ఆచార్యతా మానితా మే నిర్మర్యాదే హ్యపి త్వయి । భూయశ్చ శృణు మే బ్రహ్మన్సంపదం ధర్మసంగ్రహే
నీవు నియమాలు పాటించకపోయినా, నేను నిన్ను గురువుగా గౌరవించాను. ఇప్పుడు, బ్రాహ్మణా, నా ధర్మ సంపద గురించి మరింత విను.
యే తే వేదాః శరీరస్థా .... యచ్చ తే మహత్ । తపశ్చ తే మహత్తప్తం న తేభ్యః ప్రహరామ్యహమ్
నీ శరీరంలో ఉన్న వేదాలు, నీ గొప్ప తపస్సు — వీటిని నేను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ హాని చేయను.
ప్రహరే క్షత్రధర్మస్య యం త్వం రామ సమాశ్రితః । బ్రాహ్మణః క్షత్రియత్వం హి యాతి శస్త్రసముద్యమాత్
రామా! నీవు క్షత్రియ ధర్మాన్ని ఆశ్రయించి యుద్ధం చేయగలవు. ఎందుకంటే, బ్రాహ్మణుడు ఆయుధాన్ని ఎత్తినప్పుడు అతడు క్షత్రియ స్వభావాన్ని పొందుతాడు.
పశ్య మే ధనుషో వీర్యం పశ్య బాహ్వోర్బలం మమ। ఏష తే కార్ముక వీర ఛినద్మి నిశితేషుణా
నా విల్లుయొక్క శక్తిని చూడు, నా భుజబలాన్ని చూడు. ఓ వీరా! ఈ పదునైన బాణంతో నీ విల్లు నేను తెంపుతాను.
తస్యాహం నిశితం భల్లం చిక్షేప భరతర్షభ । తేనాస్య ధనుషః కోటిం ఛిత్వా భూమావపాతయమ్
అప్పుడు నేను ఒక పదునైన బాణాన్ని విసిరాను, భారతవంశశిరోమణీ! ఆ బాణంతో అతని విల్లుయొక్క తల భాగాన్ని తెంచి నేలపై పడేసాను.
తథైవ చ పృషత్కానాం శతాని నతపర్వణామ్ । చిక్షేప కఙ్కపత్రాణాం జామదగ్న్యరథం ప్రతి
అదే విధంగా, గద్దపక్షి రెక్కలతో అలంకరించిన వంకరపర్వాల బాణాల నూరడిని జమదగ్ని కుమారుని రథంపై వదిలాను.
కాయే విషక్తాస్తు తదా వాయునా సముదీరితాః। చేలుః క్షరన్తో రుధిరం నాగా ఇవ చ తే శరాః
ఆ బాణాలు గాలివేగంతో అతని శరీరంలోకి దూసుకెళ్లి, రక్తాన్ని కారుస్తూ, పాముల్లా కదిలాయి.
క్షతజోక్షితసర్వాఙ్గః క్షరన్స రుధిరం రణే। బభౌ రామస్తథా రాజన్ప్రఫుల్ల ఇవ కింశుకః
రాముడు యుద్ధంలో రక్తంతో తడిసి, శరీరం అంతా రక్తం కారుస్తూ, వికసించిన కింశుకవృక్షంలా ప్రకాశించాడు, ఓ రాజా!
హేమన్తాన్తేఽశోక ఇవ రక్తస్తబకమణ్డితః। బభౌ రామస్తథా రాజన్ప్రఫుల్ల ఇవ కింశుకః
హేమంతకాలం చివరలో ఎర్ర పువ్వులతో అలంకరించబడిన అశోకవృక్షంలా, వికసించిన కింశుకంలా రాముడు మెరిసిపోయాడు, ఓ రాజా!
తతోఽన్యద్ధనురాదాయ రామః క్రోధసమన్వితః । హేమపుఙ్ఖాన్సునిశితాఞ్శరాంస్తాన్హి వవర్ష సః
అప్పుడా రాముడు కోపంతో మరో విల్లు తీసుకుని, బంగారు పుంఖాలతో పదునైన బాణాలను వర్షంలా వదిలాడు.
