స్త్రీభావేన చ మే గాఢం మనః శాన్తముమాపతే । ప్రతిశ్రుతశ్చ భూతేశ త్వయా భీష్మపరాజయః
'స్త్రీగా నా మనస్సు పూర్తిగా ప్రశాంతంగా ఉంది, ఓ ఉమాపతీ! అయినా, భూతాలాధిపతి, మీరు భీష్ముని ఓటమిని వాగ్దానం చేశారు.'
యథా స సత్యో భవతి తథా కురు వృషధ్వజ । యథా హన్యాం సమాగమ్య భీష్మం శాన్తనవం యుధి
'ఆ వాగ్దానం నిజమవ్వాలని, వృషధ్వజా, నేను శాంతనువు కుమారుడైన భీష్ముని యుద్ధంలో సంహరించగలిగేలా చేయండి.'
తామువాచ మహాదేవః కన్యాం కిల వృషధ్వజః । న మే వాగమృతం ప్రాహ సత్యం భద్రే భవిష్యసి
అప్పుడు వృషధ్వజుడైన మహాదేవుడు ఆ కన్యకు ఇలా అన్నాడు: 'నా మాట ఎప్పుడూ అబద్ధం కాదు, నీకు విజయమే కలుగుతుంది, ఓ మంగళకరమైనవాడా.'
హనిష్యసి రణే భీష్మం పురుషత్వం చ లప్స్యతి ।। స్మరిష్యసి చ తత్సర్వం దేహమన్యం గతా సతీ
'నీవు యుద్ధంలో భీష్ముని సంహరిస్తావు, పురుషత్వాన్ని పొందుతావు. నీవు మరొక శరీరం పొందినప్పుడు, ఈ సంగతులన్నీ గుర్తు ఉంటాయి.'
ద్రుపదస్య కులే జాతా భవిష్యసి మహారథః। శీఘ్రాస్త్రశ్చిత్రయోధీ చ భవిష్యసి సుసంమతః
ద్రుపదుని వంశంలో పుట్టి, నీవు గొప్ప రథసారధి అవుతావు. ఆయుధాలలో వేగంగా, యుద్ధంలో చతురుడిగా, అందరికీ ఎంతో ప్రీతిపాత్రుడిగా నిలుస్తావు.
యథోక్తమేవ కల్యాణి సర్వమేతద్భవిష్యతి। భవిష్యసి పుమాన్పశ్చాత్కస్మాచ్చిత్కాలపర్యయాత్
ఓ మంగళకరమైనవాడా! నేను చెప్పినట్టు అన్నీ జరగతవే. కొంతకాలం తర్వాత నీవు పురుషుడవుతావు.
ఏవముక్త్వా మహాదేవః కపర్దీ వృషభధ్వజః। పశ్యతామేవ విప్రాణాం తత్రైవాన్తరధీయత
అలా చెప్పి, జటాధారి, వృషభధ్వజుడు అయిన మహాదేవుడు, బ్రాహ్మణులు చూస్తుండగానే అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
తతః సా పశ్యతాం తేషాం మహర్షీణామనిన్దితా । సమాహృత్య వనాత్తస్మాత్కాష్ఠాని వరవర్ణినీ
ఆమె, మహర్షులు చూస్తుండగా, నిందలేని రూపవతి, అరణ్యంలోంచి దరువు తెచ్చింది.
చితాం కృత్వా సుమహతీం ప్రదాయ చ హుతాశనమ్ । ప్రదీప్తేఽగ్నౌ మహారాజ రోషదీప్తేన చేతసా
పెద్ద చితిని నిర్మించి, అగ్నికి ఆర్పణ చేసి, కోపంతో ఉప్పొంగిన మనసుతో, రాజా! ఆ మంటల్లోకి ప్రవేశించింది.
ఉక్త్వా భీష్మవధాయేతి ప్రవివేశ హుతాశనమ్ । జ్యేష్ఠా కాశిసుతా రాజన్యమునామభితో నదీమ్
‘ఇది భీష్ముని వధకోసమే’ అని చెప్పి, కాశిరాజు పెద్ద కుమార్తె, యమునా నది ఒడ్డున రాజులు చూస్తుండగా అగ్నిలోకి దూకింది.
