కృపణం త్వామభిప్రేక్ష్య సిద్ధచారణసేవితా । మయా వినిహతం దేవీ రోదతామద్య పార్థివ
సిద్ధులు, చారణులు సేవించే చోట నిన్ను నేను చంపిన దుఃఖ దశను చూసి, దేవతలాంటిది అయిన నీ తల్లి ఈ రోజు కన్నీరు కారుస్తుంది, ఓ రాజా.
అతదర్హా మహాభాగా భగీరథసుతాఽనఘా । యా త్వామజీజనన్మన్దం యుద్ధకాముకమాతురమ్
భగీరథుని కుమార్తె అయిన పవిత్రమైన గంగా, ఇలాంటి దుఃఖానికి అర్హురాలు కాదు. యుద్ధంలో మునిగిపోయిన, మాంద్యమైన మనసున్న నిన్ను కనుగొన్నందుకు ఆమె విచారిస్తుంది.
ఏహి గచ్ఛ మయా భీష్మ యుద్ధకాముక దుర్మద । గృహాణ సర్వం కౌరవ్య రథాది భరతర్షభ
రా, పో, భీష్మా! యుద్ధాన్ని కోరుతూ, గర్వంతో ఉన్నవాడా. కావురవ వంశీయుడా, రథాలు మొదలైన అన్నిటినీ తీసుకో, భరత వంశ శ్రేష్ఠుడా.
ఇతి బ్రువాణం తమహం రామం పరపురంజయమక్ । ప్రణమ్యక శిరసా రామమేవమస్త్విత్యథాబ్రవమ్
అలా మాట్లాడుతున్న శత్రు నగరాలను జయించే రాముని నేను తలవంచి నమస్కరించి, 'అలా జరుగనీ' అని సమాధానమిచ్చాను.
ఏవముక్త్వా యయౌ రామః కురుక్షేత్రం యుయుత్సయా । ప్రవిశ్య నగరం చాహం సత్యవత్యై న్యవేదయమ్
అలా చెప్పి, రాముడు యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా కురుక్షేత్రానికి వెళ్లిపోయాడు. నేను నగరంలోకి ప్రవేశించి, సత్యవతికి ఈ విషయం తెలియజేశాను.
తతః కృతస్వస్త్యయనో మాత్రా చ ప్రతినన్దితః। ద్విజాతీన్వాచ్య పుణ్యాహం స్వస్తి చైవ మహాద్యుతే
తరువాత, మంగళకార్యాలు చేసి, తల్లిదండ్రుల ఆశీర్వాదం పొంది, ద్విజులకు పుణ్యదినాలు, మంగళకరమైన మాటలు పలకమని చెప్పాను, మహాతేజస్వీ.
రథమాస్థాయ రుచిరం రాజతం పాణ్డురైర్హయైః। సూపస్కరం స్వధిష్ఠానం వైయాఘ్రపరివారణమ్
చక్కగా అలంకరించబడిన వెండి రథాన్ని, తెల్లగుర్రాలతో లాగించబడుతూ, అన్ని అవసరమైన వస్తువులతో, పులి చిహ్నాలు ఉన్న రక్షకులతో చుట్టుముట్టబడి ఎక్కాను.
ఉపపన్నం మహాశస్త్రైః సర్వోపకరణాన్వితమ్ । తత్కులీనేన వీరేణ హయశాస్త్రవిదా రణే
అందులో గొప్ప ఆయుధాలు, అన్ని ఉపకరణాలు ఉండగా, యుద్ధంలో గుర్రాల నైపుణ్యం కలిగిన, మంచి వంశానికి చెందిన యోధుడు ఆ రథాన్ని నడిపాడు.
యత్తం సూతేన శిష్టేన బహుశో దృష్టకర్మణా । దంశితః పాణ్డురేణాహం కవచేన వపుష్మతా
అనుభవం కలిగిన, నైపుణ్యంతో కూడిన సారథి నన్ను రథంలో తగినట్టు చూసుకుంటూ, నేను మెరిసే తెల్ల కవచాన్ని ధరించాను.
పాణ్డురం కార్ముకం గృహ్య ప్రాయాం భరతసత్తమ । పాణ్డురేణాతపత్రేణ ధ్రియమాణేన మూర్ధని
తెల్ల ధనుస్సును పట్టుకుని, నా తలపై తెల్ల గొడుగు పట్టించుకుని, భరత వంశ శ్రేష్ఠుడా, నేను ప్రయాణం ప్రారంభించాను.
