గుణభూతో జయః కృష్ణే పృష్ఠతోఽభ్యేతి మాధవమ్ । తద్యథా విజయశ్చాస్య సన్నతిశ్చాపరో గుణః
విజయం అనేది శ్రీకృష్ణునికి సహజమైన లక్షణం. ఆయన వెంటే విజయముంటుంది. ఆయనకు విజయంతో పాటు వినయమూ గొప్ప గుణంగా ఉంది.
అనన్తతేజా గోవిన్దః శత్రుపూగేషు నిర్వ్యథః। పురుషః సనాతనమయో యతః కృష్ణస్తతో జయః
అనంతశక్తి కలిగిన గోవిందుడు శత్రువుల మధ్యలో కూడా కదలని వాడు. ఆయన శాశ్వతమైన పురుషుడు. కృష్ణుడు ఉన్నచోటే విజయం ఉంటుంది.
పురా హ్యేష హరిర్భూత్వా వికుణ్ఠోఽకుణ్ఠసాయకః। సురాసురానవస్ఫూర్జన్నబ్రవీత్కే జయన్త్వితి
పూర్వం హరిదేవుడు విష్ణువుగా అవతరించి, అలసటలేని విలువేత్తగా దేవతలు, దానవుల మధ్య గర్జిస్తూ, 'నన్ను అనుసరించే వారికి విజయం కలుగును' అని ప్రకటించాడు.
అను కృష్ణం జయేమేతి యైరుక్తం తత్ర తైర్జితమ్ । తత్ప్రసాదాద్ధి త్రైలోక్యం ప్రాప్తం శక్రాదిభిః సురైః
'మేము కృష్ణునితో కలిసి గెలుస్తాం' అని చెప్పినవారే అక్కడ విజయం సాధించారు. ఆయన అనుగ్రహంతో ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు మూడు లోకాలను పొందారు.
తస్య తే న వ్యథాం కాంచిదిహ పశ్యామి భారత । యస్య తే యజమాశాస్తే విశ్వభుక్ త్రిదివేశ్వరః
భారతా, నీకు ఇక్కడ ఏమాత్రం భయం అవసరం లేదు. ఎందుకంటే నీ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించేది త్రిలోకాధిపతి అయిన విశ్వాన్ని పాలించే దేవుడు.
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా స్వాం సేనాం సమచోదయత్ । ప్రతివ్యూహన్ననీకాని భీష్మస్య భరతర్షభ
అంతట రాజు యుధిష్ఠిరుడు తన సేనను ముందుకు నడిపించాడు. భీష్ముని సేనకు ఎదురుగా తన సేనను అమర్చాడు, ఓ భారతశ్రేష్ఠా!
యథోద్దిష్టాన్యనీకాని ప్రత్యవ్యూహన్త పాణ్డవాఃక । స్వర్గం పరమమిచ్ఛన్తః సుయుద్ధేన కురూద్వహాః
పాండవులు తమ సేనలను నిర్ణయించిన విధంగా అమర్చారు. ఉత్తమమైన స్వర్గాన్ని సాధించాలనే తపనతో, మంచి యుద్ధం కోసం కురువంశశ్రేష్ఠులు సిద్ధమయ్యారు.
మధ్యే శిఖణ్డినోఽనీకం రక్షితం సవ్యసాచినా । ధృష్టద్యుమ్నశ్చరన్నగ్రే భీమసేనేన పాలితః
మధ్యభాగంలో శిఖండినికి చెందిన సేనను అర్జునుడు రక్షించాడు. ముందు భాగంలో ధృష్టద్యుమ్నుడు ఉండగా, భీమసేనుడు అతన్ని కాపాడుతున్నాడు.
అనీకం దక్షిణం రాజన్యుయుధానేన పాలితమ్ । శ్రీమతా సాత్వతాగ్ర్యేణ శక్రేణేవ ధనుష్మతా
కుడివైపు సేనను రాజకుమారుడైన యుయుధానుడు, సాత్వతులలో అగ్రగణ్యుడు, ధనుర్విద్యలో ఇంద్రుడిలా ప్రకాశిస్తూ, రక్షించాడు.
మహేన్ద్రయానప్రతిమం రథం తు సోపస్కరం హాటకరత్నచిత్రమ్। యుధిష్ఠిరః కాఞ్చనభాణ్డయోక్రం సమాస్థితో నాగబలస్య మధ్యే
యుధిష్ఠిరుడు, ఏనుగుల విభాగం మధ్యలో, బంగారు, రత్నాలతో అలంకరించిన, అన్ని ఆయుధాలతో కూడిన, మహేంద్రుని రథంలా మెరిసే స్వర్ణభరణాలతో కూడిన రథంపై కూర్చున్నాడు.
సముచ్ఛ్రితం దన్తశలాకమస్య సుపాణ్డురం ఛత్రమతీవ భాతి। ప్రదక్షిణం చైనముపాచరన్త మహర్షయః సంస్తుతిభిర్మహేన్ద్రమ్
అతని తెల్లటి, దంతపు కంబాలతో ఉన్న గొప్ప ఛత్రం ఎంతో ప్రకాశంగా మెరిసింది. మహర్షులు, ఇంద్రునికి చేసేలా, స్తోత్రాలతో ప్రదక్షిణలు చేస్తూ అతన్ని ప్రశంసించారు.
