అశక్యయితి సా యక్షం పునః పునరువాచ హ। కరిష్యామీతి వై క్షిప్రం ప్రత్యువాచాథ గుహ్యకః
ఆమె యక్షుడికి, 'ఇది అసాధ్యం' అని పదే పదే చెప్పింది. కానీ గుహ్యకుడు వెంటనే, 'నేను చేస్తాను' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.
ధనేశ్వరస్యానుచరో వరదోఽస్మి నృపాత్మజే। అదేయమపి దాస్యాది బ్రూహి యత్తే వివక్షితమ్
ఓ రాజకుమార్తె, నేను ధనేశ్వరునికి సేవకుడిని, వరాలిచ్చేవాడిని. ఇవ్వడం కష్టమైనదైనా నేను ఇస్తాను. నీవు కోరింది చెప్పు.
తతః శిఖణ్డీ తత్సర్వమఖిలేన న్యవేదయత్। తస్మై యక్షప్రధానాయ స్థూణాకర్ణాయ భారత
అంతట శిఖండిని, భరతవంశీయుడా, యక్షులలో ప్రధానుడైన స్థూణాకర్ణునికి తన బాధను పూర్తిగా వివరించింది.
ఆపన్నో మే పితా యక్ష న చిరాన్నాశమేష్యతి। అభియాస్యతి సక్రోధో దశార్ణాధిపతిర్హి తమ్
ఓ యక్షా, నా తండ్రి పెద్ద కష్టంలో ఉన్నాడు, త్వరలోనే ప్రాణాలు కోల్పోతాడు. దశార్ణాధిపతి కోపంతో త్వరలోనే అతని మీదికి వస్తాడు.
మన్నిమిత్తం మహోత్సాహః సహేమకవచో నృపః । తస్మాద్రక్షస్వ మాం యక్ష మాతరం పితరం చ మే
ఆ రాజు బంగారు కవచంతో, గొప్ప శక్తితో నన్ను కారణంగా వస్తున్నాడు. అందుకే యక్షా, నన్ను, నా తల్లిని, నా తండ్రిని కాపాడు.
ప్రతిజ్ఞాతో హి భవతా దుఃఖప్రతిశమో మమ । భవేయం పురుషో యక్ష త్వత్ప్రసాదాదనిన్దితః
నాకు బాధను తొలగిస్తానని నీవు వాగ్దానం చేశావు. నీ దయ వల్ల నేను నిందలేని పురుషుడిగా మారాలి.
యావదేవ స రాజా వై నోపయాతి పురం మమ । తావదేవ మహాయక్ష ప్రసాదం కురు గుహ్యక
ఆ రాజు మా నగరంలోకి రాకముందు వరకు, ఓ మహాయక్షా, నీవు దయచూపి నాకు సహాయం చేయు.
శిఖణ్డివాక్యం శ్రుత్వాఽథ స యక్షో భరతర్షభ । ప్రోవాచ మనసా చిన్త్య దైవేనోపనిపీడితః
శిఖండిని మాటలు విని, ఆ యక్షుడు విధి వల్ల మనసులో బాధతో ఆలోచించి, భరతవంశశ్రేష్ఠుడా, ఇలా అన్నాడు.
భవితవ్యం తథా తద్ధి మమ దుఃఖాయ కౌరవ। భద్రే కామం కరిష్యామి సమయం తు నిబోధ మే
ఇలా జరగాల్సిందే, కౌరవా, ఇది నాకు బాధ కలిగించినా. ఓ మంగళకరమైనవాడా, నీవు కోరినట్లు చేస్తాను. కానీ నా ఒక నిబంధనను విను.
స్వం తే పుంస్త్వం ప్రదాస్యామి స్త్రీత్వం ధారయితాఽస్మి తే' కించిత్కాలం తు తే దాస్యే పుల్లిఙ్గం స్వమిదం తవ। ఆగన్తవ్యం త్వయా కాలే సత్యం చైవ వదస్వ మే
నేను నా పురుషత్వాన్ని నీకు ఇస్తాను, నీవు నీ స్త్రీత్వాన్ని నాకు ఇవ్వు. కొంతకాలం నా రూపాన్ని నీవు పొందుతావు. సరైన సమయంలో తిరిగి ఇవ్వాలి. నన్ను నిజంగా ప్రమాణం చేయు.
