అప్రధృష్యమనావార్యముద్ధూతమివ సాగరమ్ । సేనాసాగరమక్షోభ్యమపి దేవార్మహాహవే
ఆ సైన్యం సముద్రంలా అలలెత్తుతోంది, దాడి చేయలేని, ఎదుర్కోలేని దుర్గమైంది; దేవతలు కూడా పెద్ద యుద్ధంలో దాన్ని కదిలించలేరు.
కేన కాలేన గాఙ్గేయ క్షపయేథా మహాద్యుతే । ఆచార్యో వా మహేష్వాసః కృపో వాఽఽశు మహాబలః
గంగేయుడా! నువ్వా, గురువు గారా, లేక బలవంతుడు అయిన కృపాచార్యుడా, ఎంత కాలంలో, ఏ విధంగా ఆ సైన్యాన్ని నాశనం చేయగలరు?
కర్ణో వా సమరశ్లాఘీ ద్రౌణిర్వా ద్విజసత్తమః । దివ్యాస్త్రవిదుషః సర్వే భవన్తో హి బలే మమ
యుద్ధంలో ప్రసిద్ధుడైన కర్ణుడా, లేక బ్రాహ్మణుల్లో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణుని కుమారుడా, ఎందుకంటే మీరు అందరూ నా సైన్యంలో దివ్యాస్త్రాలలో నిపుణులు.
ఏతదిచ్ఛామ్యహం జ్ఞాతుం పరం కౌతూహలం హి మే। హృది నిత్యం మహాబాహో వక్తుమర్హసి తన్మమ
ఇది నాకు తెలుసుకోవాలని ఉంది, మహాబాహువా! నాకు చాలా ఆసక్తిగా ఉంది, నా మనసులో ఎప్పుడూ ఉంది — దయచేసి నాకు చెప్పు.
అనురూపం కురుశ్రేష్ఠ త్వయ్యేతత్పృథివీపతే। బలాబలమమిత్రాణాం తేషాం యదిహ పృచ్ఛసి
కురు వంశశిరోమణీ, భూమిపతీ, నీవు శత్రువుల బలహీనతల గురించి అడగడం సరిగానే జరిగింది.
శ్రృణు రాజన్మమ రణే యా శక్తిః పరమా భవేత్ । శస్త్రవీర్యే రణే యచ్చ భుజయోశ్చ మహాభుజ
రాజా, నా యుద్ధశక్తి ఎంత ఉందో, నా భుజాల్లో ఉన్న ఆయుధవైభవం, యుద్ధంలో చూపే పరాక్రమం ఏమిటో విను మహాబాహువా.
ఆర్జవేనైవ యుద్ధేన యోద్ధవ్య ఇతరో జనః। మాయాయుద్ధేన మాయావీ ఇత్యేతద్ధర్మనిశ్చయః
సాధారణంగా ప్రజలు నేరుగా యుద్ధం చేయాలి. మాయలో నిపుణుడు అయితే మాయతోనే యుద్ధం చేయాలి. ఇదే ధర్మనిర్ణయం.
హన్యామహం మహాభాగ పాణ్డవానామనీకినీమ్ । దివసే దివసే కృత్వా భాగాన్భాగాన్నిజాన్మమ
మహాభాగ, నేను నా భాగంగా పాండవుల సైన్యాన్ని రోజు రోజుకు విడగొట్టి నశింపజేయగలను.
యోధానాం దశసాహస్రం కృత్వా భాగం మహాద్యుతే । సహస్రం రథినామేకమేష భాగో మతో మమ
మహాతేజస్వీ, నాకు పదివేల యోధుల బలం ఉంది. రథసారథులలో వెయ్యి మంది బలం నాకు సమానం.
అనేనాహం విధానేన సన్నద్ధః సతతోత్థితః । క్షపయేయం మహత్సైన్యం కాలేనానేన భారత
ఈ విధంగా ఎప్పుడూ ఆయుధాలతో సిద్ధంగా ఉండి, ఈ పద్ధతిలో కాలక్రమేణ మహాసైన్యాన్ని నశింపజేయగలను, ఓ భారతా.
