పుడు?
ఉభయోః సేనయోస్తత్ర యోధా జహృషిరే తదా। స్రజః సమాః సుగన్ధానాముభయత్ర సముద్భవః
ఆ రెండు సైన్యాల్లోని యోధులు ఆనందంతో ఉత్సాహంగా ఉన్నారు. రెండు వైపులా పరిమళభరితమైన పూలహారాలు సహజంగా ఏర్పడ్డాయి.
సంహతానామనీకానాం వ్యూఢానాం భరతర్షభ । సంసర్గాత్సముదీర్ణానాం విమర్దః సుమహానభూత్
భరతవంశశిఖామణీ, సైన్యాలు గట్టిగా సమీకృతమై, ఒకదానికొకటి దగ్గరగా నిలబడి ఉన్నప్పుడు, వాటి మధ్య గొప్ప ఘర్షణ మొదలైంది.
వాదిత్రశబ్దస్తుములః శఙ్ఖభేరీవిమిశ్రితః। శూరాణాం రణశూరాణాం గర్జతామితరేతరమ్
అప్పుడా యుద్ధవీరులు పరస్పరం గర్జిస్తూ, శంఖాలు, బేరులు, ఇతర వాద్యాల శబ్దాలతో ఆకాశం మారుమోగింది.
ఉభయోః సేనయో రాజన్మహాన్వ్యతికరోఽభవత్। అన్యోన్యం వీక్షమాణానాం యోధానాం భరతర్షభ। కుఞ్జరాణాం చ నదతాం సైన్యానాం చ ప్రహృష్యతామ్
రాజా, ఆ రెండు సైన్యాల మధ్య గొప్ప యుద్ధం జరిగింది. యోధులు ఒకరినొకరు చూస్తూ ఉండగా, ఏనుగులు గర్జించాయి, సైనికులు ఉల్లాసంగా ఉన్నారు.
తం తథా కృపయావిష్టమశ్రుపూర్ణాకులేక్షణమ్ । విషీదన్తమిదం వాక్యమువాచ మధుసూదనః
అతడు అలా దయతో మునిగిపోయి, కన్నీళ్లతో కళ్లు మసకబారగా, మనసు కలవరంగా ఉండగా, మధుసూదనుడు అతనికి ఇలా అన్నాడు.
కుతస్త్వా కశ్మలమిదం విషమే సముపస్థితమ్ । అనార్యజుష్టమస్వర్గ్యమకీర్తికరమర్జున
ఈ సంక్షోభ సమయంలో నీకు ఈ నిరాశ ఎక్కడినుంచి వచ్చింది అర్జునా? ఇది ఉత్తములకు తగినది కాదు, పరలోకాన్ని గానీ, కీర్తిని గానీ కలిగించదు.
క్లైబ్యం మా స్మ గమః పార్థ నైతత్త్వయ్యుపపద్యతే। క్షుద్రం హృదయదౌర్బల్యం త్యక్త్వోత్తిష్ఠ పరంతప
పార్థా, నీకు ఈ బలహీనత తగదు. చిన్న మనసు, హృదయ దౌర్బల్యాన్ని వదిలిపెట్టి, శత్రువులను భయపెట్టేవాడా, లేచి నిలబడు.
కథం భీష్మమహం సఙ్ఖ్యే ద్రోణం చ మధుసూదన । ఇషుభిః ప్రతియోత్స్యామి పూజార్హావరిసూదన
మధుసూదనా, శత్రువులను సంహరించేవాడా, యుద్ధంలో భీష్ముడు, ద్రోణుడు లాంటి పూజ్యులకు నేను బాణాలతో ఎలా ఎదురుదాడి చేయగలను?