ప్రభుః సంకల్పసిద్ధోఽస్మి కామచారీ విహంగమః । మత్ప్రసాదాత్పురం చైవ త్రాహి బన్ధూంశ్చ కేవలమ్
నేను సంకల్పశక్తి కలవాడిని, నా ఇష్టానుసారం తిరిగేవాడిని. నా అనుగ్రహంతో నీవు నీ నగరాన్ని, బంధువులను రక్షించగలవు.
స్త్రీలిఙ్గం ధారయిష్యామి తవేదం పార్థివాత్మజే। సత్యం మే ప్రతిజానీహి కరిష్యామి ప్రియం తవ
ఓ రాజకుమార్తె, నేను నీ స్త్రీరూపాన్ని స్వీకరిస్తాను. ఇది నా వాగ్దానం. నీవు నిజంగా ప్రమాణం చేస్తే, నీకు ఇష్టమైనదాన్ని చేస్తాను.
ప్రతిదాస్యామి భగవన్పులిఙ్గం తవ సువ్రత। కించిత్కాలాన్తరం స్త్రీత్వం ధారయస్వ నిశాచర
ఓ సత్ప్రవర్తన కలిగినవాడా, కొంతకాలం నీవు స్త్రీ రూపంలో ఉండాలి. తరువాత నీ మగ రూపాన్ని నేను తిరిగి ఇస్తాను, నిశాచరా.
ప్రతియాతే దశార్ణే తు పార్థివే హేమవర్మణి । కన్యైవ హి భవిష్యామి పురుషస్త్వం భవిష్యసి
దశార్ణ రాజు హేమవర్ముడు వెళ్ళిపోయిన తరువాత, నేను మళ్లీ కన్యగా మారిపోతాను. నువ్వు మగవాడివిగా తిరిగి మారిపోతావు.
ఇత్యుక్త్వా సమయం తత్ర చక్రాతే తావుభౌ నృప । అన్యోన్యస్యానభిద్రోహే తౌ సంక్రామయతాం తతః
అలా ఇద్దరూ పరస్పరం మోసం చేయకుండా ఉండాలని ఒప్పందం చేసుకున్నారు. ఆ తరువాత వారు తమ రూపాలను మార్చుకున్నారు.
స్త్రీలిఙ్గం ధారయామాస స్థూణో యక్షోఽథ భారత । యక్షరూపం చ తద్దీప్తం శిఖణ్డీ ప్రత్యపద్యత
భారతా, ఆ తరువాత స్థూణుడు అనే యక్షుడు స్త్రీ రూపాన్ని ధరించాడు. శిఖండీ ఆ ప్రకాశవంతమైన యక్ష రూపాన్ని పొందాడు.
తతః శిఖణ్డీ పాఞ్చాల్యః పుంస్త్వమాసాద్య పార్థివ । వివేశ నగరం హృష్టః పితరం చ సమాసదత్
తర్వాత పాంచాలుడు శిఖండీ మగత్వాన్ని పొందిన తరువాత ఆనందంతో పట్టణంలోకి ప్రవేశించి తన తండ్రిని కలిసాడు.
యథావృత్తం తు తత్సర్వమాచఖ్యౌ ద్రుపదస్య తత్। `మాతుశ్చ రహితే రాజన్ప్రసాదం యక్షజం తదా।' ద్రుపదస్తస్య తచ్ఛ్రుత్వా హర్షమాహారయత్పరమ్
తనకు జరిగిన సంగతులన్నీ శిఖండీ ద్రుపదునికి వివరంగా చెప్పాడు. రాజా, తన తల్లికి మాత్రం యక్షుని అనుగ్రహాన్ని ఒంటరిగా వివరించాడు. దాన్ని విని ద్రుపదు చాలా ఆనందించాడు.
సభార్యస్తచ్చ సస్మార మహేశ్వరవచస్తదా । తతః సంప్రేషయామాస దశార్ణాధిపతేర్నృపః
తన భార్యతో కలిసి ఆ సమయంలో మహేశ్వరుని మాటలను గుర్తు చేసుకున్నాడు. వెంటనే ద్రుపదు దశార్ణాధిపతికి సందేశాన్ని పంపించాడు.