పాణ్డురైశ్చాపి వ్యజనైర్వీజ్యమానో నరాధిప । శుక్లవాసాః సితోష్ణీషః సర్వశుక్లవిభూషణః
రాజా, తెల్ల వస్త్రాలు, తెల్ల తలపాగా, తెల్ల అలంకారాలు ధరించి, తెల్ల విచ్చెల్లతో పీల్చబడుతూ ఉన్నాను.
స్తూయమానో జయాశీర్భిర్నిష్క్రమ్య గజసాహ్వయాత్। కురుక్షేత్రం రణక్షేత్రముపాయాం భరతర్షభ
విజయ ఆశీస్సులతో స్తుతించబడుతూ, ఏనుగు ద్వారంనుంచి బయలుదేరి, భరత వంశ శ్రేష్ఠుడా, యుద్ధభూమి అయిన కురుక్షేత్రానికి చేరుకున్నాను.
తే హయాశ్చోదితాస్తేన సూతేన పరమాహవే । అవహన్మాం భృశం రాజన్మనోమారుతరంహసః
ఆ గొప్ప పోరాటంలో సారథి ప్రేరేపించిన ఆ గుర్రాలు, రాజా, మనస్సు, గాలిలా వేగంగా నన్ను తీసుకెళ్లాయి.
గత్వాఽహం తత్కురుక్షేత్రం స చ రామః ప్రతాపవాన్ । యుద్ధాయ సహసా రాజన్పరాక్రాన్తౌ పరస్పరమ్
కురుక్షేత్రానికి చేరుకుని, నేను, పరాక్రమశాలి అయిన రాముడు ఇద్దరం పరస్పరం గొప్ప ధైర్యంతో యుద్ధానికి ముందుకు సాగాము, రాజా.
తతః సదర్శనేఽతిష్ఠం రామస్యాతితపస్వినః । ప్రగృహ్య శఙ్ఖప్రవరంక తతః ప్రాధమముత్తమమ్
ఆతర్వాత, నేను అతిశయమైన తపస్సు కలిగిన రాముని ఎదుట నిలబడి, అగ్రగణ్యమైన శంఖాన్ని పట్టుకుని, దానిని ఊదాను. ఆ శబ్దం ఎంతో గొప్పదిగా, మధురంగా వినిపించింది.
తతస్తత్ర ద్విజా రాజంస్తాపసాశ్చ వనౌకసః। అపశ్యన్త రణం దివ్యం దేవాః సేన్ద్రగణాస్తదా
అప్పుడే, రాజా, అక్కడ ఉన్న ద్విజులు, అరణ్యంలో నివసించే తపస్వులు, దేవతలు, ఇంద్రునితో కూడిన వారి సమూహం అందరూ ఆ దివ్యమైన యుద్ధాన్ని చూశారు.
తతో దివ్యాని మాల్యాని ప్రాదురాసంస్తతస్తతః। వాదిత్రాణి చ దివ్యాని మేఘవృన్దాని చైవ హ
ఆ తరువాత, అన్ని వైపుల నుంచి దివ్యమైన హారాలు, ఆకాశ వాయిద్యాలు, మేఘాల గుంపులు ప్రత్యక్షమయ్యాయి.
తతస్తే తాపసాః సర్వే భార్గవస్యానుయాయినః । ప్రేక్షకాః సమపద్యన్త పరివార్య రణాజిరమ్
భార్గవుని అనుసరించే అన్ని తపస్వులు యుద్ధభూమిని చుట్టుముట్టి, ప్రేక్షకులుగా అక్కడ చేరారు.
తతో మామబ్రవీద్దేవీ సర్వభూతహితైషిణీ । మాతా స్వరూపిణీ రాజన్కిమిదం తే చికీర్షితమ్
అప్పుడు, సమస్త భూతాల మేలుకోరికతో ఉన్న నా తల్లి, దేవత, నన్ను ఇలా అడిగింది: 'రాజా! నీవు చేయదలచింది ఏమిటి?'
గత్వాఽహం జామదగ్న్యం తు ప్రయాచిష్యే కురూద్వహ । భూష్మేణ సహ మా యోత్సీః శిష్యేణేతి పునః పునః
'నేను జామదగ్న్యుని వద్దకు వెళ్లి, భీష్ముడు అతని శిష్యుడు కాబట్టి, వారిద్దరూ యుద్ధం చేయవద్దని మళ్లీ మళ్లీ వేడుకుంటాను, కురువంశశిరోమణీ!'
