తతో మాం సవ్యతో రాజన్రామః కుర్వన్ద్విజోత్తమః। ఉరస్యవిధ్యత్సంక్రుద్ధో జామదగ్న్యః ప్రతాపవాన్
అప్పుడు రాజా! ద్విజశ్రేష్ఠుడైన రాముడు కోపంతో నా ఎడమవైపు నుంచి వచ్చి, నా ఛాతీపై బలంగా బాణంతో కొట్టాడు.
తతోఽహం భారతశ్రేష్ఠ సంన్యషీదం రథోత్తమే। తతో మాం కశ్మలావిష్టం సూతస్తూర్ణముదావహత్
అప్పుడు ఓ భారతశ్రేష్ఠా! నేను నా ఉత్తమ రథంలో కూర్చొని నీరసంగా పడిపోయాను. వెంటనే నా రథసారథి నన్ను అక్కడి నుంచి తీసుకెళ్లాడు.
గ్లాయన్తం భరశ్రేష్ఠ రామబాణప్రపీడితమ్ । తతో మామపయాతం వై భృశం విద్ధమచేతసమ్
ఓ భరతశ్రేష్ఠా! రాముని బాణాల వల్ల నేను బాగా గాయపడి, శక్తిహీనంగా, స్పృహ కోల్పోయి అక్కడి నుంచి తీసుకెళ్లబడ్డాను.
రామస్యానుచరా హృష్టాః సర్వే దృష్ట్వా విచుక్రుశుః । అకృతవ్రణప్రభృతయః కాశికన్యా చ భారత
రాముని అనుచరులందరూ, ఇంకా గాయపడని కాశీ యువతులు కూడా, నన్ను ఆ స్థితిలో చూసి ఆనందంతో పెద్దగా అరవసాగారు.
తతస్తు లబ్ధసంజ్ఞోఽహం జ్ఞాత్వా సూతమథాబ్రువమ్ । యాహి సూత యతో రామః సజ్జోఽహం గతవేదనః
తర్వాత నాకు స్పృహ వచ్చి, నా రథసారథిని పిలిచి, 'సారథీ! నన్ను రామున్ని ఉన్న చోటికి తీసుకెళ్ళు. ఇప్పుడు నేను సిద్ధంగా, బాధ లేకుండా ఉన్నాను' అని చెప్పాను.
తతో మామవహత్సూతో హయైః పరమశోభితైః । నృత్యద్భిరివ కౌరవ్య మారుతప్రతిమైర్గతౌ
అప్పుడు నా రథసారథి, మేఘాలా అందంగా, గాలి వేగంతో, నాట్యం చేస్తున్నట్టు పరిగెత్తే గుర్రాలతో నన్ను రామున్ని ఉన్నవైపు తీసుకెళ్లాడు, ఓ కౌరవ్య.
తతోఽహం రామమాసాద్య బాణవర్షైశ్చ కౌరవ । అవాకిరం సుసంరబ్ధః సంరబ్ధం చ జిగీషయా
అప్పుడు నేను రాముణ్ని చేరుకొని, విజయ ఆశతో ఉగ్రంగా బాణాల వర్షం కురిపించాను, ఓ కౌరవా!
తానాపతత ఏవాసౌ రామో బాణానజిహ్మగాన్। బాణైరేవాచ్ఛినత్తూర్ణమేకైకం త్రిభిరాహవే
ఆ బాణాలు రాముని వైపు దూసుకొచ్చినప్పుడు, రాముడు తన బాణాలతో ఒక్కో బాణాన్ని మూడు బాణాలతో యుద్ధంలో వెంటనే తెగదెంపాడు.
తతస్తే సూదితాః సర్వే మమ బాణాః సుసంశితాః । రామబాణైర్ద్విధా చ్ఛిన్నాః శతశోఽథ సహస్రశః
అప్పుడు నా పదునైన బాణాలు అన్నీ రాముని బాణాలతో వందల కొద్దీ, వేల కొద్దీ నడుముగా చీలిపోయి నాశనం అయ్యాయి, ఓ భారతా!
తతః పునః శరం దీప్తం సుప్రభం కాలసంమితమ్ । అసృజం జామదగ్న్యాయ రామాయాహం జిఘాంసయా
ఆ తరువాత నేను మరలా, మిణుగురు మంటతో వెలిగిపోయే, కాలమంతటి ప్రభావమున్న బాణాన్ని జామదగ్న్యుడైన రాముని మీద చంపాలని ఉద్దేశంతో వదిలాను.