పురుషోఽయం మమ సుతః శ్రద్ధత్తాం మే భవానితి । అథ దాశార్ణకో రాజా సహసాభ్యాగమత్తదా
నా కుమారుడు మగవాడే అని నమ్మమని చెప్పాడు. అప్పుడు దశార్ణ రాజు వెంటనే అక్కడికి వచ్చాడు.
పాఞ్చాలరాజం ద్రుపదం దుఃఖశోకసమన్వితః। తతః కామ్పిల్యమాసాద్య దశార్ణాధిపతిస్తతః
దశార్ణాధిపతి దుఃఖంతో కూడిన హృదయంతో కాంపిల్యానికి వచ్చి పాంచాల రాజు ద్రుపదుని కలిసాడు.
ప్రేషయామాస సత్కృత్య దూతం బ్రహ్మవిదాం వరమ్। బ్రూహి మద్వచనాద్దూత పాఞ్చాల్యం తం నృపాధమమ్
వేదాల్లో నిపుణుడైన దూతను గౌరవంగా పంపించి, 'నా మాటను పాంచాలరాజు ద్రుపదునికి చెప్పు' అని ఆదేశించాడు.
యన్మే కన్యాం స్వకన్యార్థే వృతవానసి దుర్మతే। ఫలం తస్యావలేపస్య ద్రక్ష్యస్యద్య న సంశయః
నీ కుమార్తె కోసం నా కుమార్తెను పెళ్లి చేయాలనుకున్న నీ అహంకారానికి ఫలితం నువ్వు ఈరోజు తప్పక చూస్తావు, దుర్మతి!
ఏవముక్తశ్చ తేనాసౌ బ్రాహ్మణో రాజసత్తమ। దూతః ప్రయాతో నగరం దాశార్ణనృపచోదితః
అలా రాజు చెప్పిన మాటలు విని, బ్రాహ్మణ దూతుడు దశార్ణ రాజు ఆజ్ఞతో పట్టణానికి బయలుదేరాడు.
తతః ఆసాదయామాస పురోధా ద్రుపదం పురే। తస్మై పాఞ్చాలకో రాజా గామర్ఘ్యం చ సుసత్కృతమ్
ఆ తరువాత పురోహితుడు పట్టణంలో ద్రుపదుని కలిసాడు. పాంచాల రాజు శిఖండితో కలిసి అతనికి గౌరవంగా ఆతిథ్యం ఇచ్చాడు.
ప్రాపయామాస రాజేన్ద్ర సహ తేన శిఖణ్డినా । తాం పూజాం నాభ్యనన్దత్స వాక్యం చేదమువాచ హ
కానీ పురోహితుడు ఆ గౌరవాన్ని అంగీకరించలేదు. అప్పుడు ఇలా అన్నాడు:
యదుక్తం తేన వీరేణ రాజ్ఞా కాఞ్చనవర్మణా । యత్తేఽహమధమాచార దుహిత్రాఽస్మ్యభివఞ్చితః
అవును, కాంచనవర్ముడు చెప్పిన మాటలు, నీ కుమార్తె వల్ల నాకు జరిగిన మోసాన్ని గురించి చెప్పబోతున్నాను.
తస్య పాపస్య కరణాత్ఫలం ప్రాప్నుహి దుర్మతే । దేహి యుద్ధం నరపతే మమాద్య రణమూర్ధని
ఆ పాపకార్యానికి ఫలితాన్ని నీవు తప్పక అనుభవిస్తావు, దుర్మతి! రాజా, నాతో యుద్ధానికి సిద్ధమవు.
ఉద్ధరిష్యామి తే సద్యః సామాత్యసుతబాన్ధవమ్ । తదుపాలమ్భసంయుక్తం శ్రావితః కిల పార్థివః
నీతో పాటు నీ మంత్రులు, కుమారులు, బంధువులందరినీ వెంటనే నాశనం చేస్తాను! ఇలాంటి అపహాస్యపూరితమైన మాటలు రాజుకు వినిపించబడ్డాయి.
దశార్ణపతినా చోక్తో మన్త్రిమధ్యే పురోధసా। అభవద్భరతశ్రేష్ఠ ద్రుపదః ప్రణయానతః
దశార్ణాధిపతి పురోహితుడు మంత్రుల మధ్య ఈ మాటలు చెప్పగా, భారత వంశంలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రుపదు వినయంతో తల వంచాడు.