ముఞ్చేయం యది వాస్త్రాణి మహాన్తి సమరే స్థితః । శతసాహస్రఘాతీని హన్యాం మాసేన భారత
ఓ భారతా, యుద్ధంలో నేను మహాశక్తివంతమైన ఆయుధాలు వదిలితే, నెల రోజుల్లో లక్షమంది శత్రువులను సంహరించగలను.
శ్రుత్వా భీష్మస్య తద్వాక్యం రాజా దుర్యోధనస్తతః । పర్యపృచ్ఛత రాజేన్ద్ర ద్రోణమఙ్గిరసాం వరమ్
భీష్ముని మాటలు విన్న రాజా దుర్యోధనుడు, అంగిరస వంశంలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రుపదుని అడిగాడు.
ఆచార్య కేన కాలేన పాణ్డుపుత్రస్య సైనికాన్ । నిహన్యా ఇతి తం ద్రోణః ప్రత్యువాచ హసన్నివ
ఆచార్యా, పాండవ కుమారుల సైన్యాన్ని ఎంత కాలంలో నశింపజేయగలవు అని అడిగాడు. దానికి ద్రోణుడు చిరునవ్వుతో సమాధానమిచ్చాడు.
స్థవిరోఽస్మి మహాబాహో మన్దప్రాణవిచేష్టితః । శస్త్రాగ్నినా నిర్దహేయం పాణ్డవానామనీకినీమ్
మహాబాహువా, నేను వృద్ధుడిని, నా శ్వాస, కదలికలు మందంగా ఉన్నాయి. అయినా ఆయుధాగ్నితో పాండవుల సైన్యాన్ని కాల్చగలను.
యథా భీష్మః శాన్తనవో మాసేనేతి మతిర్మమ । ఏషా మే పరమా శక్తిరేతన్మే పరమం బలమ్
భీష్ముడు శాంతనువు చెప్పినట్లే నెల రోజుల్లో అని నా అభిప్రాయం. ఇదే నా పరమశక్తి, ఇదే నా గొప్ప బలం.
ద్వాభ్యామేవ తు మాసాభ్యాం కృపః శారద్వతోఽబ్రవీత్। ద్రౌణిస్తు దశరాత్రేణ ప్రతిజజ్ఞే బలక్షయమ్। కర్ణస్తు పఞ్చరాత్రేణ ప్రతిజజ్ఞే మహాస్త్రవిత్
శారద్వతుని కుమారుడు కృపాచార్యుడు రెండు నెలలు అంటాడు. ద్రోణుని కుమారుడు పది రాత్రుల్లో సైన్యాన్ని నశింపజేస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. మహాయోధుడైన కర్ణుడు ఐదు రాత్రుల్లో సంహరిస్తానని ప్రమాణం చేశాడు.
తచ్ఛ్రుత్వా సూతపుత్రస్య వాక్యం సాగరగాసుతః। జహాస సస్వనం హాసం వాక్యం చేదమువాచ హ
సూతపుత్రుడు చెప్పిన మాటలు విని, సముద్రుని కుమారుడు పెద్దగా నవ్వి, ఈ మాటలు చెప్పాడు.
న హి యావద్రణే పార్థం బాణశఙ్ఖధనుర్ధరమ్। వాసుదేవసమాయుక్తం రథేనాయాన్తమాహవే
ఓ రాధేయా, అర్జునుడు బాణాలు, శంఖం, ధనుస్సుతో వాసుదేవునితో కలిసి రథంపై యుద్ధానికి వస్తున్నంతవరకు నువ్వు అతన్ని ఎదుర్కోలేవు.
సమాగచ్ఛసి రాధేయ తేనైవమభిమన్యసే । శక్యమేవం చ భూయశ్చ త్వయా వక్తుం యథేష్టతః
రాధేయా, నువ్వు అతన్ని ఎదుర్కొన్నప్పుడు అలా అనుకోవచ్చు. నీకు నచ్చినట్లు మాట్లాడవచ్చు, సాధ్యమని ఊహించవచ్చు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు కౌన్తేయః సర్వాన్భ్రాతౄనుపహ్వరే। ఆహూయ భరతశ్రేష్ఠ ఇదం వచనమబ్రవీత్
ఇవి విని, కుంతీపుత్రుడు తన అన్నదమ్ములను ఒంటరిగా పిలిపించి, ఓ భారతశ్రేష్ఠా, ఇలా అన్నాడు.
