దాశార్ణరాజో రాజంస్త్వామిదం వచనమబ్రవీత్ । అభిష్గాత్ప్రకుపితో విప్రలబ్ధస్త్వయాఽనఘ
దశార్ణ రాజు నీకు ఈ సందేశం పంపించాడు, ఓ రాజా: నువ్వు నన్ను మోసం చేశావు. అందుకే నేను కోపంతో ఇక్కడికి వచ్చాను.
అవమన్యసే మాం నృపతే నూనం దుర్మన్త్రితం తవ। యన్మే కన్యాం స్వకన్యార్థే మోహాద్యాచితవానసి
నువ్వు నన్ను తక్కువగా చూసావు, రాజా. నీ ఆలోచన తప్పు. నువ్వు మోహంతో నా కుమార్తెను నీ కుమార్తె కోసం అడిగావు.
తస్యాద్య విప్రలమ్భస్య ఫలం ప్రాప్నుహి దుర్మతే । ఏష త్వం సజనామాత్యముద్ధరామి స్థిరో భవ
ఈ మోసానికి ఫలితం ఇప్పుడు నీవు అనుభవించు, దుష్టుడా. నీ కుటుంబంతో, మంత్రులతో సహా నిన్ను నేనిప్పుడు నిర్మూలించడానికి వస్తున్నాను. ధైర్యంగా ఉండు.
అవమత్య చ వీర్యం మే కులం చారిత్రమేవ చ । విప్రలమ్భస్త్వయాపూర్వో మనుష్యేషు ప్రవర్తితః
నువ్వు నా శౌర్యాన్ని, వంశాన్ని, మంచి నడవడిని తక్కువగా చూసి, మనుషుల్లో ఎప్పుడూ లేని మోసాన్ని చేశావు.
కురు సర్వాణి కార్యాణి భుఙ్క్ష్వ కభోగాననుత్తమాన్। అభియాస్యామి శీఘ్రం త్వాం సముద్ధర్తుం సబాన్ధవమ్
నీ పనులన్నీ పూర్తిచేసుకో, నీకు ఇష్టమైన సుఖాలు అనుభవించు. నేను త్వరలోనే వస్తాను, నిన్ను నీ బంధువులతో సహా నాశనం చేయడానికి.
ఏవముక్తస్య దూతేన ద్రుపదస్య తదా నృప। చోరస్యేవ గృహీతస్య న ప్రావర్తత భారతీ
దూత ఈ మాటలు చెప్పిన తర్వాత, ద్రుపదు పట్టుబడిన దొంగలా మౌనంగా నిలిచిపోయాడు.
స యత్నమకరోత్తీవ్రం సంబన్ధిన్యునుమాననే । దూతైర్మధురసంభాషైర్న తదస్తీతి సందిశన్
అతడు బంధువుని ఒప్పించేందుకు చాలా ప్రయత్నించాడు. దూతలను పంపించి, మధురమైన మాటలతో 'అలా కాదు' అని చెప్పించాడు.
స రాజా భూయ ఏవాథ జ్ఞాత్వా తత్త్వమథాగమత్ । కన్యేతి పాఞ్చాలసుతాం త్వరమాణో వినిర్యయౌ
ఆ రాజు నిజాన్ని మళ్లీ తెలుసుకున్న తర్వాత, పాంచాల కుమార్తె నిజంగా యువతి అని గ్రహించి, తొందరగా బయలుదేరాడు.
తతః సంప్రేషకయామాస మిత్రాంణామమితౌజసామ్ । దుహితుర్విప్రలమ్భం తం ధాత్రీణాం వచనాత్తదా
ఆ సమయంలో, ఆ ధాత్రిమణుల మాటలు విని, తన కుమార్తె వేరుపడిన సంగతి గురించి అపారబలశాలి స్నేహితులకు దూతలను పంపించాడు.
తతః సముదయం కృత్వా బలానాం రాజసత్తమః । అభియానే మతిం చక్రే ద్రుపదం ప్రతి భారత
అతడు తన సైన్యాన్ని కూడగట్టి, ఓ భారతా, ద్రుపదుని మీద యుద్ధానికి వెళ్లాలని మనసులో నిర్ణయించుకున్నాడు.
