తతః సంమన్త్రయామాస మన్త్రిభిః స మహీపతిః । హిరణ్యవర్మా రాజేన్ద్ర పాఞ్చాల్యం పార్థివం ప్రతి
ఆ రాజు హిరణ్యవర్ముడు తన మంత్రులతో కలిసి, పాంచాల రాజు విషయంలో ఆలోచన చేశాడు.
తత్ర వై నిశ్చితం తేషామభూద్రాజ్ఞాం మహాత్మనామ్ । తథ్యం భవతి చేదేతత్కన్యా రాజఞ్శిఖణ్డినీ
అక్కడ ఆ మహాత్ములైన రాజులు ఒక నిర్ణయానికి వచ్చారు: 'ఓ రాజా! ఈ విషయం నిజమైతే, శిఖండినీ నిజంగా అమ్మాయే అయితే—'
బద్ధ్వా పాఞ్చాలరాజానమానయిష్యామహే గృహమ్ । అన్యం రాజానమాధాయ పాఞ్చాలేషు నరేశ్వరమ్
'పాంచాల రాజును బంధించి ఇల్లకు తీసుకెళ్లి, పాంచాలులకు మరొక రాజును నియమిద్దాం.'
ఘాతయిష్యామ నృపతిం పాఞ్చాలం సశిఖణ్డినమ్
'పాంచాల రాజును శిఖండితో కలిసి చంపేస్తాం.'
స తదా ద్రుతమాజ్ఞాయ పునర్దూతాన్నరాధిపః। ప్రాస్థాపయత్పార్షతయా నిహన్మీతి స్థిరో భవ
ఆ సమయంలో, రాజు ఈ విషయం త్వరగా తెలుసుకొని, మళ్లీ దూతలను పంపించి, 'నీవు ధైర్యంగా ఉండు, నేను అతన్ని చంపుతాను' అని చెప్పాడు.
స హి ప్రకృత్యా వై భీతః కిల్బిషీ చ నరాధిపః । భయం తీవ్రమనుప్రాప్తో ద్రుపదః పృథివీపతిః
అతడు సహజంగా భయపడే, పాపకర్మలు చేసే వాడు. భయంతో ద్రుపదుడు, భూమిపతి, తీవ్ర భయానికి లోనయ్యాడు.
విసృజ్య దూతాన్దాశార్ణే ద్రుపదః శోకమూర్చ్ఛితః । సమేత్య భార్యాం రహితే వాక్యమాహ నరాధిపః
దశార్ణ దేశపు దూతలను పంపివేసి, ద్రుపదుడు దుఃఖంతో మునిగిపోయి, తన భార్యను ఒంటరిగా కలసి, ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
భయేన మహతాఽఽవిష్టో హృది శోకేన చాహతః । పాఞ్చాలరాజో దయితాం మాతరం వై శిఖణ్డినః
భయంతో బాధపడి, హృదయంలో దుఃఖంతో నిండిపోయిన పాంచాల రాజు, తన ప్రియమైన శిఖండినీ తల్లిని ఇలా ఉద్దేశించాడు.
అభియాస్యతి మాం కోపాత్సంబన్ధీ సుమహాబలః । హిరణ్యవర్మా నృపతిః కర్షమాణో వరూథినీమ్
'హిరణ్యవర్ముడు, నా బంధువు, మహాబలుడు, కోపంతో తన సైన్యాన్ని తీసుకుని నాపై యుద్ధానికి వస్తాడు.'
కిమిదానీం కరిష్యావో మూఢౌ కన్యామిమాం ప్రతి। శిఖణ్డీ కిల పుత్రస్తే కన్యేతి పరిశఙ్కితః
'ఇప్పుడు మనం ఏమి చేయాలి? మేము అయోమయంలో ఉన్నాం. ఈ కుమార్తె విషయంలో ఏమి చేయాలో తెలియడం లేదు. నీ కుమారుడు శిఖండీ నిజంగా అమ్మాయేనని వారు అనుమానిస్తున్నారు.'
ఇతి సంచిన్త్య యత్నేన సమిత్రః సబలానుగః । వఞ్చితోఽస్మీతి మన్వానో మాం కిలోద్ధర్తుమిచ్ఛతి
ఇలా ఆలోచిస్తూ, స్నేహితులు, సైన్యంతో కలిసి, 'నన్ను మోసం చేశారు; అతను నన్ను నాశనం చేయాలని చూస్తున్నాడు' అని భావించాడు.
