గురోరప్యవలిప్తస్య కార్యాకార్యమజానతః। ఉత్పథం ప్రతిపన్నస్య పరిత్యాగో విధీయతే
గర్వంతో ఉన్న, ఏది చేయాలో, చేయకూడదో తెలియని, తప్పు మార్గంలో నడిచే గురువును విడిచిపెట్టమని నియమం ఉంది.
స త్వం గురురితి ప్రేమ్ణా మయా సంమానితో భృశమ్ । గురువృత్తిం న జానీషే తస్మాద్యోత్స్యామి వై త్వయా
నిన్ను గురువుగా ప్రేమతో ఎంతో గౌరవించాను. కానీ నీవు గురువు ధర్మాన్ని తెలియజేయలేవు. అందుకే, నేను నిశ్చయంగా నీతో యుద్ధం చేస్తాను.
గురుం న హన్యాం సమరే బ్రాహ్మణం చ విశేషతః । విశేషతస్తపోవృద్ధమేవం క్షాన్తం మయా తవ
యుద్ధంలో నేను గురువును, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణుడిని, austerityలో ప్రావీణ్యం ఉన్నవారిని చంపను. అందుకే నేను నిన్ను సహించాను.
ఉద్యతేషుమథో దృష్ట్వా బ్రాహ్మణం క్షత్రబన్ధువత్। యో హన్యాత్సమరే క్రుద్ధం యుధ్యన్తమపలాయినమ్
కాని, ఆయుధాలు ఎత్తుకుని, క్షత్రియుడిలా ప్రవర్తించే బ్రాహ్మణుడిని యుద్ధంలో ఎవడు కోపంతో, పోరాడుతూ లేదా పారిపోతున్నప్పుడు చంపినా—
బ్రహ్మహత్యా న తస్య స్యాదితి ధర్మేషు నిశ్చయః । క్షత్రియాణాం స్థితో ధర్మ క్షత్రియోఽస్మి తపోధన
అతనికి బ్రాహ్మణహత్య పాపం కలుగదు అని ధర్మశాస్త్రంలో నిర్ణయించబడింది. ఇది క్షత్రియులకు విధిగా ఉంది. నేనూ క్షత్రియుడిని, తపోధనా.
యో యథా వర్తతే యస్మింస్తస్మిన్నేవ ప్రవర్తయన్ । నాధర్మం సమవాప్నోతి న చాశ్రేయశ్చ విన్దతి
ఎవరైనా మనిషి, ఎదుటివాడు ఎలా ప్రవర్తిస్తే, అతని పట్ల అలాగే ప్రవర్తిస్తే, అతనికి అధర్మం కలుగదు, శ్రేయస్సు కూడా కోల్పోడు.
అర్థే వా యది వా ధర్మే సమర్థో దేశకాలవిత్ । అర్థసంశయమాపన్నః శ్రోయాన్నిఃసంశయో నరః
లాభం కోసం అయినా, ధర్మం కోసం అయినా, సమయం, స్థలం తెలిసినవాడు, సందేహంలో ఉన్నప్పుడు, సందేహం లేని మార్గాన్ని ఎంచుకోవాలి.
యస్మాత్సంశయితేఽప్యర్థేఽయథాన్యాయం ప్రవర్తసే । తస్మాద్యోత్స్యామి సహితస్త్వయా రామ మహాహవే
నీవు, రామా, సందేహాస్పద విషయంలో కూడా అన్యాయంగా ప్రవర్తిస్తున్నావు. అందుకే ఈ మహాయుద్ధంలో నీతో యుద్ధం చేస్తాను.
పశ్య మే బాహువీర్యం చ విక్రమం చాతిమానుషమ్ । ఏవం గతేఽపి తు మయా యచ్ఛక్యం భృగునన్దన
నా బాహువీర్యాన్ని, మానవులకు అందని పరాక్రమాన్ని చూడు, భృగునందనా. ఈ పరిస్థితిలో నాకు సాధ్యమైనంతవరకు చేస్తాను.
తత్కరిష్యే కురుక్షేత్రే యోత్స్యే విప్ర త్వయా సహ । ద్వన్ద్వే రామ యథేష్టం మే సఞ్జీభవ మహాద్యుతే
అది కురుక్షేత్రంలో చేస్తాను. బ్రాహ్మణా, నీతో యుద్ధం చేస్తాను. ద్వంద్వయుద్ధంలో, రామా, నీ శక్తిని నీవు కోరినట్లు ప్రదర్శించు.