మా మైవం పుత్ర నిర్బన్ధం కురు విప్రేణ పార్థివ । జామదగ్న్యేన సమరే యోద్ధుమిత్యేవ భర్త్సయత్
'నా కుమారుడా! బ్రాహ్మణుడైన జామదగ్న్యునితో యుద్ధం చేయడంలో ఇంత పట్టుదల చూపకు, రాజా!' అని ఆమె నన్ను మందలించింది.
కిం న వై క్షత్రియహణో హరతుల్యపరాక్రమః । విదితః పుత్ర రామస్తే యతస్తం యోద్ధుమిచ్ఛసి
'నీకు తెలుసు కదా, కుమారా! క్షత్రియులను సంహరించిన, విష్ణువుతో సమానమైన శక్తి కలిగిన నీ రామునితోనే నువ్వు యుద్ధం చేయదలచుకున్నావు.'
తతోఽహమబ్రవం దేవీమభివాద్య కృతాఞ్జలిః। సర్వం తద్భరతశ్రేష్ఠ యథావృత్తం స్వయంవరే
అప్పుడు నేను చేతులు జోడించి నమస్కరించి, 'భరతశ్రేష్ఠా! స్వయంవరంలో జరిగిన సంగతులన్నీ ఆమెకు వివరించాను.'
యథా చ రామో రాజేన్ద్ర మయా పూర్వం ప్రచోదితః । కాశిరాజసుతాయాశ్చ యథా కర్మ పురాతనమ్
'రాజేంద్రా! నేను రాముని ముందుగా ఎలా ప్రేరేపించానో, కాశిరాజు కుమార్తె విషయంలో పూర్వంలో జరిగిన పని ఏమిటో అన్నీ వివరించాను.'
తతః సా రామమభ్యేత్య జననీ మే మహానదీ। మదర్థం తమృషిం వీక్ష్య క్షమయామాస భార్గవమ్
ఆ తరువాత, నా తల్లి గంగా, నా కోసం ఆ మహర్షిని చూసి, భార్గవుని శాంతింపచేయాలని ప్రయత్నించింది.
భీష్మేణ సహ మా యోత్సీః శిష్యేణేతి వచో।़బ్రవీత్ । స చ తామాహ యాచన్తీం భీష్మమేవ నివర్తయ। న చ మే కురుతే కామమిత్యహం తముపాగమమ్
ఆమె, 'భీష్ముడు నీ శిష్యుడు కాబట్టి, అతనితో యుద్ధం చేయవద్దు' అని చెప్పింది. కానీ ఆమె ఎంతగా వేడుకున్నా, రాముడు, 'భీష్ముడిని నీవే ఆపు; అతను నా మాట వినడం లేదు' అన్నాడు. అప్పుడు నేను భీష్ముని దగ్గరకు వెళ్లాను.
తతో గఙ్గా సుతస్నోహాన్మాం సా పునరుపాగమత్। నాస్యా అకరవం వాక్యం క్రోధపర్యాకులేక్షణః
ఆ తరువాత, కోపంతో కళ్లెర్రబడిన నా తల్లి గంగా మళ్లీ నా దగ్గరకు వచ్చింది. అయినా నేను ఆమె మాట వినలేదు.
అథాదృశ్యత ధర్మాత్మా భృగుశ్రేష్ఠో మహాతపాః। ఆహ్వయామాస చ తదా యుద్ధాయ ద్విజసత్తమః
అప్పుడే, ధర్మాత్ముడైన, గొప్ప తపస్సు కలిగిన భృగువంశశ్రేష్ఠుడు ప్రత్యక్షమై, 'రణంలో నన్ను ఎదుర్కో' అని పిలిచాడు.
తమహం స్మయన్నివ రణే ప్రత్యభాషం వ్యవస్థితమ్। భూమిష్ఠం నోత్సహే యోద్ధుం భవన్తం రథమాస్థితః
ఆ సమయంలో, నేను స్వల్పమైన చిరునవ్వుతో యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్న రామునితో ఇలా అన్నాను: 'మీరు నేలపై ఉండగా నేను రథంపై ఉండి యుద్ధం చేయడం నాకు నిషిద్ధం.'
ఆరోహ స్యన్దనం వీర కవచం చ మహాభుజ । బధాన సమరే రామ యది యోద్ధుం మయేచ్ఛసి
'ధైర్యవంతుడా! మీరు కూడా రథంపై ఎక్కి, కవచాన్ని ధరించండి. యుద్ధానికి సిద్ధమవండి రామా! నాతో యుద్ధం చేయాలనుకుంటే.'