కిమత్ర తథ్యం సుశ్రోణి మిథ్యా కిం బ్రూహి శోభనే । శ్రుత్వా త్వత్తః శుభం వాక్యం సంవిధాస్యామ్యహం తథా
'ఇక్కడ నిజం ఏమిటి, అబద్ధం ఏమిటి, ఓ సుందరి నడుము కలదానీ, నీవు చెప్పు. నీ నుండి శుభవాక్యం విని, నేను అలాగే కార్యాచరణ చేస్తాను.'
అహం హి సంశయప్రాప్తో బాలా చేయం శిఖణ్డినీ । త్వం చ రాజ్ఞి మహత్కృచ్ఛ్రం సంప్రాప్తా వరవర్ణిని
'నాకు అనుమానం కలిగింది. ఈ శిఖండినీ ఇంకా చిన్నది. నీవు కూడా, ఓ సుందరీ, పెద్ద కష్టంలో పడిపోయావు.'
సా త్వం సర్వవిమోక్షాయ తత్త్వమాఖ్యాహి పృచ్ఛతః। తథా విదధ్యాం సుశ్రోణి కృత్యమాశు శుచిస్మితే
'అందుకే, అందరికి విముక్తి కలగాలని నేను అడిగినప్పుడు నీవు నిజాన్ని చెప్పు. అప్పుడు, ఓ సుందరీ నడుము కలదానీ, శుభహాసిని, నేను తక్షణమే చేయాల్సిన పని చేస్తాను.'
శిఖణ్డిని చ మా భైస్త్వం విధాస్యే తత్ర తత్త్వతః । కృపయాహం వరారోహే వఞ్చితః పుత్రధర్మతః
'శిఖండినీ, నీవు భయపడవద్దు. నేను అక్కడ అన్నీ నిజంగా నిర్వహిస్తాను. కరుణతో, ఓ సుందరీ, కుమారుని ధర్మంలో నేను మోసపోయాను.'
మయా దాశార్ణకో రాజా వఞ్చితః స మహీపతిః । తదాచక్ష్వ మహాభాగే విధాస్యే తత్ర యద్ధితమ్
'నా వల్ల దశార్ణ రాజు, ఆ మహారాజు మోసపోయాడు. కాబట్టి, ఓ మహాభాగే, నీవు నాకు చెప్పు. నేను అక్కడ ఏది మంచిదో చేస్తాను.'
జనాతా హ నరేన్ద్రేణ ఖ్యాపనార్థం పరస్య వై । ప్రకాశం చోదితా దేవీ ప్రత్యువాచ మహీపతిమ్
అందరికి ఈ విషయం స్పష్టంగా తెలియజేయాలని రాజు ఆజ్ఞ ఇచ్చినప్పుడు, రాణి అందరూ వినేలా రాజుతో స్పష్టంగా మాట్లాడింది.
తతః శిఖణ్డినో మాతా యథాతత్త్వం నరాధిప। ఆచచక్షే మహాబాహో భర్త్ర కన్యాం శిఖణ్డినీమ్
ఆ తరువాత, శిఖండినికి తల్లి నిజంగా ఏం జరిగిందో మహాబాహువుతో అయిన రాజుకు వివరంగా చెప్పింది — తన కుమార్తె శిఖండిని పెళ్లి చేసిందని తెలిపింది.
అపుత్రయా మయా రాజన్సపత్నీనాం భయాదిదమ్ । కన్యా శిఖణ్డినీ జాతా పురుషో వై నివేదితా
రాజా! నాకు కుమారుడు లేకపోవడం, ఇతర భార్యల భయంతో, అమ్మాయిగా పుట్టిన నా కుమార్తె శిఖండినిని నేను అబ్బాయిగా ప్రకటించాను.
త్వయా చైవ నరశ్రేష్ఠ తన్మే ప్రీత్యాఽనుమోదితమ్ । పుత్రకర్మ కృతం చైవ కన్యాయాః పార్థివర్షభ
నరశ్రేష్ఠా! నీవు కూడా నాకు ప్రేమతో అంగీకరించావు. రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! ఆ అమ్మాయికి అబ్బాయి కోసం చేసే కార్యాలు అన్నీ నిర్వహించాం.