తత్ర త్వం నిహతో రామ మయా శరశతార్దితః । ప్రాప్స్యసే నిర్జితాఁల్లోకాఞ్శస్త్రపూతో మహారణే
అక్కడ, రామా, నా చేతిలో శరశతాలతో గాయపడి పడిపోతావు. అప్పుడు యుద్ధంలో గెలిచి, ఆయుధాలతో పవిత్రమైన లోకాలను పొందుతావు.
స గచ్ఛ వినివర్తస్వ కురుక్షోత్రం రణప్రియ । తత్రైష్యామి మహాబాహో యుద్ధాయ త్వాంతపోధన
కావున, రణప్రియుడా, తిరిగి కురుక్షేత్రానికి వెళ్ళు. అక్కడ, మహాబాహువంతుడా తపోధనా, నీతో యుద్ధం చేయడానికి నేను వస్తాను.
అపి యత్ర త్వయా రామ కృతం శౌచం పురా పితుః । తత్రాహమపి హత్వా త్వాం శౌచం కర్తాస్మి భార్గవ
రామా, నీవు పూర్వం నీ తండ్రికి శౌచకర్మ చేసిన చోట, భార్గవా, నిన్ను చంపిన తర్వాత నేను కూడా అక్కడ శౌచకర్మను నిర్వర్తిస్తాను.
తత్ర రామ సమాగచ్ఛ త్వరితం యుద్ధదుర్మద । వ్యపనేష్యామి తే దర్పం పౌరాణం బ్రాహ్మణబ్రువ
రామా, యుద్ధ మదంలో త్వరగా అక్కడికి రా. బ్రాహ్మణుడిగా చెప్పుకునే నీ పాత గర్వాన్ని నేను తొలగిస్తాను.
యచ్చాపి కత్థసే రామ బహుశః పరివత్సరే । నిర్జితాః క్షత్రియా లోకే మయైకేనేతి తచ్ఛ్రుణు
రామా, నువ్వు ఎన్నో సంవత్సరాలుగా, లోకంలోని క్షత్రియులను ఒంటరిగా జయించానని గొప్పగా చెప్పుకుంటున్నావు. దాని వాస్తవాన్ని విను.
న తదా జాతవాన్భీష్మః క్షత్రియో వాపి మద్విధః । పఞ్చాఞ్చాతాని తేజాంసి తృణేషు జ్వలితం త్వయా
అప్పుడు భీష్ముడు లేదా నాతో సమానమైన క్షత్రియుడు జన్మించలేదు. నీవు వెలిగించిన ఐదు అగ్నులు పొడి గడ్డి మీద మాత్రమే దహించాయి.
యస్తే యుద్ధమయం దర్పం కామం చ వ్యపనాశయేత్। సోఽహం జాతో మహాబాహో భీష్మః పరపురంజయః। వ్యపనేష్యామి తే దర్పం యుద్ధే రామ న సంశయః
బలవంతుడైన రామా, నేను భీష్ముడిని, శత్రు నగరాలను జయించినవాడిని. నీ యుద్ధ గర్వాన్ని, పోరాట కోరికను తొలగించేందుకు నేను పుట్టాను. యుద్ధంలో నీ గర్వాన్ని నేను నశింపజేస్తాను, రామా, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తతో మామబ్రవీద్రామః ప్రహసన్నివ భారత। దిష్ట్యా భీష్మ మయా సార్ధం యోద్ధుమిచ్ఛసి సంగరే
అప్పుడు రాముడు నవ్వుతూ నన్ను ఇలా అన్నాడు: 'భీష్మా! నా తోడు యుద్ధం చేయాలని నీవు కోరినందుకు అదృష్టం నీదే.'
అయం గచ్ఛామి కౌరవ్య కురుక్షేత్రం త్వయా సహ। భాషితం తే కరిష్యామి తత్రాగచ్ఛ పరంతప
కౌరవ వంశజా, ఇప్పుడు నేను నీతో కలిసి కురుక్షేత్రానికి వెళ్తున్నాను. నీవు చెప్పినట్లే నేను చేస్తాను. శత్రువులను భయపెట్టువాడా, నీవు అక్కడికి రా.
తత్ర త్వాం నిహతం మాతా మయా శరశతాచితమ్ । జాహ్నవీ పశ్యతాం భీష్మ గృధ్రకఙ్కబలాశనమ్
అక్కడ భీష్మా, నిన్ను నేను శరాల వర్షంతో కప్పి చంపినప్పుడు, నీ తల్లి గంగా నదీ తీరాన నిలబడి, నిన్ను గద్దలు, కాకులు తినేలా చూస్తుంది.