తే సమాసాద్య మాం రౌద్రా బహుధా మర్మభేదినః । అకమ్పయన్మహావేగాః సర్పానలవిషోపమాః
ఆ భయంకరమైన, అనేక బాణాలు నా శరీరంలోని ప్రాణస్థానాలను గాయపరిచి, మహా వేగంతో పాముల విషంలా, అగ్నిలా దూసుకొచ్చాయి.
తమహం సమవష్టభ్య పునరాత్మానమాహవే । శతసంఖ్యైః శరైః క్రుద్ధస్తదా రామమవాకిరమ్
యుద్ధంలో నేను నా మనస్సును స్థిరపర్చుకుని, కోపంతో వందలాది బాణాలతో రాముడిని ముంచెత్తాను.
స తైరగ్న్యర్కసఙ్కాశైః శరైరాశీవిషోపమైః । శితైరభ్యర్దితో రామో మన్దచేతా ఇవాభవత్
అగ్ని, సూర్యుడి తేజంతో సమానమైన, పదునైన, పాముల విషంలా ఉన్న ఆ బాణాలతో రాముడు పూర్తిగా అలసిపోయి, మనస్సు మందంగా మారిపోయాడు.
తతోఽహం కృపయాఽఽవిష్టో వినిన్ద్యాత్మానమాత్మనా । ధిగ్ధిగిత్యబ్రువం యుద్ధం క్షత్రధర్మం చ భారత
అప్పుడే నాకు కరుణ కలిగి, నా మనసుతో నన్ను నేను నిందించుకుంటూ, 'అయ్యో! యుద్ధం, క్షత్రియ ధర్మం ఎంత దుర్మార్గమో!' అని పలికాను, ఓ భారతా!
అసకృచ్చాబ్రువం రాజఞ్శోకవేగపరిప్లుతః । అహో బత కృతం పాపం మయేదం క్షత్రధర్మం చ భారత
పునఃపునః, దుఃఖంతో నిండిపోయి, 'హాయ్! ఎంత పాపం చేశానో! ఈ క్షత్రియ ధర్మం ఎంత దుర్మార్గమో!' అని పలికాను, ఓ రాజా!
గురుర్ద్విజాతిర్ధర్మాత్మా యదేవం పీడితః శరైః। తతో న ప్రాహరం భూయో జామదగ్న్యాయ భారత
గురువు, ద్విజుడు, ధర్మాత్ముడు ఇలా బాణాలతో బాధపడుతున్నప్పుడు, జమదగ్ని కుమారునిపై నేను ఇకపై బాణాలు వదలలేదు, ఓ భారతా!
అథావతాప్య పృథివీం పూషా దివసమంక్షయే। జగామాస్తం సహస్రాంశుస్తతో యుద్ధముపారమత్
తర్వాత భూమి చీకటిలో మునిగిపోయింది, సూర్యుడు అస్తమించిపోయాడు. అప్పుడు యుద్ధం ఆగిపోయింది.
ఆత్మనస్తు తతః సూతో హయానాం చ విశాంపతే। మమ చాపనయామాస శల్యాన్కుశలసంమతః
అంతటితో, నిపుణులందరి అభిప్రాయంతో నడిపే నా రథసారథి, నా శరీరంలోనూ, గుర్రాల్లోనూ ఉన్న బాణాలను తీసేశాడు, ఓ రాజాధిరాజా!
స్నాతాపవృత్తైస్తురగైర్లబ్ధతోయైరవిహ్వలైః। ప్రభాతే చోదితే సూర్యే తతో యుద్ధమవర్తత
అప్పుడు ఉదయం సూర్యుడు ఉదయించగానే, స్నానం చేసి విశ్రాంతి పొందిన, తాగునీరు తాగి అలసట లేకుండా ఉన్న గుర్రాలతో యుద్ధం మొదలైంది.
దృష్ట్వా భాం తూర్ణమాయాన్తం దంశితం స్యన్దనే స్థితమ్। అకరోద్రథమత్యర్థం రామః సజ్జం ప్రతాపవాన్
భీష్ముడు తన రథంలో ఆయుధాలతో వేగంగా ముందుకు వస్తున్నట్లు చూసి, పరాక్రమశాలి రాముడు తన రథాన్ని యుద్ధానికి సిద్ధం చేసుకున్నాడు.