పురోహితాః శత్రువధం వదన్తో బ్రహ్మర్షిసిద్ధాః శ్రుతవన్త ఏనమ్ । జప్యైశ్చ మన్త్రైశ్చ మహౌషధీభిః సమన్తతః స్వస్త్యయనం బ్రువన్తః
పూజారులు శత్రువుల నాశనాన్ని ప్రకటిస్తూ, బ్రహ్మర్షి సిద్ధులు, మంత్రపఠనాలు, ఔషధాలతో చుట్టూ నిలబడి, విజయానికి ఆశీర్వచనాలు పలికారు.
తతః స వస్త్రాణి తథైవ గాశ్చ ఫలాని పుష్పాణి తథైవ నిష్కాన్ । కురూత్తమో బ్రాహ్మణసాన్మహాత్మా కుర్వన్యయౌ శక్ర ఇవామరేశః
ఆ కురువంశశ్రేష్ఠుడు, మహాత్ముడు, అమరులలో ఇంద్రునిలా, బ్రాహ్మణులకు వస్త్రాలు, ఆవులు, పండ్లు, పువ్వులు, బంగారం విరివిగా ఇచ్చాడు.
సహస్రసూర్యః శతకిఙ్కిణీకః పరార్ధ్యజామ్బూనదహేమచిత్రః। రథోఽర్జునస్యాగ్నిరివార్చిమాలీ విభ్రాజతే శ్వేతహయః సుచక్రః
అర్జునుని రథం, వెయ్యి బంగారు గంటలతో, విలువైన జాంబూనద బంగారంతో అలంకరించబడి, అగ్నిలా మెరిసే తెల్ల గుర్రాలతో, మంచి చక్రాలతో ఎంతో ప్రకాశంగా కనిపించింది.
తమాస్థితః కేశవసంగృహీతం కపిధ్వజో గాణ్డివబాణపాణిః। ధనుర్ధరో యస్య సమః పృథివ్యాం న విద్యతే నో భవితా కదాచిత్
ఆ రథంపై కేశవుడు పట్టుకున్న రాశి మీద, వానరధ్వజముతో అర్జునుడు, గాండీవం, బాణాలతో నిలబడ్డాడు. భూమిపై ధనుర్విద్యలో అతనికి సమానుడు లేడు, ఎప్పుడూ ఉండడు కూడా.
ఉద్ధర్తయిష్యంస్తవ పుత్రసేనా- మతీవ రౌద్రం స బిభర్తి రూపమ్ । అనాయుధో యః సుభుజో భుజాభ్యాం నరాశ్వనాగాన్యుధి భస్మ కుర్యాత్
అతడు భయంకరమైన రూపాన్ని ధరించి, నీ కుమారుని సేనను నాశనం చేయబోతున్నాడు. ఆయుధాలు లేకపోయినా, తన బలమైన భుజాలతోనే యుద్ధంలో మనుషులు, గుర్రాలు, ఏనుగులను బూడిదగా మార్చగలడు.
స భీమసేనః సహితో యమాభ్యాం వృకోదరో వీరరథస్య గోప్తా । తం తత్ర సింహర్షభమత్తఖేలం లోకే మహేన్ద్రప్రతిమానకల్పమ్
భీమసేనుడు, యమునందనులతో కలిసి, వీరరథాన్ని కాపాడుతూ, అక్కడ సింహంలా లేదా గర్వంతో నడిచే ఎద్దులా, మహేంద్రుడితో సమానంగా, లోకంలో వెలుగొందాడు.
సమీక్ష్య సేనాగ్రగతం దురాసదం సంవివ్యథుః పఙ్కగతా యథా ద్విపాః । వృకోదరం వారణాజదర్పం యోధాస్త్వదీయా భయవిగ్నసత్త్వాః
సైన్యానికి ముందున నిలబడి, చేరుకోలేని వృకోదరుణ్ని చూసి, నీ యోధులు భయంతో మనసు వణికిపోయారు. సింహాన్ని చూసిన మట్టిలో చిక్కుకున్న ఏనుగుల్లా, ఏనుగులాంటి వీరుల గర్వాన్ని అతడు చెదరగొట్టాడు.
అనీకమధ్యే తిష్ఠన్తం రాజపుత్రం దురాసదమ్ । అబ్రవీద్భరతశ్రేష్ఠం గుడాకేశం జనార్దనః
సైన్యంలో నడుమ నిలబడి, ఎదుర్కోవడానికి కఠినమైన రాజకుమారుని చూచి, జనార్దనుడు, భరతులలో శ్రేష్ఠుడైన గుడాకేశునితో ఇలా అన్నాడు.