కథం శిఖణ్డీ గాఙ్గేయ కన్యాం భూత్వా పురా తదా। పురుషోఽభూద్యుధిశ్రేష్ఠ తన్మే బ్రూహి పితామహ
ఓ పితామహా! శిఖండీ ముందుగా గంగేయుని కుమార్తెగా ఉండి, ఎలా పురుషుడయ్యాడో నాకు చెప్పండి.
భార్యా తు తస్య రాజేన్ద్ర ద్రుపదస్య మహీపతేః। మహిషీ దయితా హ్యాసీదపుత్రా చ విశాంపతే
ఓ రాజేంద్రా! ద్రుపదుని భార్య అతనికి ఎంతో ప్రియమైన మహిషి అయినా, ఆమెకు పిల్లలు లేరు.
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు ద్రుపదో వై మహీపతిః। అపత్యార్థే మహారాజ తోషయామాస శఙ్కరమ్
ఆ సమయంలో, మహారాజా ద్రుపదు, సంతానం కోసం శంకరుని ప్రసన్నం చేసుకోవాలని ప్రయత్నించాడు.
అస్మాద్వధార్థం నిశ్చిత్య తపో ఘోరం సమాస్థితః। ఋతే కన్యాం మహాదేవ పుత్రో మేస్యాదితి బ్రువన్
శత్రువుని సంహారానికి సంకల్పించి, కఠినమైన తపస్సు ఆచరించాడు. ‘కన్యకాకాకుండా, ఓ మహాదేవా! నాకు కుమారుడు కలగాలి’ అని ప్రార్థించాడు.
భగవన్పుత్రమిచ్ఛామి భీష్మం ప్రతిచికీర్షయా । ఇత్యుక్తో దేవదేవేన స్త్రీపుమాంస్తే భవిష్యతి
‘భీష్మునిపై ప్రతీకారం కోసం, ప్రభూ! నాకు కుమారుడు కావాలి’ అని అడిగితే, దేవతల దేవుడు, ‘కన్యగా పుట్టి, తరువాత పురుషుడవుతుంది’ అని చెప్పాడు.
నివర్తస్వ మహీపాల నైతఞ్జాత్వన్యథా భవేత్ । స తు గత్వా చ నగరం భార్యామిదమువాచ హ
‘ఓ రాజా! తిరిగి వెళ్ళు. ఇది తప్పుగా జరగదు’ అని దేవుడు చెప్పాడు. తరువాత ద్రుపదు నగరానికి వెళ్లి తన భార్యతో ఇలా అన్నాడు.
కృతో యత్నో మహాదేవస్తపసాఽఽరాధితో మయా । కన్యా భూత్వా పుమాన్భావీ ఇతి చోక్తోస్మి శంభునా
‘నేను ఎంతో శ్రమపడి, తపస్సుతో మహాదేవుని ఆరాధించాను. శంభువు, కన్య పుట్టి, తరువాత పురుషుడవుతాడని చెప్పారు’ అని భార్యతో చెప్పాడు.
పునః పునర్యాచ్యమానో దిష్టమిత్యబ్రవీచ్ఛివః । నతదన్యచ్చ భవితా భవితవ్యం హి తత్తథా
ఎన్ని సార్లు అడిగినా, శివుడు ‘ఇది విధి. వేరేలా జరగదు. జరగాల్సింది అదే’ అని స్పష్టంగా చెప్పాడు.
తతః సా నియతా భూత్వా ఋతుకాలే మనస్వినీ । పత్నీ ద్రుపదరాజస్య ద్రుపదం ప్రవివేశ హ
ఆమె, నియమంగా, సమయానికి, మంచి మనసుతో, ద్రుపదుని భార్యగా అతనితో కలిసింది.
లేభే గర్భం యథాకాలం విధిదృష్టేన కర్మణా । పార్షతస్య మహీపాల యథా మాం నారదోఽబ్రవీత్
తప్పనిసరి విధిగా, నిర్ణీత క్రమంలో ఆమె గర్భం ధరించింది. ఓ మహారాజా! నారదుడు నాకు చెప్పినట్లే జరిగింది.