కృపణం త్వామభిప్రేక్ష్య సిద్ధచారణసేవితా । మయా వినిహతం దేవీ రోదతామద్య పార్థివ
సిద్ధులు, చారణులు సేవించే చోట నిన్ను నేను చంపిన దుఃఖ దశను చూసి, దేవతలాంటిది అయిన నీ తల్లి ఈ రోజు కన్నీరు కారుస్తుంది, ఓ రాజా.
అతదర్హా మహాభాగా భగీరథసుతాఽనఘా । యా త్వామజీజనన్మన్దం యుద్ధకాముకమాతురమ్
భగీరథుని కుమార్తె అయిన పవిత్రమైన గంగా, ఇలాంటి దుఃఖానికి అర్హురాలు కాదు. యుద్ధంలో మునిగిపోయిన, మాంద్యమైన మనసున్న నిన్ను కనుగొన్నందుకు ఆమె విచారిస్తుంది.
ఏహి గచ్ఛ మయా భీష్మ యుద్ధకాముక దుర్మద । గృహాణ సర్వం కౌరవ్య రథాది భరతర్షభ
రా, పో, భీష్మా! యుద్ధాన్ని కోరుతూ, గర్వంతో ఉన్నవాడా. కావురవ వంశీయుడా, రథాలు మొదలైన అన్నిటినీ తీసుకో, భరత వంశ శ్రేష్ఠుడా.
ఇతి బ్రువాణం తమహం రామం పరపురంజయమక్ । ప్రణమ్యక శిరసా రామమేవమస్త్విత్యథాబ్రవమ్
అలా మాట్లాడుతున్న శత్రు నగరాలను జయించే రాముని నేను తలవంచి నమస్కరించి, 'అలా జరుగనీ' అని సమాధానమిచ్చాను.
ఏవముక్త్వా యయౌ రామః కురుక్షేత్రం యుయుత్సయా । ప్రవిశ్య నగరం చాహం సత్యవత్యై న్యవేదయమ్
అలా చెప్పి, రాముడు యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా కురుక్షేత్రానికి వెళ్లిపోయాడు. నేను నగరంలోకి ప్రవేశించి, సత్యవతికి ఈ విషయం తెలియజేశాను.
తతః కృతస్వస్త్యయనో మాత్రా చ ప్రతినన్దితః। ద్విజాతీన్వాచ్య పుణ్యాహం స్వస్తి చైవ మహాద్యుతే
తరువాత, మంగళకార్యాలు చేసి, తల్లిదండ్రుల ఆశీర్వాదం పొంది, ద్విజులకు పుణ్యదినాలు, మంగళకరమైన మాటలు పలకమని చెప్పాను, మహాతేజస్వీ.
రథమాస్థాయ రుచిరం రాజతం పాణ్డురైర్హయైః। సూపస్కరం స్వధిష్ఠానం వైయాఘ్రపరివారణమ్
చక్కగా అలంకరించబడిన వెండి రథాన్ని, తెల్లగుర్రాలతో లాగించబడుతూ, అన్ని అవసరమైన వస్తువులతో, పులి చిహ్నాలు ఉన్న రక్షకులతో చుట్టుముట్టబడి ఎక్కాను.
ఉపపన్నం మహాశస్త్రైః సర్వోపకరణాన్వితమ్ । తత్కులీనేన వీరేణ హయశాస్త్రవిదా రణే
అందులో గొప్ప ఆయుధాలు, అన్ని ఉపకరణాలు ఉండగా, యుద్ధంలో గుర్రాల నైపుణ్యం కలిగిన, మంచి వంశానికి చెందిన యోధుడు ఆ రథాన్ని నడిపాడు.
యత్తం సూతేన శిష్టేన బహుశో దృష్టకర్మణా । దంశితః పాణ్డురేణాహం కవచేన వపుష్మతా
అనుభవం కలిగిన, నైపుణ్యంతో కూడిన సారథి నన్ను రథంలో తగినట్టు చూసుకుంటూ, నేను మెరిసే తెల్ల కవచాన్ని ధరించాను.
పాణ్డురం కార్ముకం గృహ్య ప్రాయాం భరతసత్తమ । పాణ్డురేణాతపత్రేణ ధ్రియమాణేన మూర్ధని
తెల్ల ధనుస్సును పట్టుకుని, నా తలపై తెల్ల గొడుగు పట్టించుకుని, భరత వంశ శ్రేష్ఠుడా, నేను ప్రయాణం ప్రారంభించాను.