తతో దధార సా దేవీ గర్భం రాజీవలోచనా । తాం స రాజా ప్రియాం భార్యాం ద్రుపదః కురునన్దన
తర్వాత ఆ పద్మలోచన దేవి గర్భాన్ని ధరించింది. ద్రుపదు తన ప్రియమైన భార్యను ఎంతో ప్రేమగా చూసుకున్నాడు.
పుత్రస్నేహాన్మహాబాహుః ముఖం పర్యచరత్తదా । సర్వానభిప్రాయకృతాన్భార్యాఽలభత కౌరవ
కుమారునిపై ప్రేమతో, బలవంతుడు అయిన రాజు ఆమె ముఖాన్ని చూసుకుంటూ, తన భార్యకు కావలసినవన్నీ అందించాడు, ఓ కౌరవుడా!
అపుత్రస్య సతో రాజ్ఞో ద్రుపదస్య మహీపతేః । యథాకాలం తు సా దేవీ మహిషీ ద్రుపదస్య హ
రాజు ద్రుపదుడు కుమారుడు లేకుండా ఉన్నప్పుడు, అతని మహిషి సరైన సమయంలో ఒక బిడ్డను ప్రసవించింది.
కన్యాం ప్రవరరూపాం తు ప్రాజాయత నరాధిప । అపుత్రస్య తు రాజ్ఞః సా ద్రుపదస్య మనస్వినీ
అప్పుడా రాజుకు కుమారుడు లేకపోయినా, మంచి రూపంతో, తెలివిగల కుమార్తె జన్మించింది. ఆమె ద్రుపదుని కుమార్తె.
ఖ్యాపయామాస రాజేన్ద్ర పుత్రో హ్యేష మమేతి వై। తతః స రాజా ద్రుపద ప్రచ్ఛన్నాయా నరాధిప
అప్పుడు ఆ మహిషి, 'ఇతడు నా కుమారుడు' అని ప్రకటించింది. దాంతో రాజు ద్రుపదుడు ఆ బిడ్డ గురించి నిజాన్ని రహస్యంగా ఉంచాడు.
పుత్రవత్పుత్రకార్యాణి సర్వాణి సమకారయత్ । రక్షణం చైవ మన్త్రస్య మహిషీ ద్రుపదస్య సా
ఆమె ఆ బిడ్డకు కుమారుడిలా అన్ని పనులు చేసింది. ద్రుపదుని మహిషిగా ఆ రహస్యాన్ని ఎంతో జాగ్రత్తగా కాపాడింది.
చకార సర్వయత్నేన బ్రువణా పుత్ర ఇత్యుత । న చ తాం వేదక నగరే కశ్చిదన్యత్ర పార్షతాత్
ఆమె ఎంతో శ్రద్ధతో ఆ బిడ్డను 'కుమారుడు' అని పిలిచేది. నగరంలో పర్షతుడు తప్ప మరెవ్వరూ ఆ నిజాన్ని తెలియలేదు.
శ్రద్దధానో హి తద్వాక్యం దేవస్యాచ్యుతతేజసః। ఛాదయామాస తాం కన్యాం పుమానితి చ సోబ్రవీత్
దేవుని మాటలను నమ్మి, అపరాధములేని తేజస్సుతో ఆమె ఆ కుమార్తెను రహస్యంగా ఉంచి, కుమారుడని ప్రకటించింది.
జాతకర్మాణి సర్వాణి కారయామాస పార్థివః। పుంవద్విధానయుక్తాని శిఖణ్డీతి చ తాం విదుః
రాజు ఆ బిడ్డకు కుమారుడిలా అన్ని జన్మకర్మలు చేయించాడు. ఆమెను అందరూ శిఖండిగా పిలిచేవారు.
అహమేకస్తు చారేణ వచనాన్నారదస్య చ। జ్ఞాతవాన్దేవవాక్యేన అమ్బాయాస్తపసా తథా
నేను ఒక్కడే గూఢచారుల ద్వారా, నారదుని మాటల ద్వారా, దేవుని వాక్యంతో, అంబా తపస్సుతో ఆ నిజాన్ని తెలుసుకున్నాను.
చకార యత్నం ద్రుపదః సుతాయాః సర్వకర్మసు। తతో లేఖ్యాదిషు తథా శిల్పేషు చ పరంతప
ద్రుపదుడు తన బిడ్డకు అన్ని పనుల్లో ఎంతో శ్రద్ధ పెట్టాడు. రాయడం, కళల్లో కూడా ఆమెను నేర్పించాడు.