తేన త్వభిహతో గాఢం బాణవేగవశం గతః। ముమోహ సమరే రామో భూమౌ చ నిపపాత హ
ఆ బాణం బలంగా తాకడంతో, బాణశక్తికి లోనై రాముడు యుద్ధంలో తలకిందరై అయోమయంగా భూమిపై పడిపోయాడు.
తతో హాహాకృతం కసర్వం రామే భూతలమాశ్రితే । జగద్భారత సంవిగ్నం యథార్కపతనే భవేత్
రాముడు భూమిపై పడినప్పుడు, ఓ భారతా, చుట్టూ అంతా హాహాకారాలు వినిపించాయి. ఆ లోకం సూర్యుడు పడిపోతే ఎలా కలవరపడుతుందో అలా ఉలిక్కిపడింది.
తత ఏనం సముద్విగ్నాః సర్వ ఏవాభిదుద్రువుః । తపోధనాస్తే సహసా కాశ్యా చ కురునన్దన
అప్పుడు, ఓ కురునందన, అక్కడున్న అన్ని తపస్వులు, కాశ్యపులు భయభ్రాంతులతో ఒక్కసారిగా రాముని దగ్గరకు పరుగెత్తారు.
తత ఏనం పరిష్వజ్య శనైరాశ్వాసయంస్తదా । పాణిభిర్జలశీతైశ్చ జయాశీర్భిశ్చ కౌరవ
తరువాత వారు రాముణ్ని మృదువుగా ఆలింగనం చేసి, చేతులలోని చల్లని నీటితో, విజయాశీస్సులతో ఆయనను ఓదార్చారు, ఓ కౌరవా!
తతః స విహ్వలం వాక్యం రామ ఉత్థాయ చాబ్రవీత్। తిష్ఠ భీష్మ హతోఽసీతి బాణం సంధాయ కార్ముకే
అప్పుడు రాముడు అయోమయంగా లేచి, 'భీష్మా! నిలబడు, నీవు చనిపోయావు!' అని పలికి, తన విల్లుకు బాణాన్ని అమర్చాడు.
స ముక్తో న్యపతత్తూర్ణం సవ్యే పార్శ్వే మహాహవే । యేనాహం భృశముద్విగ్రో వ్యాఘూర్ణిత ఇవ ద్రుమః
ఆ బాణం వదిలిన వెంటనే, యుద్ధరంగంలో నా ఎడమవైపు వేగంగా పడింది. దాని ప్రభావంతో నేను గాలికి ఊగే చెట్టు లాగా బాగా తలకిందరయ్యాను.
హత్వా హయాంస్తతో రామః శీఘ్రాస్త్రేణ మహాహవే । అవాకిరన్మాం విస్రబ్ధో బాణైస్తైర్లోమవాహిభిః
తర్వాత రాముడు తన వేగమైన ఆయుధంతో నా గుర్రాలను చంపి, ఆ మహాయుద్ధంలో నన్ను రోమాలు నిక్కబొడిచేలా చేసే బాణాలతో ధైర్యంగా ముంచెత్తాడు.
తతోఽహమపి శీఘ్రాస్త్రం సమరప్రతివారణమ్ । అవాసృజం మహాబాహో తేన్తరాధిష్ఠితాః శరాః
అప్పుడు నేనూ, బలవంతుడిని, యుద్ధంలో ఎదుర్కొనేందుకు మంత్రబలంతో కూడిన బాణాలను వేగంగా ప్రయోగించాను.
రామస్య మమ చైవాశు వ్యోమావృత్య సమన్తతః। న స్మ సూర్యః ప్రతపతి శరజాలసమావృతః
అప్పుడు రాముని, నా బాణాలతో ఆకాశం అంతటా కప్పబడిపోయింది. బాణాల గుట్ట వల్ల సూర్యకిరణాలు కూడా లోపలికి రాలేకపోయాయి.
మాతరిశ్వా తతస్తస్మిన్మేఘరుద్ధ ఇవాభవత్ । తతో వాయోః ప్రకమ్పాచ్చ సూర్యస్య చ గభస్తిభిః
అప్పుడు, ఓ రాజా, గాలి మేఘాలతో ఆపబడినట్లయింది. ఆ గాలి కదలికతో, సూర్యకిరణాల తాకిడితో—
అభిఘాతప్రభావాచ్చ పావకః సమజాయత । తే శరాః స్వసముత్థేన ప్రదీప్తాశ్చిత్రభానునా
ఆ బాణాల ఢీకొన్న శక్తితో అగ్ని పుట్టుకొచ్చింది. ఆ బాణాలు తమ తాకిడితో తామే మండిపడి అద్భుతమైన వెలుగుతో మెరిశాయి.