భార్యా చోఢా త్వయా రాజన్దశార్ణాధిపతేః సుతా। మయా చ ప్రత్యభిహితం దేవవాక్యార్థదర్శనాత్। కన్యా భూత్వా పుమాన్భావీత్యేవం చైతదుపేక్షితమ్
రాజా! నీవు దశార్ణాధిపతికి కుమార్తెను పెళ్లి చేసావు. నేను కూడా దేవతల మాట అర్థం చేసుకుని, అమ్మాయిగా పుట్టినా, భవిష్యత్తులో అబ్బాయిగా మారుతుందని చెప్పాను. అందుకే ఈ విషయం పట్టించుకోలేదు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా ద్రుపదో యజ్ఞసేనః సర్వం తత్త్వం మన్త్రవిద్భ్యో నివేద్య। మన్త్రం రాజా మన్త్రయామాస రాజన్ యథాయుక్తం రక్షణే వై ప్రజానామ్
ఇది విన్న యజ్ఞసేనుని కుమారుడు ద్రుపదుడు, జరిగినదంతా మంత్రులకు వివరంగా చెప్పాడు. రాజు, ప్రజలను ఎలా కాపాడాలో వారితో ఆలోచించాడు.
సంబన్ధకం చైవ సమర్థ్య తస్మిన్ దాశార్ణకే వై నృపతౌ నరేన్ద్ర। స్వయం కృత్వా విప్రలమ్భం యథావ- న్మన్త్ర్యైకాగ్రో నిశ్చయం వై జగామ
దశార్ణ రాజుతో బంధుత్వాన్ని బలపరిచిన తరువాత, తానే తగినట్లు మోసం చేసిన రాజు, మంత్రులతో సలహా చేసి, నిర్ణయానికి వచ్చాడు.
స్వభావగుప్తం నగరమాపత్కాలే తు భారత। గోపయామాస రాజేన్ద్ర సర్వతః సమలఙ్కృతమ్
భారతా! ఆపద సమయంలో, రాజు నగరాన్ని అన్ని వైపులా అలంకరించి, గట్టిగా కాపాడుతూ, నిజమైన విషయం బయటపడకుండా జాగ్రత్తపడ్డాడు.
ఆర్తిం చ పరమాం రాజా జగామ సహ భార్యయా। దశార్ణపతినా సార్ధం విరోధే భరతర్షభ
భారత వంశ శ్రేష్ఠుడా! రాజు తన భార్యతో కలిసి, దశార్ణపతితో విరోధంలో తీవ్రమైన బాధను అనుభవించాడు.
కథం సంబన్ధినా సార్ధం న మే స్యాద్విగ్రహో మహాన్। ఇతి సంచిన్త్య మనసా దేవతామర్చయత్తదా
నా బంధువుతో గొప్ప కలహం ఎలా రాకుండా చూడాలి? అని మనసులో ఆలోచిస్తూ, అప్పుడతను దేవతలను మనసులో పూజించాడు.
తం తు దృష్ట్వా తదా రాజన్దేవీ దేవపరం తదా। అర్చాం ప్రయుఞ్జానమథో భార్యా వచనమబ్రవీత్
అప్పుడు రాజు దేవతారాధనలో మునిగిపోయినట్టు చూసిన దేవీపతి భక్తురాలు అయిన రాణి తన భర్తతో ఇలా చెప్పింది.
దేవానాం ప్రతిపత్తిశ్చ సత్యం సాధుమతా సతామ్ । కిము దుఃస్వార్ణవం ప్రాప్య తస్మాదర్చయతాం గురూన్
దేవతలను పొందడం సత్యమైనది, మంచిదే, ధర్మవంతులకు మేలు చేస్తుంది. కానీ దుర్లభమైన సముద్రాన్ని చేరడం వల్ల ప్రయోజనం ఏముంటుంది? అందువల్ల గురువులను పూజించు.
దైవతాని చ సర్వాణి పూజ్యనాం భూరిదక్షిణమ్ । అగ్నయశ్చాపి హృయన్తాం దాశార్ణప్రతిషేధనే
అన్ని దేవతలను సమృద్ధిగా దానాలు ఇస్తూ పూజించాలి. దశార్ణపతి నుండి రక్షణ కోసం అగ్నులను కూడా ప్రీతిపడేలా చేయాలి.
అయుద్ధేన నివృత్తిం చ మనసా చిన్తయ ప్రభో। దేవతానాం ప్రసాదేన సర్వమేతద్భవిష్యతి
పోరాటం లేకుండా సమస్యను ఎలా పరిష్కరించాలో మనసులో ఆలోచించు ప్రభూ! దేవతల కృపతో ఇది అన్నీ జరుగుతాయి.