తతః సంమన్త్రయామాస మన్త్రిభిః స మహీపతిః । హిరణ్యవర్మా రాజేన్ద్ర పాఞ్చాల్యం పార్థివం ప్రతి
ఆ రాజు హిరణ్యవర్ముడు తన మంత్రులతో కలిసి, పాంచాల రాజు విషయంలో ఆలోచన చేశాడు.
తత్ర వై నిశ్చితం తేషామభూద్రాజ్ఞాం మహాత్మనామ్ । తథ్యం భవతి చేదేతత్కన్యా రాజఞ్శిఖణ్డినీ
అక్కడ ఆ మహాత్ములైన రాజులు ఒక నిర్ణయానికి వచ్చారు: 'ఓ రాజా! ఈ విషయం నిజమైతే, శిఖండినీ నిజంగా అమ్మాయే అయితే—'
బద్ధ్వా పాఞ్చాలరాజానమానయిష్యామహే గృహమ్ । అన్యం రాజానమాధాయ పాఞ్చాలేషు నరేశ్వరమ్
'పాంచాల రాజును బంధించి ఇల్లకు తీసుకెళ్లి, పాంచాలులకు మరొక రాజును నియమిద్దాం.'
ఘాతయిష్యామ నృపతిం పాఞ్చాలం సశిఖణ్డినమ్
'పాంచాల రాజును శిఖండితో కలిసి చంపేస్తాం.'
స తదా ద్రుతమాజ్ఞాయ పునర్దూతాన్నరాధిపః। ప్రాస్థాపయత్పార్షతయా నిహన్మీతి స్థిరో భవ
ఆ సమయంలో, రాజు ఈ విషయం త్వరగా తెలుసుకొని, మళ్లీ దూతలను పంపించి, 'నీవు ధైర్యంగా ఉండు, నేను అతన్ని చంపుతాను' అని చెప్పాడు.
స హి ప్రకృత్యా వై భీతః కిల్బిషీ చ నరాధిపః । భయం తీవ్రమనుప్రాప్తో ద్రుపదః పృథివీపతిః
అతడు సహజంగా భయపడే, పాపకర్మలు చేసే వాడు. భయంతో ద్రుపదుడు, భూమిపతి, తీవ్ర భయానికి లోనయ్యాడు.
విసృజ్య దూతాన్దాశార్ణే ద్రుపదః శోకమూర్చ్ఛితః । సమేత్య భార్యాం రహితే వాక్యమాహ నరాధిపః
దశార్ణ దేశపు దూతలను పంపివేసి, ద్రుపదుడు దుఃఖంతో మునిగిపోయి, తన భార్యను ఒంటరిగా కలసి, ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
భయేన మహతాఽఽవిష్టో హృది శోకేన చాహతః । పాఞ్చాలరాజో దయితాం మాతరం వై శిఖణ్డినః
భయంతో బాధపడి, హృదయంలో దుఃఖంతో నిండిపోయిన పాంచాల రాజు, తన ప్రియమైన శిఖండినీ తల్లిని ఇలా ఉద్దేశించాడు.
అభియాస్యతి మాం కోపాత్సంబన్ధీ సుమహాబలః । హిరణ్యవర్మా నృపతిః కర్షమాణో వరూథినీమ్
'హిరణ్యవర్ముడు, నా బంధువు, మహాబలుడు, కోపంతో తన సైన్యాన్ని తీసుకుని నాపై యుద్ధానికి వస్తాడు.'
కిమిదానీం కరిష్యావో మూఢౌ కన్యామిమాం ప్రతి। శిఖణ్డీ కిల పుత్రస్తే కన్యేతి పరిశఙ్కితః
'ఇప్పుడు మనం ఏమి చేయాలి? మేము అయోమయంలో ఉన్నాం. ఈ కుమార్తె విషయంలో ఏమి చేయాలో తెలియడం లేదు. నీ కుమారుడు శిఖండీ నిజంగా అమ్మాయేనని వారు అనుమానిస్తున్నారు.'
ఇతి సంచిన్త్య యత్నేన సమిత్రః సబలానుగః । వఞ్చితోఽస్మీతి మన్వానో మాం కిలోద్ధర్తుమిచ్ఛతి
ఇలా ఆలోచిస్తూ, స్నేహితులు, సైన్యంతో కలిసి, 'నన్ను మోసం చేశారు; అతను నన్ను నాశనం చేయాలని చూస్తున్నాడు' అని భావించాడు.
