కథం శిఖణ్డీ గాఙ్గేయ కన్యాం భూత్వా పురా తదా। పురుషోఽభూద్యుధిశ్రేష్ఠ తన్మే బ్రూహి పితామహ
ఓ పితామహా! శిఖండీ ముందుగా గంగేయుని కుమార్తెగా ఉండి, ఎలా పురుషుడయ్యాడో నాకు చెప్పండి.
భార్యా తు తస్య రాజేన్ద్ర ద్రుపదస్య మహీపతేః। మహిషీ దయితా హ్యాసీదపుత్రా చ విశాంపతే
ఓ రాజేంద్రా! ద్రుపదుని భార్య అతనికి ఎంతో ప్రియమైన మహిషి అయినా, ఆమెకు పిల్లలు లేరు.
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు ద్రుపదో వై మహీపతిః। అపత్యార్థే మహారాజ తోషయామాస శఙ్కరమ్
ఆ సమయంలో, మహారాజా ద్రుపదు, సంతానం కోసం శంకరుని ప్రసన్నం చేసుకోవాలని ప్రయత్నించాడు.
అస్మాద్వధార్థం నిశ్చిత్య తపో ఘోరం సమాస్థితః। ఋతే కన్యాం మహాదేవ పుత్రో మేస్యాదితి బ్రువన్
శత్రువుని సంహారానికి సంకల్పించి, కఠినమైన తపస్సు ఆచరించాడు. ‘కన్యకాకాకుండా, ఓ మహాదేవా! నాకు కుమారుడు కలగాలి’ అని ప్రార్థించాడు.
భగవన్పుత్రమిచ్ఛామి భీష్మం ప్రతిచికీర్షయా । ఇత్యుక్తో దేవదేవేన స్త్రీపుమాంస్తే భవిష్యతి
‘భీష్మునిపై ప్రతీకారం కోసం, ప్రభూ! నాకు కుమారుడు కావాలి’ అని అడిగితే, దేవతల దేవుడు, ‘కన్యగా పుట్టి, తరువాత పురుషుడవుతుంది’ అని చెప్పాడు.
నివర్తస్వ మహీపాల నైతఞ్జాత్వన్యథా భవేత్ । స తు గత్వా చ నగరం భార్యామిదమువాచ హ
‘ఓ రాజా! తిరిగి వెళ్ళు. ఇది తప్పుగా జరగదు’ అని దేవుడు చెప్పాడు. తరువాత ద్రుపదు నగరానికి వెళ్లి తన భార్యతో ఇలా అన్నాడు.
కృతో యత్నో మహాదేవస్తపసాఽఽరాధితో మయా । కన్యా భూత్వా పుమాన్భావీ ఇతి చోక్తోస్మి శంభునా
‘నేను ఎంతో శ్రమపడి, తపస్సుతో మహాదేవుని ఆరాధించాను. శంభువు, కన్య పుట్టి, తరువాత పురుషుడవుతాడని చెప్పారు’ అని భార్యతో చెప్పాడు.
పునః పునర్యాచ్యమానో దిష్టమిత్యబ్రవీచ్ఛివః । నతదన్యచ్చ భవితా భవితవ్యం హి తత్తథా
ఎన్ని సార్లు అడిగినా, శివుడు ‘ఇది విధి. వేరేలా జరగదు. జరగాల్సింది అదే’ అని స్పష్టంగా చెప్పాడు.
తతః సా నియతా భూత్వా ఋతుకాలే మనస్వినీ । పత్నీ ద్రుపదరాజస్య ద్రుపదం ప్రవివేశ హ
ఆమె, నియమంగా, సమయానికి, మంచి మనసుతో, ద్రుపదుని భార్యగా అతనితో కలిసింది.
లేభే గర్భం యథాకాలం విధిదృష్టేన కర్మణా । పార్షతస్య మహీపాల యథా మాం నారదోఽబ్రవీత్
తప్పనిసరి విధిగా, నిర్ణీత క్రమంలో ఆమె గర్భం ధరించింది. ఓ మహారాజా! నారదుడు నాకు చెప్పినట్లే జరిగింది.