య ఏష రోషాత్ప్రతపన్బలస్థో యో నః సేనాం సింహ ఇవేక్షతే చ। స ఏష భీష్మః కురువంశకేతు- ర్యేనాహృతాస్త్రిశతం వాజిమేధాః
మన సైన్యాన్ని సింహంలా చూస్తూ, కోపంతో దహించేవాడు, బలవంతుడై నిలబడినవాడు, ఇతడే భీష్ముడు. కురువంశానికి ధ్వజంగా, మూడు వందల అశ్వమేధ యాగాలు చేసినవాడు.
ఏతాన్యనీకాని మహానుభావం గూహన్తి మేఘా ఇవ రశ్మిమన్తమ్। ఏతాని హత్వా పురుషప్రవీర కాఙ్క్షస్వ యుద్ధం భరతర్షభేణ
ఈ సైన్య విభాగాలు, ఆ మహాత్ముడిని మేఘాలు సూర్యుని కప్పినట్టు కప్పేస్తున్నాయి. వీటిని జయించి, పురుషులలో శ్రేష్ఠుడా, భరతులలో ఎద్దుతో యుద్ధానికి సిద్ధమవ్వు.
ధార్తరాష్ట్రబలం దృష్ట్వా యుద్ధాయ సముపస్థితమ్। అర్జునస్య హితార్థాయ కృష్ణో వచనమబ్రవీత్
ధృతరాష్ట్రుని సైన్యం యుద్ధానికి సిద్ధమై ఉన్నదని చూసి, అర్జునుని మేలుకోసం కృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు.
శుచిర్భూత్వా మహాబాహో సంగ్రామాభిముఖే స్థితః। పరాజయాయ శ్త్రుణాం దుర్గాస్తోత్రముదీరయ
బలమైన భుజాలు కలిగినవాడా, యుద్ధానికి సిద్ధంగా, పవిత్రుడై, శత్రువుల పరాజయానికి దుర్గాదేవిని స్తుతించు.
ఏవముక్తోఽర్జునః సఙ్ఖ్యే వాసుదేవేన ధీమతా। అవతీర్య రథాత్పార్థః స్తోత్రమాహ కృతాఞ్జలిః
వాసుదేవుడు యుద్ధమధ్యంలో ఇలా చెప్పగానే, పార్థుడు తన రథం నుండి దిగిపోగా, చేతులు జోడించి స్తోత్రాన్ని ప్రారంభించాడు.
నమస్తే సిద్ధసేనాని ఆర్యే మన్దరవాసిని । కుమారి కాలి కాపాలి కపిలే కృష్ణపిఙ్గలే
సిద్ధసేనలకు నాయకురాలైన ఆర్యా, మందరపర్వతంలో నివసించేవారూ, కుమారి, కాళీ, కపాలాలు ధరించువారు, నలుపు, ఎరుపు కళ్లు కలిగినవారు, నీకు నమస్కారం.
భద్రకాలి నమస్తుభ్యం మహాకాలి నమోఽస్తు తే । చణ్డి చణ్డే నమస్తుభ్యం తారిణి వరవర్ణిని
భద్రకాళీ, నీకు నమస్కారం. మహాకాళీ, నీకు నమస్కారం. చండీ, చండే, నీకు నమస్కారం. రక్షించేవారూ, ఉత్తమవర్ణముగలవారూ, నీకు నమస్కారం.
కాత్యాయని మహాభాగే కరాలి విజయే జయే। శిఖిపిచ్ఛధ్వజధరే నానాభరణభూషితే
కాత్యాయనీ, మహాభాగ్యవంతురాలా, భయంకర రూపముగలదేవీ, విజయవంతురాలా, నీవు నెమలి పిచ్చకతో జెండా పట్టి, నానా ఆభరణాలతో అలంకరించబడినవాడివి.
అట్టశూలప్రహరణే స్వఙ్గఖేటకధారిణి । గోపేన్ద్రస్యానుజే జ్యేష్ఠే నన్దగోపకులోద్భవే
పెద్ద త్రిశూలాన్ని ఆయుధంగా ధరించినవారు, స్వయంగా కవచం, గదను పట్టినవారు, గోపేంద్రుని అక్క, పెద్దదిక, నందగోపుని వంశంలో జన్మించినవారు.
మహిషాసృక్ప్రియే నిత్యం కౌశికి పీతవాసిని । అట్టహాసే కోకముఖే నమస్తేఽస్తు రణప్రియే
మహిషాసురుని రక్తాన్ని ఎప్పుడూ ఇష్టపడే కౌశికీ, పసుపు వస్త్రాలు ధరించినవారు, ఉల్లాసంగా నవ్వే, పద్మముఖి, యుద్ధాన్ని ఇష్టపడే దేవీ, నీకు నమస్కారం.
ఉభే శాకమ్భరి శ్వేతే కృష్ణే కైటభనాశిని । హిరణ్యాశ్చి విరూపాక్షి సుధూమ్రాక్షి నమోఽస్తు తే
శాకంభరీ, నీవు తెలుపు, నలుపు రెండింటినీ కలిగి, కైటభాసురుని సంహరించేవారు, బంగారు కన్నులు, విభిన్న రూపాలు, పొగపట్టిన కన్నులు కలిగినవారు, నీకు నమస్కారం.