తతో దధార సా దేవీ గర్భం రాజీవలోచనా । తాం స రాజా ప్రియాం భార్యాం ద్రుపదః కురునన్దన
తర్వాత ఆ పద్మలోచన దేవి గర్భాన్ని ధరించింది. ద్రుపదు తన ప్రియమైన భార్యను ఎంతో ప్రేమగా చూసుకున్నాడు.
పుత్రస్నేహాన్మహాబాహుః ముఖం పర్యచరత్తదా । సర్వానభిప్రాయకృతాన్భార్యాఽలభత కౌరవ
కుమారునిపై ప్రేమతో, బలవంతుడు అయిన రాజు ఆమె ముఖాన్ని చూసుకుంటూ, తన భార్యకు కావలసినవన్నీ అందించాడు, ఓ కౌరవుడా!
అపుత్రస్య సతో రాజ్ఞో ద్రుపదస్య మహీపతేః । యథాకాలం తు సా దేవీ మహిషీ ద్రుపదస్య హ
రాజు ద్రుపదుడు కుమారుడు లేకుండా ఉన్నప్పుడు, అతని మహిషి సరైన సమయంలో ఒక బిడ్డను ప్రసవించింది.
కన్యాం ప్రవరరూపాం తు ప్రాజాయత నరాధిప । అపుత్రస్య తు రాజ్ఞః సా ద్రుపదస్య మనస్వినీ
అప్పుడా రాజుకు కుమారుడు లేకపోయినా, మంచి రూపంతో, తెలివిగల కుమార్తె జన్మించింది. ఆమె ద్రుపదుని కుమార్తె.
ఖ్యాపయామాస రాజేన్ద్ర పుత్రో హ్యేష మమేతి వై। తతః స రాజా ద్రుపద ప్రచ్ఛన్నాయా నరాధిప
అప్పుడు ఆ మహిషి, 'ఇతడు నా కుమారుడు' అని ప్రకటించింది. దాంతో రాజు ద్రుపదుడు ఆ బిడ్డ గురించి నిజాన్ని రహస్యంగా ఉంచాడు.
పుత్రవత్పుత్రకార్యాణి సర్వాణి సమకారయత్ । రక్షణం చైవ మన్త్రస్య మహిషీ ద్రుపదస్య సా
ఆమె ఆ బిడ్డకు కుమారుడిలా అన్ని పనులు చేసింది. ద్రుపదుని మహిషిగా ఆ రహస్యాన్ని ఎంతో జాగ్రత్తగా కాపాడింది.
చకార సర్వయత్నేన బ్రువణా పుత్ర ఇత్యుత । న చ తాం వేదక నగరే కశ్చిదన్యత్ర పార్షతాత్
ఆమె ఎంతో శ్రద్ధతో ఆ బిడ్డను 'కుమారుడు' అని పిలిచేది. నగరంలో పర్షతుడు తప్ప మరెవ్వరూ ఆ నిజాన్ని తెలియలేదు.
శ్రద్దధానో హి తద్వాక్యం దేవస్యాచ్యుతతేజసః। ఛాదయామాస తాం కన్యాం పుమానితి చ సోబ్రవీత్
దేవుని మాటలను నమ్మి, అపరాధములేని తేజస్సుతో ఆమె ఆ కుమార్తెను రహస్యంగా ఉంచి, కుమారుడని ప్రకటించింది.
జాతకర్మాణి సర్వాణి కారయామాస పార్థివః। పుంవద్విధానయుక్తాని శిఖణ్డీతి చ తాం విదుః
రాజు ఆ బిడ్డకు కుమారుడిలా అన్ని జన్మకర్మలు చేయించాడు. ఆమెను అందరూ శిఖండిగా పిలిచేవారు.
అహమేకస్తు చారేణ వచనాన్నారదస్య చ। జ్ఞాతవాన్దేవవాక్యేన అమ్బాయాస్తపసా తథా
నేను ఒక్కడే గూఢచారుల ద్వారా, నారదుని మాటల ద్వారా, దేవుని వాక్యంతో, అంబా తపస్సుతో ఆ నిజాన్ని తెలుసుకున్నాను.