తతో దధార సా దేవీ గర్భం రాజీవలోచనా । తాం స రాజా ప్రియాం భార్యాం ద్రుపదః కురునన్దన
తర్వాత ఆ పద్మలోచన దేవి గర్భాన్ని ధరించింది. ద్రుపదు తన ప్రియమైన భార్యను ఎంతో ప్రేమగా చూసుకున్నాడు.
పుత్రస్నేహాన్మహాబాహుః ముఖం పర్యచరత్తదా । సర్వానభిప్రాయకృతాన్భార్యాఽలభత కౌరవ
కుమారునిపై ప్రేమతో, బలవంతుడు అయిన రాజు ఆమె ముఖాన్ని చూసుకుంటూ, తన భార్యకు కావలసినవన్నీ అందించాడు, ఓ కౌరవుడా!
అపుత్రస్య సతో రాజ్ఞో ద్రుపదస్య మహీపతేః । యథాకాలం తు సా దేవీ మహిషీ ద్రుపదస్య హ
రాజు ద్రుపదుడు కుమారుడు లేకుండా ఉన్నప్పుడు, అతని మహిషి సరైన సమయంలో ఒక బిడ్డను ప్రసవించింది.
కన్యాం ప్రవరరూపాం తు ప్రాజాయత నరాధిప । అపుత్రస్య తు రాజ్ఞః సా ద్రుపదస్య మనస్వినీ
అప్పుడా రాజుకు కుమారుడు లేకపోయినా, మంచి రూపంతో, తెలివిగల కుమార్తె జన్మించింది. ఆమె ద్రుపదుని కుమార్తె.
ఖ్యాపయామాస రాజేన్ద్ర పుత్రో హ్యేష మమేతి వై। తతః స రాజా ద్రుపద ప్రచ్ఛన్నాయా నరాధిప
అప్పుడు ఆ మహిషి, 'ఇతడు నా కుమారుడు' అని ప్రకటించింది. దాంతో రాజు ద్రుపదుడు ఆ బిడ్డ గురించి నిజాన్ని రహస్యంగా ఉంచాడు.
పుత్రవత్పుత్రకార్యాణి సర్వాణి సమకారయత్ । రక్షణం చైవ మన్త్రస్య మహిషీ ద్రుపదస్య సా
ఆమె ఆ బిడ్డకు కుమారుడిలా అన్ని పనులు చేసింది. ద్రుపదుని మహిషిగా ఆ రహస్యాన్ని ఎంతో జాగ్రత్తగా కాపాడింది.
చకార సర్వయత్నేన బ్రువణా పుత్ర ఇత్యుత । న చ తాం వేదక నగరే కశ్చిదన్యత్ర పార్షతాత్
ఆమె ఎంతో శ్రద్ధతో ఆ బిడ్డను 'కుమారుడు' అని పిలిచేది. నగరంలో పర్షతుడు తప్ప మరెవ్వరూ ఆ నిజాన్ని తెలియలేదు.
శ్రద్దధానో హి తద్వాక్యం దేవస్యాచ్యుతతేజసః। ఛాదయామాస తాం కన్యాం పుమానితి చ సోబ్రవీత్
దేవుని మాటలను నమ్మి, అపరాధములేని తేజస్సుతో ఆమె ఆ కుమార్తెను రహస్యంగా ఉంచి, కుమారుడని ప్రకటించింది.
జాతకర్మాణి సర్వాణి కారయామాస పార్థివః। పుంవద్విధానయుక్తాని శిఖణ్డీతి చ తాం విదుః
రాజు ఆ బిడ్డకు కుమారుడిలా అన్ని జన్మకర్మలు చేయించాడు. ఆమెను అందరూ శిఖండిగా పిలిచేవారు.
అహమేకస్తు చారేణ వచనాన్నారదస్య చ। జ్ఞాతవాన్దేవవాక్యేన అమ్బాయాస్తపసా తథా
నేను ఒక్కడే గూఢచారుల ద్వారా, నారదుని మాటల ద్వారా, దేవుని వాక్యంతో, అంబా తపస్సుతో ఆ నిజాన్ని తెలుసుకున్నాను.
చకార యత్నం ద్రుపదః సుతాయాః సర్వకర్మసు। తతో లేఖ్యాదిషు తథా శిల్పేషు చ పరంతప
ద్రుపదుడు తన బిడ్డకు అన్ని పనుల్లో ఎంతో శ్రద్ధ పెట్టాడు. రాయడం, కళల్లో కూడా ఆమెను నేర్పించాడు.