భూమౌ సర్వే తదా రాజన్భస్మభూతాః ప్రపేదిరే । తదా శతసహస్రాణి ప్రయుతాన్యర్బుదాని చ
అప్పుడు, ఓ రాజా, ఆ బాణాలన్నీ భూమిపై బూడిదై పడిపోయాయి. అప్పుడు వందల వేల, లక్షల, కోట్లు బాణాలు నాశనం అయ్యాయి.
అయుతాన్యథ ఖర్వాణి నిఖర్వాణి చ కౌరవ । రామః శరాణాం సంక్రుద్ధో మయి తూర్ణం న్యపాతయత్
తరువాత, ఓ కౌరవా, కోపంతో రాముడు లక్షలు, లక్షల కొద్దీ, లెక్కలేనన్ని బాణాలను నా మీద వేగంగా వదిలాడు.
తతోఽహం తానపి రణే శరైరాశీవిషోపమైః । సంఛిద్య భూమౌ నృపతే పాతయేయం నగానివ
అప్పుడు, ఓ రాజా, నేనూ ఆ బాణాలను పాములాంటి బాణాలతో యుద్ధంలో నరికివేసి, అవి చెట్లను కూల్చినట్లు భూమిపై పడేలా చేసాను.
ఏవం తదభవద్యుద్వం తదా భరతసత్తమ । సన్ధ్యాకాలే వ్యతీతే తు వ్యపాయాత్స చ మే గురుః
అలా ఆ సమయానికి యుద్ధం జరిగింది, ఓ భరతశ్రేష్ఠ! సాయంకాలం దాటి పోయిన తర్వాత నా గురువు అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయారు.
సమాగతస్య రామేణ పునరేవాతిదారుణమ్। అన్యేద్యుస్తుములం యుద్ధం తదా భరతసత్తమ
రాముడు తిరిగి వచ్చిన తరువాత, ఓ భరతశ్రేష్ఠ! మరుసటి రోజు మరొక భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది.
తతో దివ్యాస్త్రవిచ్ఛూరో దివ్యాన్యస్త్రాణ్యనేకశఃక । అయోజయత్స ధర్మాత్మా దివసే దివసే విభుః
ఆ సమయంలో ఆ ధర్మాత్ముడు, దివ్యాస్త్రాలలో నిపుణుడు, ప్రతిరోజూ అనేక దివ్య ఆయుధాలను ప్రయోగించాడు.
తాన్యహం తత్ప్రతీఘాతైరస్త్రైరస్త్రాణి భారత। వ్యధమం తుములేయుద్ధేప్రాణాంస్త్యక్త్వాసుదుస్త్యజాన్
ఆ ఘోరమైన యుద్ధంలో, ఓ భరత, నేను నా ఆయుధాలతో అతని ఆయుధాలను ఎదుర్కొంటూ, ప్రాణాలను కూడా లెక్కచేయకుండా పోరాడాను.
అస్త్రైరస్త్రేషు బహుధా హతేష్వేవ చ భారత । అక్రుధ్యత మహాతేజాస్త్యక్తప్రాణః స సంయుగే
అయితే ఆయుధాలతో ఆయుధాలు పరస్పరం నాశనం అయినా, ఓ భరత, ఆ మహాత్ముడు ప్రాణాలు విడిచేందుకు సిద్ధమై, యుద్ధంలో కోపపడలేదు.
తతః శక్తిం ప్రాహిణోద్ధోరరూపా- మస్త్రే రుద్ధే జామదగ్న్యో మహాత్మా। కాలోత్సృష్టాం ప్రజ్వలితామివోల్కాం సందీప్తాగ్రాం తేజసా వ్యాప్య లోకమ్
అప్పుడు జమదగ్ని కుమారుడు మహాత్ముడు, తన ఆయుధం అడ్డుపడినప్పుడు, కాలం వదిలిన అగ్ని మంటలతో దహించిపోయేలా, లోకాలను తేజస్సుతో నింపే ఒక భయంకరమైన శక్తిని ప్రయోగించాడు.