తతోఽహం రామమాయాన్తం దృష్ట్వా సమరకాఙ్క్షిణమ్ । ధనుఃశ్రేష్ఠం సమిత్సృజ్య సహసావతరం రథాత్
అప్పుడు రాముడు యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ముందుకు వస్తున్నాడని గమనించి, నేను నా శ్రేష్ఠమైన విల్లు పక్కన పెట్టి, వెంటనే రథం నుండి దిగిపోయాను.
అభివాద్య తథైవాహం రథమారుహ్య భారత । యుయుత్సుర్జామదగ్న్యస్య ప్రముఖే వీతభీః స్థితః
ఆ విధంగానే నమస్కరించి, రథంపైకి ఎక్కి, భయమేమీ లేకుండా జమదగ్ని కుమారుడి ఎదుట యుద్ధానికి సిద్ధంగా నిలిచాను, ఓ భారత.
తతోఽహం శరవర్షేణ మహతా సమవాకిరమ్ । స చ మాం శరవర్షేణ వర్షన్తం సమవాకిరమ్
తర్వాత నేను అతనిపై గొప్ప బాణవర్షం కురిపించాను. అదే విధంగా అతడూ నన్ను బాణాలతో కప్పేశాడు.
సంక్రుద్ధో జామదగ్న్యస్తు పునరేవ సుతేజితాన్ । సంప్రైషీన్మే శరాన్ఘోరాన్దీప్తాస్యానురగానివ
కోపంతో ఉన్న జమదగ్ని కుమారుడు మళ్లీ వేగంగా, భయంకరమైన, అగ్నిలా మండుతున్న బాణాలను నాపై పంపాడు.
తతోఽహం నిశితైర్భల్లైః శతశోఽథ సహస్రశః । అచ్ఛిదం సహసా రాజన్నన్తరిక్షే పునః పునః
అప్పుడు రాజా! నేను ఆ పదుల కొద్దీ, వందల కొద్దీ, వేల కొద్దీ వచ్చిన పదునైన బాణాలను ఆకాశంలోనే వెంట వెంటనే కోసేశాను.
తతస్త్వస్త్రాణి దివ్యాని జామదగ్న్యః ప్రతాపవాన్ । మయి ప్రయోజయామాస తాన్యహం ప్రత్యషేధయమ్
తర్వాత పరాక్రమశాలి జమదగ్ని కుమారుడు నాపై దివ్యాస్త్రాలను ప్రయోగించాడు. కానీ నేను వాటన్నింటినీ ఎదుర్కొని నిలిపేశాను.
అస్త్రైరేవ మహాబాహో చికీర్షన్నధికాం క్రియామ్। తతో విది మహాన్నాదః ప్రాదురాసీత్సమన్తతః
ఓ మహాబాహువా! ఆయుధాలతో ఇంకా గొప్ప కార్యాన్ని చేయాలని ప్రయత్నించగా, ఆ సమయంలో చుట్టూ భయంకరమైన గొప్ప శబ్దం వినిపించింది.
తతోఽహమస్త్రం వాయవ్యం జామదగ్న్యే ప్రయుక్తవాన్। ప్రత్యాజఘ్నే చ తద్రామో గుహ్యకాస్త్రేణ భారత
అప్పుడు నేను జమదగ్ని కుమారుడిపై వాయవ్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాను. కానీ రాముడు ఒక రహస్యాస్త్రంతో దాన్ని ఎదుర్కొన్నాడు, ఓ భారత.
తతోఽహమస్త్రమాగ్నేయమనుమన్త్ర్య ప్రయుక్తవాన్ । వారుణేనైవ తద్రామో వారయామాస మే విభుః
తర్వాత నేను అగ్నేయాస్త్రాన్ని మంత్రోచ్ఛారణతో ప్రయోగించాను. కానీ ప్రభావశాలి రాముడు ఆస్త్రాన్ని జలాస్త్రంతో నిలిపేశాడు.
ఏవమస్త్రాణి దివ్యాని రామస్యాహమవారయమ్ । రామశ్చ మమ తేజస్వీ దివ్యాస్త్రవిదరిన్దమః
ఈ విధంగా నేను రాముని దివ్యాస్త్రాలను ఎదుర్కొన్నాను. అలాగే శత్రువులను జయించే తేజోవంతుడైన రాముడు నా దివ్యాస్త్రాలను కూడా ఎదుర్కొన్నాడు.