ఇష్వస్త్రే చైవ రాజేన్ద్ర ద్రోణశిష్యో బభూవ హ। తస్య మాతా మహారాజ రాజానం వరవర్ణినీ
ధనుర్విద్యలో కూడా, రాజా, ఆమె ద్రోణుని శిష్యురాలయ్యింది. ఆమె తల్లి, అందమైనవాడైన రాజుని, కుమార్తె పెళ్లి కోసం ప్రోత్సహించింది.
చోదయామాస భార్యార్థం కన్యాయాః పుత్రవత్తదా । తతస్తాం పార్షతో దృష్ట్వా కన్యాం సంప్రాప్తయౌవనామ్ । స్త్రియం మత్వా తతశ్చిన్తాం ప్రపేదే సహ భార్యయా
ఆమె కుమారుడిలా ఆ కుమార్తె పెళ్లి విషయాన్ని రాజును ప్రోత్సహించింది. పర్షతుడు ఆ యువతిని యవ్వనంలోకి వచ్చినదిగా చూసి, ఆమెను స్త్రీగా భావించి భార్యతో కలసి ఆందోళన చెందాడు.
కన్యా మమేయం సంప్రాప్తా యౌవనం శోకవర్ధినీ । మయా ప్రచ్ఛాదితా చేయం వచనాచ్ఛూలపాణినః
ఈ నా కుమార్తె యవ్వనంలోకి వచ్చి నా బాధను పెంచింది. శూలపాణి మాట నమ్మి నేను ఆమెను రహస్యంగా ఉంచాను.
న తన్మిథ్యా మహారాజ భవిష్యతి కథంచన । త్రైలోక్యకర్తా కస్మాద్ధి వృథా వక్తుమిహార్హతి
రాజా, అది ఎప్పటికీ అబద్ధం కాదని నాకు నమ్మకం. మూడు లోకాలను సృష్టించినవాడు ఇక్కడ వృథాగా ఎందుకు మాట్లాడుతాడు?
యది తే రోచతే రాజన్వక్ష్యామి శ్రృణు మే వచః। శ్రుత్వేదానీం ప్రపద్యేథాః స్వాం మతిం పృషతాత్మజ
రాజా, నీకు నచ్చితే నేను చెప్పగలను. నా మాట విను. వినిన తర్వాత నీవు నీ మనసుకు అనుగుణంగా నిర్ణయం తీసుకోగలవు, పృషతుని కుమారుడా.
క్రియతామస్య యత్నేన విధివద్దారసంగ్రహః । భవితా తద్వచః సత్యమితి మే నిశ్చితా మతిః
ఆమెకు శ్రద్ధగా, విధిగా పెళ్లి జరిపించాలి. ఆ దేవుని మాట తప్పకుండా నిజమవుతుందని నాకు నిశ్చయం ఉంది.
తతస్తౌ నిశ్చయం కృత్వా తస్మిన్కార్యేఽథ దంపతీ । వరయాఞ్చక్రతుః కన్యాం దశార్ణాధిపతేః సుతామ్
అలా ఆ ఇద్దరూ ఆ విషయం మీద నిర్ణయం తీసుకుని, దశార్ణ రాజు కుమార్తెను వధువుగా ఎంచుకున్నారు.
తతో రాజా ద్రుపదో రాజసింహః సర్వాన్రాజ్ఞః కులతః సన్నిశామ్య। దాశార్ణకస్య నృపతేస్తనూజాం శిఖణ్డినే వరయామాస దారాన్
అంతలో రాజు ద్రుపదుడు, రాజులలో సింహుడు, అన్ని రాజకుటుంబాలను పరిశీలించి, దశార్ణ రాజు కుమార్తెను శిఖండికి భార్యగా ఎంచుకున్నాడు.
హిరణ్యవర్మేతి నృపో యోఽసౌ దాశార్ణకః స్మృతః। స చ ప్రాదాన్మహీపాలః కన్యాం తస్మై శిఖణ్డినే
దశార్ణుడని పిలవబడే హిరణ్యవర్ముడు అనే రాజు, తన కుమార్తెను శిఖండికి ఇచ్చాడు, ఓ భూస్వామి.