ధార్తరాష్ట్రస్య సైన్యేషు యే చారపురుషా మమ। తే ప్రవృత్తిం ప్రయచ్ఛన్తి మమేమాం వ్యుషితాం నిశామ్
ధృతరాష్ట్రుని సైన్యంలో ఉన్న నా గూఢచారులు నిన్న రాత్రి జరిగిన సంగతులను నాకు తెలియజేశారు.
దుర్యోధనః కిలాపృచ్ఛదాపగేయం మహావ్రతమ్ । కేన కాలేన పాణ్డూనాం హన్యాః సైన్యమితి ప్రభో
దుర్యోధనుడు నదీ తీరంలో మహావ్రతుడిని అడిగాడట— 'పాండవుల సైన్యాన్ని ఎంత కాలంలో నశింపజేయగలవు ప్రభూ?' అని.
మాసేనేతి చ తేనోక్తో ధార్తరాష్ట్రః సుదుర్మతిః। తావతా చాపి కాలేన ద్రోణోపి ప్రతిజజ్ఞివాన్
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు, దురుద్దేశ్యంతో, 'ఒక నెలలో' అని చెప్పబడగా, ఆ సమయానికి ద్రోణుడు కూడా తన ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.
గౌతమో ద్విగుణం కాలముక్తవానితి నః శ్రుతమ్ । ద్రౌణిస్తు దశరాత్రేణ ప్రతిజజ్ఞే మహాస్త్రవిత్
గౌతముడు ఆ కాలాన్ని రెట్టింపు చేస్తానని చెప్పాడని మేము విన్నాము. ద్రోణుని కుమారుడు, మహాశస్త్రవేత్త, పది రాత్రుల్లోనే పూర్తి చేస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.
తథా దివ్యాస్త్రవిత్కర్ణః సంపృష్టః కురుసంసది । పఞ్చభిర్దివసైర్హన్తుం ససైన్యం ప్రతిజజ్ఞివాన్
అలాగే, కర్ణుడు కూడా, కురు సభలో అడిగినప్పుడు, ఐదు రోజుల్లోనే శత్రువులను వారి సైన్యంతో సహా సంహరిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.
తస్మాదహమపీచ్ఛామి శ్రోతుమర్జున తే వచః। కాలేన కియతా శత్రూన్క్షపయేరితి ఫాల్గున
అందువల్ల, అర్జునా, నేను కూడా నీవు ఎంత కాలంలో శత్రువులను సంహరిస్తావో వినాలని కోరుకుంటున్నాను.
ఏవముక్తో గుడాకేశః పార్థివేన ధనఞ్జయః । వాసుదేవం సమీక్ష్యేదం వచనం ప్రత్యభాషత
రాజు ఇలా అడిగినప్పుడు, ధనంజయుడు వాసుదేవుణ్ణి చూసి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
సర్వ ఏతే మహాత్మానః కృతాస్త్రాశ్చిత్రయోధినః । అసంశయం మహారాజ హన్యురేవ న సంశయః
ఇవన్నీ మహాత్ములు, ఆయుధాలలో నిపుణులు, అద్భుత యోధులు. రాజా, వారు ఖచ్చితంగా శత్రువులను సంహరిస్తారు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
అపైతు తే మనస్తాపో యథా సత్యం బ్రవీమ్యహమ్ । హన్యామేకరథేనైవ వాసుదేవసహాయవాన్
నీ మనస్సులోని బాధ పోయిపోవాలి. నేను నిజంగా చెప్పుతున్నాను, వాసుదేవుడు నా తోడుగా ఉంటే, ఒక్క రథంలోనే వారందరినీ సంహరించగలను.
సామరానపి లోకాంస్త్రీన్సర్వాన్స్థావరజఙ్గమాన్ । భూతం భవ్యం భవిష్యం చ నిమేషాదితి మే మతిః
మూడు లోకాల సైన్యాలతో అయినా, స్థావరజంగమమయిన అన్ని జీవులతో అయినా, గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తులో ఉన్న వారిని కూడా, ఒక క్షణంలోనే సంహరించగలనని నా నమ్మకం.