కిమత్ర తథ్యం సుశ్రోణి మిథ్యా కిం బ్రూహి శోభనే । శ్రుత్వా త్వత్తః శుభం వాక్యం సంవిధాస్యామ్యహం తథా
'ఇక్కడ నిజం ఏమిటి, అబద్ధం ఏమిటి, ఓ సుందరి నడుము కలదానీ, నీవు చెప్పు. నీ నుండి శుభవాక్యం విని, నేను అలాగే కార్యాచరణ చేస్తాను.'
అహం హి సంశయప్రాప్తో బాలా చేయం శిఖణ్డినీ । త్వం చ రాజ్ఞి మహత్కృచ్ఛ్రం సంప్రాప్తా వరవర్ణిని
'నాకు అనుమానం కలిగింది. ఈ శిఖండినీ ఇంకా చిన్నది. నీవు కూడా, ఓ సుందరీ, పెద్ద కష్టంలో పడిపోయావు.'
సా త్వం సర్వవిమోక్షాయ తత్త్వమాఖ్యాహి పృచ్ఛతః। తథా విదధ్యాం సుశ్రోణి కృత్యమాశు శుచిస్మితే
'అందుకే, అందరికి విముక్తి కలగాలని నేను అడిగినప్పుడు నీవు నిజాన్ని చెప్పు. అప్పుడు, ఓ సుందరీ నడుము కలదానీ, శుభహాసిని, నేను తక్షణమే చేయాల్సిన పని చేస్తాను.'
శిఖణ్డిని చ మా భైస్త్వం విధాస్యే తత్ర తత్త్వతః । కృపయాహం వరారోహే వఞ్చితః పుత్రధర్మతః
'శిఖండినీ, నీవు భయపడవద్దు. నేను అక్కడ అన్నీ నిజంగా నిర్వహిస్తాను. కరుణతో, ఓ సుందరీ, కుమారుని ధర్మంలో నేను మోసపోయాను.'
మయా దాశార్ణకో రాజా వఞ్చితః స మహీపతిః । తదాచక్ష్వ మహాభాగే విధాస్యే తత్ర యద్ధితమ్
'నా వల్ల దశార్ణ రాజు, ఆ మహారాజు మోసపోయాడు. కాబట్టి, ఓ మహాభాగే, నీవు నాకు చెప్పు. నేను అక్కడ ఏది మంచిదో చేస్తాను.'
జనాతా హ నరేన్ద్రేణ ఖ్యాపనార్థం పరస్య వై । ప్రకాశం చోదితా దేవీ ప్రత్యువాచ మహీపతిమ్
అందరికి ఈ విషయం స్పష్టంగా తెలియజేయాలని రాజు ఆజ్ఞ ఇచ్చినప్పుడు, రాణి అందరూ వినేలా రాజుతో స్పష్టంగా మాట్లాడింది.
తతః శిఖణ్డినో మాతా యథాతత్త్వం నరాధిప। ఆచచక్షే మహాబాహో భర్త్ర కన్యాం శిఖణ్డినీమ్
ఆ తరువాత, శిఖండినికి తల్లి నిజంగా ఏం జరిగిందో మహాబాహువుతో అయిన రాజుకు వివరంగా చెప్పింది — తన కుమార్తె శిఖండిని పెళ్లి చేసిందని తెలిపింది.
అపుత్రయా మయా రాజన్సపత్నీనాం భయాదిదమ్ । కన్యా శిఖణ్డినీ జాతా పురుషో వై నివేదితా
రాజా! నాకు కుమారుడు లేకపోవడం, ఇతర భార్యల భయంతో, అమ్మాయిగా పుట్టిన నా కుమార్తె శిఖండినిని నేను అబ్బాయిగా ప్రకటించాను.
త్వయా చైవ నరశ్రేష్ఠ తన్మే ప్రీత్యాఽనుమోదితమ్ । పుత్రకర్మ కృతం చైవ కన్యాయాః పార్థివర్షభ
నరశ్రేష్ఠా! నీవు కూడా నాకు ప్రేమతో అంగీకరించావు. రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! ఆ అమ్మాయికి అబ్బాయి కోసం చేసే కార్యాలు అన్నీ నిర్వహించాం.