స చ రాజా దశార్ణేషు మహానాసీత్సుదుర్జయః। హిరణ్యవర్మా దుర్ధర్షో మహాసేనో మహామనాః
దశార్ణ దేశంలో ఉన్న ఆ రాజు చాలా గొప్పవాడు, అతన్ని ఓడించడం చాలా కష్టమైంది. అతని పేరు హిరణ్యవర్మ. అతడిని ఎదుర్కోవడం ఎవరికీ సాధ్యపడదు. అతనికి గొప్ప సైన్యం, ధైర్యం కూడా ఉంది.
కృతే వివాహే తు తదా సా కన్యా రాజసత్తమ। యౌవనం సమనుప్రాప్తా సా చ కన్యా శిఖణ్డినీ
పెళ్లి జరిగిన తర్వాత, ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ యువతి యవ్వనానికి చేరుకుంది. ఆ యువతి శిఖండినీ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది.
కృతదారః శిఖణ్డీ చ కామ్పిల్యం పునరాగమత్। న చ సా వేద తాం కన్యాం కంచిత్కాలం స్త్రియం కిల। యదా త్వేనామజానాత్సా స్త్రియమేవ నృపాత్మజా
శిఖండి పెళ్లి చేసుకుని మళ్లీ కాంపిల్య నగరానికి వచ్చాడు. కొంతకాలం పాటు ఆ యువతి తన భార్యను స్త్రీ అని గుర్తించలేదు. కానీ, ఒకప్పుడు ఆమె నిజంగా స్త్రీ అని ఆ రాజకుమారి తెలుసుకుంది.
ధాత్రీణాం చ సఖీనాం చ వ్రీడయానా న్యవేదయత్ । కన్యాం పాఞ్చాలరాజస్య సుతాం తాం వై శిఖణ్డినీమ్
ఆమెకు చాలా సిగ్గుగా అనిపించి, తన దాయాదులు, స్నేహితులకు చెప్పింది — పాంచాల రాజు కుమార్తె శిఖండినీ నిజంగా యువతే అని.
తతస్తా రాజశార్దూల ధాత్ర్యో దాశార్ణికాస్తదా। జగ్మురార్తి పరాం ప్రేష్యాః ప్రేషయామాసురేవ చ
అప్పుడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, దశార్ణ దేశానికి చెందిన ఆ దాయాదులు చాలా బాధతో వెళ్లి, దూతలను పంపించమని చెప్పారు.
తతో దశార్ణాధిపతేః ప్రేష్యాః సర్వా న్యవేదయన్ । విప్రలమ్భం యథావృత్తం స చ చుక్రోధ పార్థివః
తర్వాత, దశార్ణాధిపతి దూతలు జరిగిన సంగతులన్నీ రాజుకి వివరంగా చెప్పారు. ఆ రాజు చాలా కోపంగా మారాడు.
శిఖణ్డ్యపి మహారాజ పుంవద్రాజకులే తదా। విజహార మ్రుదా యుక్తః స్త్రీత్వం నైవాతిరోచయన్
అయినా, మహారాజా, శిఖండి రాజకుటుంబంలో పురుషుడిలా ప్రవర్తిస్తూ, ఎంతో మృదువుగా ఉండేవాడు. తన స్త్రీత్వాన్ని ఎప్పుడూ బయటపెట్టలేదు.
తతః కతిపయాహస్య తచ్ఛ్రుత్వా భరతర్షభ । హిరణ్యవర్మా రాజేన్ద్ర రోషాదర్తిం జగామ హ
కొన్ని రోజులు గడిచిన తర్వాత, ఈ విషయం తెలుసుకున్న హిరణ్యవర్మ రాజు, భారత వంశంలో శ్రేష్ఠుడా, కోపంతో ఎంతో బాధపడ్డాడు.
తతో దాశార్ణకో రాజా తీవ్రకోపసమన్వితః । దూతం ప్రస్థాపయామాస ద్రుపదస్య నివేశనమ్
తర్వాత, దశార్ణ రాజు తీవ్రమైన కోపంతో, ద్రుపదుని ఇంటికి ఒక దూతను పంపించాడు.
తతో ద్రుపదమాసాద్య దూతః కాఞ్చనవర్మణః। ఏక ఏకాన్తసుత్సార్య రహో వచనమబ్రవీత్
తర్వాత, కాంచనవర్ముని దూత ద్రుపదుని దగ్గరకు వచ్చి, అందరినీ బయటకు పంపించి, ఒంటరిగా రహస్యంగా ఇలా అన్నాడు.