ఇష్వస్త్రే చైవ రాజేన్ద్ర ద్రోణశిష్యో బభూవ హ। తస్య మాతా మహారాజ రాజానం వరవర్ణినీ
ధనుర్విద్యలో కూడా, రాజా, ఆమె ద్రోణుని శిష్యురాలయ్యింది. ఆమె తల్లి, అందమైనవాడైన రాజుని, కుమార్తె పెళ్లి కోసం ప్రోత్సహించింది.
చోదయామాస భార్యార్థం కన్యాయాః పుత్రవత్తదా । తతస్తాం పార్షతో దృష్ట్వా కన్యాం సంప్రాప్తయౌవనామ్ । స్త్రియం మత్వా తతశ్చిన్తాం ప్రపేదే సహ భార్యయా
ఆమె కుమారుడిలా ఆ కుమార్తె పెళ్లి విషయాన్ని రాజును ప్రోత్సహించింది. పర్షతుడు ఆ యువతిని యవ్వనంలోకి వచ్చినదిగా చూసి, ఆమెను స్త్రీగా భావించి భార్యతో కలసి ఆందోళన చెందాడు.
కన్యా మమేయం సంప్రాప్తా యౌవనం శోకవర్ధినీ । మయా ప్రచ్ఛాదితా చేయం వచనాచ్ఛూలపాణినః
ఈ నా కుమార్తె యవ్వనంలోకి వచ్చి నా బాధను పెంచింది. శూలపాణి మాట నమ్మి నేను ఆమెను రహస్యంగా ఉంచాను.
న తన్మిథ్యా మహారాజ భవిష్యతి కథంచన । త్రైలోక్యకర్తా కస్మాద్ధి వృథా వక్తుమిహార్హతి
రాజా, అది ఎప్పటికీ అబద్ధం కాదని నాకు నమ్మకం. మూడు లోకాలను సృష్టించినవాడు ఇక్కడ వృథాగా ఎందుకు మాట్లాడుతాడు?
యది తే రోచతే రాజన్వక్ష్యామి శ్రృణు మే వచః। శ్రుత్వేదానీం ప్రపద్యేథాః స్వాం మతిం పృషతాత్మజ
రాజా, నీకు నచ్చితే నేను చెప్పగలను. నా మాట విను. వినిన తర్వాత నీవు నీ మనసుకు అనుగుణంగా నిర్ణయం తీసుకోగలవు, పృషతుని కుమారుడా.
క్రియతామస్య యత్నేన విధివద్దారసంగ్రహః । భవితా తద్వచః సత్యమితి మే నిశ్చితా మతిః
ఆమెకు శ్రద్ధగా, విధిగా పెళ్లి జరిపించాలి. ఆ దేవుని మాట తప్పకుండా నిజమవుతుందని నాకు నిశ్చయం ఉంది.
తతస్తౌ నిశ్చయం కృత్వా తస్మిన్కార్యేఽథ దంపతీ । వరయాఞ్చక్రతుః కన్యాం దశార్ణాధిపతేః సుతామ్
అలా ఆ ఇద్దరూ ఆ విషయం మీద నిర్ణయం తీసుకుని, దశార్ణ రాజు కుమార్తెను వధువుగా ఎంచుకున్నారు.
తతో రాజా ద్రుపదో రాజసింహః సర్వాన్రాజ్ఞః కులతః సన్నిశామ్య। దాశార్ణకస్య నృపతేస్తనూజాం శిఖణ్డినే వరయామాస దారాన్
అంతలో రాజు ద్రుపదుడు, రాజులలో సింహుడు, అన్ని రాజకుటుంబాలను పరిశీలించి, దశార్ణ రాజు కుమార్తెను శిఖండికి భార్యగా ఎంచుకున్నాడు.
హిరణ్యవర్మేతి నృపో యోఽసౌ దాశార్ణకః స్మృతః। స చ ప్రాదాన్మహీపాలః కన్యాం తస్మై శిఖణ్డినే
దశార్ణుడని పిలవబడే హిరణ్యవర్ముడు అనే రాజు, తన కుమార్తెను శిఖండికి ఇచ్చాడు, ఓ భూస్వామి.